مهار کمآبی با توسعه عمودی سطح کشت
منابع آب به عنوان یکی از پیشنیازهای تولید در بخش کشاورزی شناخته میشود و این بخش، جزو پتانسیلهای اقتصادی برای کشورمان با درنظر گرفتن تنوع محصولات معرفی شده است. برهمین اساس و با توجه به شعار امسال که اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال از سوی رهبر معظم انقلاب انتخاب شده است، توسعه کشاورزی میتواند دقیقا در راستای نظر ایشان باشد. این درحالی است که منابع محدود آبی کشورمان عاملی است برای استفاده از شیوههای نوین کشت بخصوص سرمایهگذاری بیشتر در تولید گلخانهای.
در همین زمینه با دلاور حیدرپور، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران گفتوگو کردهایم.
به نظر شما اهمیت سرمایهگذاری در بخش کشت گلخانهای چیست؟
با درنظر گرفتن امکان کنترل رطوبت و دما در محیطهای گلخانهای و همچنین توجه به اینکه برخی منابع مورد نیاز کشاورزی مثل آب در ایران با محدودیتهایی مواجه شده است، سرمایهگذاری در این زمینه اجتنابناپذیر است. نکته اینجاست که تولید گلخانهای صرفا در مناطق کمآب نباید درنظر گرفته شود چون در مناطق مرطوب هم باید با مدیریت منابع آبی، بقای تولید را تضمین کرد. به عنوان مثال اگرچه امروز در استانهای گیلان و مازندران مشکلی از نظر تامین آب نیست اما اگر از امروز برنامهای برای مدیریت منابع نداشته باشیم، در آینده با محدودیت مواجه میشویم. از این رو بنده اعتقاد دارم، در شرایط فعلی باید توسعه عمودی در بخش کشاورزی داشته باشیم، به جای توسعه افقی.
میزان صرفهجویی منابع آبی در شیوه کشت گلخانهای چقدر است؟
براساس مطالعاتی که انجام دادهایم، سیستمهای مدرن گلخانهای میتواند منابع آبی کمتری را برای تولید بیشتر محصولات استفاده کند. به عنوان مثال برای تولید
400 تن گوجهفرنگی یا خیار گلخانهای تنها ده هزار مترمکعب آب نیاز داریم؛ درحالی که همین محصول در فضای باز به ازای هر هکتار کشت 15 هزار متر مکعب آب نیاز دارد.
این صرفهجویی در سراسر ایران هم محاسبه شده است؟
آماری که وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه ارائه کرده، بیانگر آن است که اگر تنها تولید دو محصول گوجه یا خیار به سطح گلخانهای هدایت شود، سالانه بیش از سه میلیارد مترمکعب آب صرفهجویی کردهایم. این حجم صرفهجویی قابل چشمپوشی نیست.
مسئولان در این زمینه برنامهریزی کردهاند؟
اهمیت حفظ و مدیریت منابع آبی در ایران باعث شد، مسئولان طی سه سال گذشته رویکرد مناسبی داشته باشند و مصوبهای برای افزایش سطح زیر کشت گلخانهای در سراسر کشور ابلاغ شود. به عنوان مثال در سال جاری 11 هزار و 420 هکتار از اراضی کشور به این حوزه اختصاص داشته و در برنامه ششم توسعه برای گسترش گلخانهها 16 هزار هکتار در نظر گرفته شده که برشهای استانی آن تهیه و به استانها ابلاغ شده است.
سطح زیرکشت گلخانهای استان مازندران چقدراست؟
در حال حاضر بهجز طرحهای جدیدی که افتتاح شده است، 260هکتار کشت گلخانهای داریم.
به افزایش تولید در گلخانهها اشاره کردید. برآورد افزایش تولید چقدر است؟
بازهم به محاسبات باز میگردیم تا ببینیم همان دو محصول یاد شده در فضای باز به ازای هر هکتار 15 تن تولید داریم اما در گلخانهها تقریبا 12 برابر بیشتر میتوانیم تولید محصول داشته باشیم. این افزایش یعنی کاهش هزینههای تولید و همچنین قیمت تمام شده محصول که متقاضیان داخلی و خارجی را بهتر جذب خواهد کرد.
در استان مازندران برنامهجدید گلخانهای اجرایی شده است؟
بله؛ همان طور که قبلا اشاره شد، اهمیت سرمایهگذاری در کشت گلخانهای باعث شد، مراحل اجرایی فاز اول پنج واحد گلخانهای بسیار مدرن در این استان آغاز شود و با افتتاح فازهای آتی میتوان کمک شایانی به تولید محصولات یاد شده مازندران کرد.
ایجاد این گلخانهها با پتانسیل ایرانی یا مشارکت خارجی صورت گرفته است؟
این گلخانهها با تکنولوژی هلندیها در مازندران احداث میشود و مشاوری که برای تولید در این بخش قرارداد بسته است، تعهد کرده از هر متر مربع 40 کیلوگرم تولید تحویل دهد؛ یعنی 400 تن در هکتار که این رقم بسیار بالایی است و میتواند در اقتصاد منطقه تاثیرگذار باشد که نسبت به شرایط تولید در هوای آزاد بسیار اثرگذارتر است.
در این استان امتیاز سرمایهگذاری در کدام بخش گلخانهها معرفی شده است؟
با توجه به برنامهریزیهای انجام شده مزیتهای استان در پرورش گلهای تزئینی است و فرصتی مناسب برای جذب سرمایههای متقاضیان .
مشوقهایی هم برای سرمایهگذاران در نظر دارید؟
براساس مصوبهها و دستورالعملهایی که داریم، برای تشویق سرمایهگذاران از محل صندوق توسعه ملی بدون محدودیت وام پرداخت میشود و علاقهمندان میتوانند حداکثر استفاده را از این مشوقها داشته باشند .
میزان وابستگی سرمایهگذاریهای انجام شده به خارج از ایران چقدر است؟
احداث گلخانههای کشاورزی با استفاده از فناوریهای نوین، در مراحل ابتدایی نیازمند همکاری با شرکای خارجی است. به همین دلیل ابتدا سعی کردهایم با شرکای خارجی وارد مذاکره و معامله شویم تا پس از انتقال تکنولوژی مورد نیاز آنها را متناسب با امکانات موجود بومی کنیم و برای افزایش تولید به کارگیریم. در مجموع، اگر بخواهیم گلخانههای استاندارد و معمولی را درنظر داشته باشیم، وابستگی کمی به خارج از کشور داریم و تنها برای فناوریهای نوین ممکن است بخش کوچکی از نیازها را از طریق واردات تامین کنیم.
به عقیده شما جایگاه استفاده از انرژیهای نوین در گلخانهها چیست؟
بحث استفاده از منابع جدید انرژی برای تولید، یکی از مهمترین نکاتی است که برای آنها برنامهریزی شده است. به این ترتیب که میتوانیم گلخانههایی هوشمند با استفاده از انرژی خورشیدی داشته باشیم و به گونهای برنامهریزی کنیم که هزینههای انرژی مورد نیاز هم با تولید در محل کاهش داشته باشد. این دقیقا کاری است که کشورهای توسعهیافته مثل هلند انجام میدهند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
