اکبر نصراللهی: حضور مردم در آیین وداع با رهبر شهید، نظریه‌های علوم اجتماعی را به بازاندیشی فرا می‌خواند

رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، حضور گسترده مردم در آیین وداع با رهبر شهید را رخدادی فراتر از یک مراسم تشییع توصیف کرد و گفت این رویداد، نظریه‌های رایج علوم اجتماعی، ارتباطات و علوم سیاسی را به بازاندیشی و بازنگری فرا می‌خواند.

دکتر اکبر نصراللهی در یادداشتی که در صفحه شخصی خود منتشر کرده، نوشت: «وداع عاشقانه مردم با قائد عظیم‌الشأن و رهبر شهید، پایان یک مسیر نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در تداوم مسیر رهبری و نیز بازنگری در نظریه‌ها و شیوه‌های روایت‌گری است.»

وی با اشاره به مشاهدات خود از مراسم تشییع و وداع افزود: آنچه در این مراسم مشاهده شد، صرفاً یک آیین تشییع نبود، بلکه متنی اجتماعی بود که میلیون‌ها نفر به‌صورت هم‌زمان آن را نوشتند؛ متنی که واژگان آن را عشق، وفاداری، هویت، ایمان، مسئولیت‌پذیری، همبستگی و تاب‌آوری دینی و ملی تشکیل می‌داد.

رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه این رخداد را پرسشی مهم برای پژوهشگران حوزه‌های علوم اجتماعی، ارتباطات و علوم سیاسی دانست و اظهار کرد: در شرایطی که طی سال‌های گذشته بسیاری از نظریه‌پردازان غربی، اندیشکده‌ها و برخی رسانه‌های بین‌المللی از تعمیق شکاف‌های اجتماعی، کاهش انسجام ملی و حتی فروپاشی قریب‌الوقوع جمهوری اسلامی سخن می‌گفتند، شکل‌گیری چنین سطحی از همبستگی و همراهی اجتماعی، نیازمند تحلیل و بررسی علمی است.

نصراللهی تأکید کرد: این پرسش پیش از آنکه سیاسی باشد، یک مسئله علمی است و چارچوب‌های نظری رایج، دست‌کم در وضعیت کنونی، برای تبیین کامل چنین پدیده‌ای کفایت نمی‌کنند.

وی همچنین با اشاره به نقش رسانه‌ها در بازنمایی رویدادهای اجتماعی گفت: هیچ بازنمایی رسانه‌ای، هرچند حرفه‌ای و گسترده، قادر نیست تمامی ابعاد معنایی چنین صحنه‌ای را منتقل کند؛ چراکه عمق ایمان، احساس تعلق، سرمایه عاطفی، وفاداری، امید، ایثار و تاب‌آوری یک ملت، فراتر از آن چیزی است که صرفاً در قاب رسانه‌ها قابل نمایش باشد.

رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، این همبستگی را حاصل تعامل پیچیده میان هویت ملی، باورهای دینی، نوع مدیریت رهبر شهید، تجربه‌های مشترک تاریخی و تاب‌آوری ملی دانست و افزود: تنها با در نظر گرفتن مجموعه این عوامل می‌توان به درک جامع‌تری از این رخداد دست یافت.

وی در بخش دیگری از یادداشت خود، در واکنش به تحلیل‌هایی که حضور مردم را صرفاً «سازمان‌دهی‌شده» توصیف می‌کنند، پرسید: در ادبیات علوم اجتماعی، علوم سیاسی و علوم ارتباطات، کدام نظریه می‌تواند توضیح دهد که چگونه میلیون‌ها نفر، پس از پشت سر گذاشتن دو جنگ تحمیلی و تحمل فشارهای گسترده، با انگیزه، نظم، صبوری، احساس تعلق و وفاداری، به‌صورت داوطلبانه در کنار یکدیگر حضور پیدا می‌کنند؟

نصراللهی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین درس‌های این رخداد برای دانشگاهیان آن است که گاهی واقعیت‌های اجتماعی از ظرفیت تبیینی نظریه‌های موجود فراتر می‌روند و این نظریه‌ها هستند که باید در پرتو واقعیت‌های جدید، مورد بازاندیشی، تکمیل و بازسازی قرار گیرند.