آدمهای بی نام و مکان در خرابه ها

برنامه های تلویزیونی درخصوص مواد تخدیرکننده و اعتیادزا جزو آن دسته از برنامه های آموزش دهنده است که اگر به شیوه واقعیت نمایی یعنی (مستند) ساخته شود تاثیر آموزش آن دوچندان خواهد شد.

کد خبر: ۱۲۳۰۵۹

«خرابه ها» عنوان مستندی است ساخته «مرکز مستندسازی سیما» که در 6 قسمت قابل پخش است و این روزها هر شب در حال پخش از شبکه 3 سیما. تهیه کننده (علیرضا رزازی فر) و کارگردان (محمدحسین جبلی جوان) تاکنون مشترکا در این زمینه فعالیت هایی داشته اند مثل برنامه (زخم درون) که به بیماری های روانی می پرداخت و فقط در یک قسمت به اعتیاد یا «متولد عید» که به اعتیاد و ایدز می پرداخت و بحران های آن را مورد توجه قرار می داد. در هر حال به دلیل تازگی و جذابیتی که این گونه برنامه ها به واسطه پیشرفت در توزیع و پخش انواع جدید مواد مخدر دارند ، می توانند با نگاهی متفاوت تر ، واقع نمایی های جامعه را مقابل چشمان مخاطبان قرار دهند. اکنون همزمان با «خرابه ها» مستند 20 شب نیز که مستندی درباره اعتیاد به مواد مخدر است در حال پخش است اما در خرابه ها کمتر جنبه داستانی بودن آن و حضور بازیگرانی چون بهرام رادان و حمیدرضا پگاه و... دیده می شود. در «خرابه ها» از بازیگری خبری نیست ، هرچه هست و هرچه می گویند و هرچه می بینند ، واقعیت های جامعه در اجتماع معتادان است . نکته ای که در «خرابه ها» با توجه به نامی که برای آن در نظر گرفته شده وجود دارد. این است که دوربین به سراغ آدمهایی می رود که اعتیاد به مواد مخدر را تجربه کرده اند و به تازگی در حال ترک آن هستند و یا در حال مصرف آن زیرا آنها سرنخ خوبی برای نشان دادن مکان و محل ماندگاری کسانی هستند که هنوز در دام اعتیاد گرفتارند. جالب است شاید فکر کنید که چه کسانی حاضر شده اند به اعتیاد خود مقابل دوربین «خرابه ها» اعتراف کنند. مسلم است کسی که توسط این مواد هولناک و خانمان برانداز تخدیر شده باشد هیچ وقت آنقدر اعتماد به نفس نخواهد داشت که به کار زشت خود اعتراف کند. این دسته افراد گروهی از معتادینی هستند با نام اختصاری «NA» که مخفف کلمه «معتادین گمنام» است . این گروه که بیشتر در خرابه ها و مکانهای مخروبه و متروکه گرد هم جمع می شوند معمولا با هماهنگی همدیگر شروع به ترک کردن مواد مخدر می کنند، نام «خرابه ها» برای این برنامه بهترین نامی است که در نظر گرفته شده است . این نام بازگوکننده ویرانگری های روحی و جسمی آدمهای مصرف کننده مواد مخدر است . نکته دیگر این که این برنامه به دسته بندی اعتیاد آدمها در قشرهای مختلف اجتماعی نیز می پردازد، مثل اقشار تحصیلکرده و صاحبان مشاغل دیگر اجتماعی ، آن هم با این دیدگاه که همیشه در برنامه های تلویزیونی به سراغ معتادان می رفته اند اما در این برنامه به سراغ کسانی رفته می شود که برای اولین بار است به سراغ این مواد کشیده شده اند و یا انگیزه های روی آوردن آنها به اعتیاد را نمایش می دهد. البته باید به این نکته توجه کرد که انگیزه های متفاوتی برای این کار وجود دارد که حتما همه آن انگیزه ها هم قابل پخش از تلویزیون نیست . اما مساله قابل توجه درباره این برنامه این است که برای اولین بار یک برنامه تلویزیونی 6دسته از افراد جامعه و صاحبان مشاغل متفاوت را مدنظر قرار داده ، به عنوان مثال : معتادان دانشجو و معتادان دانش آموز و حتی صاحبان مشاغل دیگر. از طرفی با توجه به ممیزی هایی که در تلویزیون برای پخش این برنامه ها وجود دارد نمی توان در 20 دقیقه زمان برنامه به همه مسائل معتادان پرداخت ، این برنامه به انگیزه های اولیه کشش افراد به سمت مواد اعتیادزا پرداخته است . پس گوش به زنگ باشید اعتیاد، قشر تحصیلکرده و تحصیل نکرده نمی شناسد، شما برای اولین و دومین بار بعد از مصرف هیچ حس عاطفی نخواهید داشت و تازه برای سومین بار مصرف است که دیگر نیاز به مصرف آن را درک می کنید. بعد از آن 6 ماه و یا یک سالی طول می کشد تا شما طعم تلخ آن را بچشید. به همین دلیل و برای این مدت زمان ، خیلی ها معتقدند: «کسانی که مصرف کننده این مواد هستند راهی بی برگشت را طی کرده اند و اکثر آنها مجددا به سمت این مواد خواهند رفت».<ذقب> شاید خیلی از مصرف کنندگان این مواد از مخاطبان روزمره همین برنامه باشند. البته ما در این برنامه معتادان زیادی را می بینیم که بالاخره پس از مصرف موفق به ترک آن نیز شده اند. به هر حال این گونه برنامه ها هشداری است برای کسانی که عاشق تجربه کردن یک بار و دوبار این مواد مهلک هستند. امید است صدا و سیما مستندهایی دیگر درخصوص اعتیاد به دیگر مواد تخدیرکننده را نیز مدنظر تولید و پخش قرار دهد و بیشتر به سراغ آدمهایی برود که سالهاست موفق به ترک مواد مخدر شده اند و هم اینک همانند مردمان عادی به زندگی مشغول هستند. مسلما از تجربه ترک این دسته می توان برای تولید برنامه های بهتری در این زمینه بهره برد.