سیل چه به‌روز هنرمندان کارآفرین آورد

با این‌همه آنچه این روزها بیشتر مورد توجه است، تامین نیازهای اولیه هموطنان آسیب‌دیده در استان‌های درگیر با سیل و تلاش برای اسکان آنهاست و به نظر می‌رسد طرح این پرسش که خانواده‌ها پس از فروکش کردن سیلاب از چه راهی امرار معاش خواهند کرد، چندان محلی از اعراب ندارد؛‌ خانواده‌هایی که اسباب و لوازم کار نان‌آورشان به دست امواج خروشان سیل به یغما رفته و معلوم نیست این حجم از خسارت‌ها در طول چه مدت زمانی جبران، کسب و کارها احیا و روال عادی زندگی در این نقاط از سر گرفته خواهد شد. با این‌همه، مسؤولان وعده داده‌اند که با دادن وام‌های بلاعوض و نیز تخصیص بودجه به این مناطق، خسارات وارده را جبران کنند؛ وعده‌هایی که هیچ معلوم نیست بعد از فروکش کردن سیل حوادث ناگوار و اخبار مربوط به آنها، بر مسند عمل می‌نشیند یا نه.
برپایی نمایشگاه‌های صنایع‌دستی در مکان‌های تاریخی و تفرجگاه‌های شهرهای مختلف، یکی از برنامه‌های معاونت صنایع‌دستی در تعطیلات نوروزی و با هدف حمایت از هنرمندان و فعالان صنایع‌دستی بود. سیل اما با قساوت هرچه تمام‌تر آمد و بساط عید را برچید و نه‌تنها غرفه‌های فروش صنایع‌دستی را در شهرهای درگیر با سیلاب تعطیل و تخریب کرد که کارگاه‌های صنایع‌دستی بسیاری را هم به ویرانی کشاند.
ورود به موقع معاونت صنایع‌دستی
در واکنش به این اتفاقات، معاون صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور در همان روزهای نخست با بیان این‌که بررسی‌های این معاونت برای تعیین میزان خسارت به هنرمندان صنایع‌دستی و کارگاه‌های این هنرمندان آغاز شده از بررسی میدانی کارگاه‌های این هنرمندان خبر داده بود. در نتیجه این بررسی‌ها، آن‌طور که پویا محمودیان اعلام کرد، 1808 کارگاه صنایع‌دستی در استان گلستان آسیب دیده که برآورد ریالی این خسارات 126 میلیارد تومان است. در همین حال، میزان خسارت سیل به کارگاه‌های صنایع‌دستی استان مازندران در مقایسه با استان گلستان زیاد نبود و بر اساس برآوردهای ریالی، سیل پنج میلیارد تومان به کارگاه‌های صنایع‌دستی این استان خسارت وارد کرده است. خسارت‌هایی که به ستاد بحران اعلام شده و بنا به گفته معاون صنایع‌دستی، با اعطای تسهیلات بلاعوض یا ارزان قیمت جبران خواهد شد و از هنرمندان صنایع‌دستی حمایت‌های لازم و همه‌جانبه به عمل خواهد آمد.
خسارت 151 میلیارد تومانی به صنایع‌دستی کشور
سیل اما به گلستان و مازندران ختم نشد و در ادامه به استان‌های جنوبی و جنوب غربی هم رسید تا چهارمحال و بختیاری، لرستان و ایلام هم رفت و حالا هم چند روزی است راهش را کج کرده به سمت خوزستان و هزاران نفر را از خانه و کاشانه‌شان رانده. از این رو، خبرنگار ما از معاون صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی آخرین اخبار و بررسی‌های انجام شده درخصوص وضعیت آسیب‌ها و خسارت‌های وارد شده به صنایع‌دستی این استان‌ها را جویا شد. پویا محمودیان در توضیح بیشتر به جام‌جم می‌گوید: آمارها پیوسته در حال به‌روزرسانی است. با وجود این تاکنون جمع خسارت‌های حوزه صنایع‌دستی در استان‌های مازندران، چهارمحال و بختیاری، فارس، گلستان، کرمانشاه، لرستان و خوزستان 146 میلیارد و 873 میلیون و در خراسان شمالی، ایلام، بوشهر و سمنان چهار میلیارد و 150 میلیون تومان برآورد شده است.
میزان خسارت‌ها چگونه برآورد می‌شود؟
محمودیان همچنین در پاسخ به چگونگی احصای این آمار و ارقام در شرایط بحرانی کنونی می‌گوید: معاونت‌های ما در تمام استان‌ها به فهرست تمام کارگاه‌های صنایع‌دستی دسترسی داشته و در موارد ممکن با سرزدن به محل این کارگاه‌ها، میزان آسیب‌ها و خسارت‌ها را از نزدیک رصد و محاسبه کرده‌اند. او در عین حال تاکید می‌کند: ما به صورت پیوسته و پیگیر، شرایط را در استان‌های درگیر سیل دنبال می‌کنیم و با تخمین عدد و رقم خسارت‌ها، به راه‌هایی که از طریق آنها می‌توان پس از عادی شدن نسبی شرایط به حل مشکلات هنرمندان و فعالان صنایع‌دستی دچار سیل کمک کرد، فکر می‌کنیم.
هنوز برای تخمین خسارت‌ها زود است
یکی از اعضای کمپین حمایت از فعالان صنایع‌دستی، اما با بیان این‌که دسترسی و تماس با بسیاری از مناطق سیل‌زده در حال حاضر ممکن نیست، تشریح وضعیت دقیق سلامت هنرمندان صنایع‌دستی در استان‌های دچار سیلاب و نیز تخمین میزان خسارت‌های وارده را ناممکن عنوان می‌کند. نیما سعیدی ذاکر در این باره به جا جم می‌گوید: بررسی‌های اولیه در استان گلستان و در آق‌قلا، وضعیت این استان سیل‌زده را تا حدی روشن کرده، اما به اعتقاد بنده، حجم آسیب‌ها بیش از اینها بوده و نیازمند بررسی بیشتر و دقیق‌تر است؛ چرا که بارش‌ها در این استان همچنان ادامه دارد و خطر وقوع سیلاب به طور کامل برطرف نشده است. به گفته این فعال صنایع‌دستی، سیل اخیر علاوه بر از بین بردن کارگاه‌ها و سرمایه هنرمندان و تولیدکنندگان صنایع‌دستی، تولید برخی از مواد اولیه را هم متوقف کرده است. سعیدی ذاکر می‌افزاید: آق‌قلا در استان گلستان، یکی از مهم‌ترین مراکز تولید نخ برای نساجی سنتی است که حالا به دلیل تخریب کارگاه‌ها و از بین رفتن تجهیزات، هنرمندان فعال در حوزه نساجی سنتی از نظر تامین مواد اولیه خود در مضیقه‌اند. در همین حال این عضو کمپین حمایت از فعالان صنایع‌دستی یادآور می‌شود از دیگر استان‌های درگیر سیل چون لرستان و خوزستان اطلاعات کافی به دست نیامده؛ چرا که در حال حاضر بسیاری از راه‌های ارتباطی بسته شده یا صعب‌العبور است و حتی امکان تماس تلفنی با همکاران در این استان‌ها وجود ندارد.

شیما رئیسی

ایران