حمله نرم سلطان به بن سلمان

اردوغان همان‌طور که وعده داده بود روز سه‌شنبه در پارلمان ترکیه حاضر شد و به ذکر جزئیاتی از گزارش تیم تحقیق ترکیه درباره شیوه قتل پرونده قتل خاشقجی پرداخت. رئیس‌جمهور ترکیه در سخنانش از قتل خاشقجی به عنوان یک برنامه از پیش تعیین شده و ترور سیاسی یاد کرد. وی گفت خاشقجی یک بار روز 28 سپتامبر برای انجام کارهای ازدواج وارد کنسولگری می‌شود و همان زمان به تیمی که مسؤول قتل وی هستند اطلاع داده می‌شود تا به استانبول بروند. خاشقجی سپس در روز واقعه یعنی دوم اکتبر بود که وارد کنسولگری کشورش در استانبول شد و افرادی که برای بازجویی از او آماده شده بودند منتظرش شدند. دو تیم سعودی روز یکم اکتبر با دو هواپیمای خصوصی به استانبول رفته بودند. اردوغان ادامه داد:‌ در تحقیقات انجام شده مشخص شد یک تیم 15 نفره از ماموران اطلاعاتی، پزشکی قانونی و افراد دیگر با استفاده از هواپیمای خصوصی و پرواز عادی وارد ترکیه شده‌اند. تیم سعودی چند روز قبل از روزی که خاشقجی کشته شد برای این سناریو طرح‌ریزی کرده بود. وی همچنین گفت هارددیسک دوربین‌های مداربسته کنسولگری قبل از ورود خاشقجی به این مکان، توسط گروهی که به استانبول آمده بودند، بیرون آورده شده بود.

کافی نیست

رئیس جمهور ترکیه تصریح کرد: جنایت در کنسولگری عربستان رخ داده و درست است که براساس قوانین بین‌الملل این مقر دیپلماتیک بخشی از خاک عربستان محسوب می‌شود و مصونیت قضایی دارد اما فراموش نکنید کنسولگری در خاک ترکیه قرار دارد و قوانین بین‌المللی اجازه نمی‌دهد چنین جنایت وحشیانه‌ای در یک مکان دیپلماتیک انجام شود و تحت مصونیت سیاسی قرار گیرد. اردوغان ادامه داد: جدای از این خاشقجی یک روزنامه‌نگار و یک چهره مشهور جهانی است که خبر قتل او در جهان دنبال می‌شود و ترکیه هم این قضیه را از بعد انسانی و وجدانی پیگیری می‌کند. او به شکلی وحشیانه کشته شد و آسیبی جدید به وجدان بشری زد. اردوغان گفت: عربستان اقدام بسیار مهمی انجام داد که وقوع قتل را پذیرفت و الان ما منتظر هستیم که از اول تا آخر ماجرا را توضیح دهد و تمامی عوامل از بالاترین رتبه تا پایین‌ترین آنها را معرفی کند. اردوغان اضافه کرد: این قتل یک موضوع بین‌المللی است. تحقیقات نشان می‌دهد خاشقجی قربانی یک قتل وحشتناک شده است و این سبعیت نباید پوشانده شود. این‌که عربستانی‌ها قتل خاشقجی را تائید کرده‌اند قابل توجه است. افرادی که در این قتل دخیل بوده‌اند باید محاکمه شوند.

متهمان را تحویل دهید

رئیس‌جمهور ترکیه گفت: عربستان باید به تمام پرسش‌ها پاسخ بگوید. این‌که چرا یک تیم ۱۵ نفره به ترکیه اعزام شده است؟ چه کسی دستور این قتل را داده؟ چرا کنسولگری بلافاصله درهای خود را برای تحقیقات باز نکرد؟ چرا این‌همه تناقض در گفته‌های عربستانی‌ها بود؟ عامل اصلی مفقود شدن جسد خاشقجی کیست و جسد کجاست؟ سعودی‌های باید به همه این سوال‌ها پاسخ بدهند. اردوغان گفت: مقامات عربستان تنها به مقصر نشان دادن تعدادی از اشخاص امنیتی و اطلاعاتی کشور اکتفا کرده که نمی‌تواند پاسخگوی ما و جامعه جهانی باشد. وجدان انسانی باید درباره روشن شدن تمام ابهامات این پرونده مطمئن شود. وی افزود: ترکیه و جامعه جهانی فقط در صورتی راضی می‌شوند که تمامی برنامه‌ریزان و عاملان این جنایت به محکمه سپرده شوند. کشورهای دیگر نیز باید در تحقیقات مشارکت کنند و تا زمانی که این موضوعات روشن نشده باشد، این پرونده پایان نخواهد یافت. فکرش را هم نکنید. ما انتظار داریم طرف سعودی در جریان تحقیقات به ما کمک کند. وی به بازداشت ۱۸ نفر در عربستان سعودی در ارتباط با قتل خاشقجی اشاره کرد. گفت: خواسته ما این است که این افراد در ترکیه محاکمه شوند.

سخنان اردوغان یک روز پس از آن ایراد می‌شود که رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد از «روایت سعودی» از ماجرای این قتل راضی نیست. عجیب این‌که صبح دیروز جینا هسپل، رئیس سی‌آی‌ای، به آنکارا سفر کرد تا با مقام‌های بلندپایه در دولت اردوغان دیدار کند. هنور معلوم نیست چه اطلاعاتی بین طرفین مبادله شده یا چه توافقاتی صورت گرفته است. دونالد ترامپ تاکنون مواضع ضد و نقیضی در ارتباط با پرونده خاشقجی داشته و طی این مدت بارها تلاش کرده است مقامات سعودی را از این جنایت هولناک تبرئه کند. روز گذشته اعلام شد کنفرانس سرمایه‌گذاری سعودی‌ها موسوم به داووس صحرا افتتاح شده است. این در حالی است که بسیاری از شرکت‌ها و کشورها به دلیل ماجرای قتل خاشقجی اعلام کرده بودند در این کنفرانس شرکت نخواهند کرد .

امیر عباس اصغری

بین الملل