ایجاد جذابیت های شیرین ، با مولفه های آشنا

طنز تلویزیونی لااقل در کشور ما دوران آزمون و خطا را می گذراند. سرآمدان این گونه هنری به فراخور وسع خویش و البته موقعیت های زمانی ، طبع آزمایی های مختلفی انجام دادند

کد خبر: ۱۲۹۸۱۷

که هر کدام در زمان خود در هیات برنامه ای ظاهر شدند؛ برنامه های طنزی که کوشیدند شکل متفاوتی از خنده را به مخاطب عرضه کنند حرکتی که از آغاز با افت و خیزهای فراوانی همراه بود.
گاه یک برنامه موفق رادیویی به شکل یک برنامه تلویزیونی طنز ارائه می شد و گاه یک برنامه طنز با کمی خلاقیت تا مرز خلق ماندگار طنز تلویزیونی پیش می رفت.
بعدها با عوض شدن فضای اجتماع ، لزوم استفاده از انواع دیگر طنز حس شد. بنابراین آدمهای صاحب سلیقه ای تصمیم گرفتند تجربه های تازه ای در این حوزه انجام دهند که به نوبه خود آثار نو و تا حدودی البته عجیب و غریب رو آورده و آنها را به اجرا دربیاورند که پاره ای از آنها به خاطر دوری از واقعیات زندگی مردم و نیز فقدان روح طنز واقعی آنچنان با استقبال روبه رو نشدند. در ادامه این راه طولانی ، نوروز امسال تلویزیون باز هم با دست پر به خانه ها آمد.
سریال ترش و شیرین یکی از این آثار بود که مانند دیگر ساخته های کارگردان جوانش اصولا به وجهی دیگر از «طنز» می پردازد که با واقعیات زندگی معمول مردم و البته طبقه فرودست اجتماع بسیار عجین است و همین جنبه کار است که اثر را متفاوت و خواستنی می کند. در کار او بیشتر بر طنز موقعیت و تمرکز بر واقعیات جاری زندگی مردم تاکید می شود. وقتی به کارهای او دقیق می شویم متوجه می شویم که جنبه «تعامل» و «دراماتیک» کار به نوعی وجه غالب اثر است.
او همچنان که به حفره ها و کاستی های زندگی مردم پایین دست اجتماع اشاره دارد، فرازها و جذابیت های اخلاقی و اعتقادی آدمهای این طبقه را به خوبی در معرض نمایش می گذارد. یعنی همان چیزهایی که در اکثر مواقع از فرط پیش پاافتادگی دیده نمی شوند یا مجالی برای دیده شدن پیدا نمی کنند. عطاران قابلیت هایش را در پرورش ایده هایی که به «طنز» منجر شود، نشان داده است و چون این مقوله را به خوبی می شناسد تلاش می کند این «طنز» به «هجو» یا «هزل» میل نکند. اگرچه کلیت آثار وی نیز به این امر دلالت می کنند اما در پاره ای از لحظات روند قصه ، آدمها و حتی دیالوگ ها به «هجو» نزدیک می شوند. تازه ترین ساخته رضا عطاران کار جمع و جور، پرتعلیق و مانند سایر آثار او، نشانه های طنز او را یکجا در خود دارد.
طبق معمول او موفق می شود از مخاطب ، خنده بگیرد و او را برای دیدن ادامه ماجراهای قصه ترغیب کند. وقتی متوجه می شویم او چه کار بزرگی کرده که تنها کار او را با سایر آثاری که از شبکه های مختلف سیما پخش شده ، مقایسه کنیم . اگرچه قصه سریال او چندان رو به جلو حرکت نمی کرد اما این توانایی را دارد که در قسمتهای مختلف سریال طنزش «آنی» را تعبیه کند که هر شب پیگیر ادامه زندگی نصرت خانم و آقا جهان و فرزندانشان باشیم. در این میان نویسندگان فیلمنامه نقش چندانی به جز ردیف کردن سکانس ها و سر و شکل دادن به روند قصه و ماجراها ندارند و تقریبا اگر در سکانسی خنده ای از مخاطب می گیرد به خاطر حضور کارگردان کارکشته ای است که می داند چگونه از یک سکانس معمولی ، لحظه ای به یادماندنی خلق کند. البته در ایجاد این جذابیت ، حضور بازیگرانی مثل حمید لولایی ، مریم امیرجلالی ، مجید صالحی ، رضا عطاران ، آناهیتا همتی ، رضا شفیعی جم و...بی تاثیر نبوده است.
با این همه نمی توان و نباید از شلختگی اجرای برخی از صحنه ها گذشت که می توانست با حوصله و دقت بیشتری آنها را جلوی دوربین برد. البته در این شتاب نباید زمان کم سازندگان را برای ساخت این پروژه نادیده گرفت و این که کارگردان تقریبا بعد از یک پیش تولید چندروزه به کار ملحق شده است. نمی توان به یک اثر پرداخت اما از مقایسه ساخته های پیشین سازنده اش گذشت. ترش و شیرین اگرچه در میان آثار پخش شده امسال کار بهتری بود اما مقایسه با آثار قبلی عطاران ، گامی به جلو نیست. این که او توانسته با همان مصالح قبلی ، بازهم روایتگر یک داستان دیگر باشد و مخاطب را با خود همراه کند به هر حال یک موفقیت است. اما اندازه این موفقیت برای سازندگان این اثر، با توانایی هایی که از آنها سراغ داریم شاید خیلی بزرگ نباشد.
گذشته از این با دیدن سریال ترش و شیرین این نکته آشکار می شود که علاوه بر ایده های جذاب اولیه ، حتما باید روی جزئیات طرح یعنی همان چیزهایی که علاوه بر طرح کلی اولیه باعث کشش می شود، بیشتر از اینها کار کرد. چراکه به نظر می رسد با توجه به هوشمندی مخاطب امروز، وجود چند هنرمند به تنهایی نمی تواند ضامن موفقیت آثار بعدی باشد. چه خوب است در تلویزیون گروهی متشکل از طنازان و اساتید تشکیل شود و طرحهای ارائه شده از این مجرا، امکان ساخت پیدا کنند. شاید این فکر، احتمال ساخت آثار تکراری و غیرجذاب را کمتر کند. ترش و شیرین هر شب ساعت 22.45 از شبکه 3سیما پخش می شود.