تلویزیون در سالی پرحادثه؛ از بحران تا همدلی ملی

وی تصریح کرد: این همدلی و انسجام ملی بین ایرانیان که همواره وجود داشته، در سخت‌ترین روز‌ها به‌شکل بسیار پررنگ‌تری استمرار یافت، اما به‌تدریج و تحت‌تاثیر یک حجم سنگین از عملیات رسانه‌ای دشمن، آسیب‌ها و التهاباتی نیز به‌وجود آمد و نوعی نگرانی در افکار عمومی‌شکل گرفت. در چنین شرایطی، نقش رسانه بسیار سنگین و حساس می‌شود، چراکه ما عملا در خط مقدم یک جنگ شناختی قرار داریم. این جنگ، صرفا نظامی نیست، بلکه جنگ روایت‌ها، ادراک‌ها و اعتماد عمومی است. 

اطلاع‌رسانی با دقت، مسئولیت‌پذیری و حفظ‌شان حاکمیتی

معاون سیما تاکید کرد: در این فضا، یکی از اولویت‌های اصلی، آگاه‌سازی سریع و دقیق مردم و دست گرفتن روایت اول و برتر بود. رسانه‌ملی به‌عنوان رسانه رسمی‌باید مرجع اطلاع‌رسانی باشد و پیش از گسترش شایعات، اطلاعات درست و تاییدشده را منتشر کند. این رویکرد، سیاست کلی سازمان بود، نه صرفا یک تصمیم فردی در معاونت سیما. چه در جریان جنگ ۱۲روزه و چه در رویداد‌های بعدی و حوادث دی ۱۴۰۴، تلاش شد اطلاع‌رسانی با دقت، مسئولیت‌پذیری و حفظ‌شان حاکمیتی انجام شود. 

وی اضافه کرد: به‌عنوان نمونه زمانی که اسرائیل به ایران حمله می‌کند و رسانه‌های دیگر این خبر را بازتاب می‌دهند، رسانه‌ملی، قبل از گرفتن تأیید قطعی از مقامات مربوطه نمی‌تواند چنین خبری را مانند سایر رسانه‌های غیررسمی منتشر کند. بلکه ما این‌گونه خبر می‌دهیم که صدا‌های مهیب شبیه به انفجار در شهر‌ها شنیده شده و واقعا هم همین بود. ما در خبر‌ها به مخاطبان گمانه‌زنی‌ها را نیز اطلاع می‌دادیم، اما تاکید می‌کردیم که هنوز اخبار تایید نشده است. 

ترمیم زخم‌ها نیازمند زمان، صبوری و کار رسانه‌ای مستمر است

برمهانی ادامه داد: یک رسانه رسمی مانند صداوسیما نمی‌تواند مانند رسانه‌های غیررسمی یا خصوصی عمل کند. آنها به‌راحتی هر خبری را قبل از تایید هم منتشر می‌کنند، ولی ما موظف هستیم فقط براساس اطلاعات تاییدشده سخن بگوییم. حتی در شرایطی که صدا‌های مهیب شنیده می‌شود یا شایعات گسترده می‌شوند، تا زمانی که نهاد رسمی اطلاع‌رسانی نکند، نمی‌توان موضوعی را به‌صورت قطعی اعلام کرد. این احتیاط حرفه‌ای، بخشی از مسئولیت رسانه‌ملی است. 

معاون سیما یادآوری کرد: در همان ایام جنگ ۱۲روزه تحمیلی، شبکه خبر به یکی از پرمخاطب‌ترین شبکه‌ها در تاریخ خود تبدیل شد که این موضوع نشان‌دهنده اعتماد عمومی‌به صداوسیما در شرایط بحرانی است. درعین‌حال، کشور در ۱۴۰۴ با التهابات اجتماعی و سیاسی متعددی مواجه بود. در دی ۱۴۰۴ بدون تعارف جنگ داخلی رخ داد و رهبرمعظم‌انقلاب اسلامی چند مرتبه از واژه کودتا در توصیف حوادث دی استفاده کردند. در آن شرایط برخی جریانات تلاش می‌کردند فضای ناامیدی و بی‌اعتمادی ایجاد کنند. از سوی دیگر ترمیم این زخم‌ها و سوگ جمعی نیازمند زمان، صبوری و کار رسانه‌ای مستمر است. 

ژنرال‌های روایت در سال بحران

به‌گفته برمهانی، همه حوادث ۱۴۰۴ برای صداوسیما مجموعه‌ای از تجربه، دانش و آموخته‌هاست. وی در همین رابطه توضیح داد: نقش ما بیشتر نقش هماهنگ‌کننده میان شبکه‌ها بود، اما باید تاکید کنم که مدیران و همکاران رسانه‌ای در سطوح مختلف، تجربه‌های بسیار ارزشمندی کسب کردند و به نظرم هرکدام از همکاران با تجربیاتی که کسب کردند در نوع خود ژنرال‌های رسانه‌ای هستند؛ تجربه‌هایی که به‌نظر من قابلیت تدریس در محیط‌های دانشگاهی را دارد. 

معاون سیما ادامه داد: در بازه زمانی کوتاهی، کشور با رویداد‌های بسیار متراکم و بی‌سابقه‌ای مواجه شد؛ از برگزاری انتخابات در شرایط خاص پس از شهادت رئیس‌جمهور دولت سیزدهم شهید آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی گرفته تا برگزاری مناظره‌های انتخاباتی، بحران‌های امنیتی و جنگ ۱۲روزه، وعده صادق یک، دو و سه، شهادت اسماعیل هنیه در تهران و… مدیریت رسانه‌ای این حجم از رویدادها، نیازمند تصمیم‌گیری‌های سریع و گاه کم‌سابقه بود. 

تلاش برای بهبود حال عمومی جامعه

وی اضافه کرد: با وجود همه این چالش‌ها، به نظر می‌رسد در ماه‌های اخیر، نوعی تثبیت دوباره در مرجعیت رسانه‌ملی شکل گرفته است. یکی از اهداف اصلی دشمن به‌ویژه در ناآرامی‌های دی که پشت‌سر گذاشتیم، تضعیف مرجعیت رسانه‌ای و دلسرد‌کردن مردم بود، اما در مقاطع حساس، رسانه‌ملی توانست نقش خود را ایفا کند. البته باید توجه داشت که میزان مخاطب تلویزیون، صرفا و در همه موارد تابع کیفیت برنامه‌ها نیست و به شرایط دولت‌ها و جامعه، ازجمله وضعیت معیشتی و میزان رضایت عمومی نیز وابسته است. بااین‌حال، تلاش شد در مناسبت‌هایی مانند ماه رمضان و نوروز، با طراحی برنامه‌ها و سریال‌های متنوع، فضای متفاوتی برای مخاطبان ایجاد شود و تا حد امکان به بهبود حال عمومی جامعه کمک شود.