مروری بر روابط روسیه و چین

با شروع دهه 1990 روابط 2 کشور به آهستگی شروع به بهبود گذاشت. در اواسط دهه 1990با اعلام موضع سیاست خارجی روسیه در مورد نظم چندقطبی روابط بین الملل ، روابط 2 کشور به میزان قابل ملاحظه ای افزایش یافت ؛ چراکه این امر با دیدگاه و منافع چین مطابقت داشت. در پی دیدار سال 1996 یلتسین و جیانگ زمین در پکن ، رهبران 2 کشور، روابط دوجانبه را همکاری راهبردی نامیدند. این امر، بیشتر به این دلیل بود که طرفین می خواستند موضع سیاست خارجی شان را در تقابل با غرب و بویژه ایالات متحده تقویت کنند.
در اواخر دهه 90 ، دو کشور تصمیم به حل اختلافات مرزی گرفتند و در سال 1998 در پی حمایت چین ، روسیه به عضویت سازمان همکاری های آسیا- پاسیفیک پذیرفته شد. در سال 2000 و در پی قدرت ولادیمیر پوتین ، روسیه بنا به دلایل متعددی توجه بیشتری به ارتقای روابط خود با چین نمود. تاسیس سازمان همکاری های شانگهای شامل روسیه ، چین ، قزاقستان ، قرقیزستان ، تاجیکستان و ازبکستان در سال 2001عامل مهم دیگری در ارتقای روابط 2 کشور محسوب می شود.
درکل ، به نظر می رسد بزرگترین انگیزه 2 کشور برای ارتقای روابط دوجانبه ، تلاش کشورهای مزبور برای ایجاد نظم جهانی چندقطبی و مقاومت در برابر اقدامات یکجانبه گرایانه و انحصارطلبانه ایالات متحده امریکاست.

فناوری نظامی

همکاری در حوزه فناوری نظامی ، یکی از مهمترین مولفه های روابط چین و روسیه است. بین سالهای 1992 - 2005 فروش تسلیحات نظامی روسی به چین ، به 15 میلیارد دلار بالغ می شود که نزدیک 40 درصد درآمدهای فروش تسلیحات نظامی روسیه را شامل می شود. این تسلیحات شامل هواپیماهای نظامی ، سیستم های دفاع هوایی ، کشتی های جنگی و زیردریایی است. این همکاری برای روسیه ، درآمد خوبی برای هزینه در صنایع نظامی اش ایجاد می کند که باعث توسعه تحقیقات نظامی و صنایع دفاعی آن کشور می شود. از سوی دیگر، این روابط باعث می شود چین بتواند بسرعت تجهیزات نظامی خود را ارتقائ بخشد.

روابط اقتصادی

روابط تجاری 2 کشور در دهه 1990 در سطح بسیار پایینی بود، اما از سال 2001 به بعد افزایش قابل توجهی یافته است . با این حال ، مشارکت در سرمایه گذاری و تولید صنعتی عملا در حد صفر است و چندان نشانه ای از ارتقا در این موارد مشاهده نمی شود.
طبق آمارهای رسمی روسیه میزان مبادلات 2 کشور در سال 2005 ، 45.8 درصد افزایش یافته و به 21.7 میلیارد دلار رسید. این رقم 5.9 درصد تجارت خارجی روسیه و حدود 1.4 درصد تجارت خارجی چین است. در مجموع می توان گفت که همکاری های اقتصادی 2کشور به آهستگی تمام در حال گسترش است و حجم مبادلات تجاری دوجانبه ، نقش مهمی در اقتصاد خارجی دو کشور ایفا نمی کند.

دورنمای آینده

با وجود مطالب گفته شده ، روابط فعلی 2 کشور متناقض و پیچیده است. افزایش روابط سیاسی و نظامی دو کشور با رشد چشمگیر همکاری های اقتصادی توام نشده است. روابط اقتصادی جاری دو کشور نیز به تجارت و مبادله مواد خام روسی با محصولات تمام شده چینی منحصر می شود. باید اذعان کرد تجدید روابط سیاسی و رشد همکاری های نظامی نمی تواند روابط مسالمت آمیز و بلندمدت را تضمین کند. اگر روابط اقتصادی 2 کشور راهی برای خروج از بن بست فعلی پیدا نکند، تمامی بیانیه های بلندپایه دو کشور درباره همکاری های استراتژیک ، چندان برای طرفین سودمند نخواهد بود و کمک چندانی به دو کشور در مقابله با قدرتهای غربی نخواهد کرد.

مترجم: یعقوب نعمتی وروجنی