توافقات اروپا در دست‌انداز محافظه‌کاری

البته در تهران خیلی‌ها از همان ابتدا امیدی به پایبندی آمریکا به تعهداتش نداشتند و برایشان مثل روز روشن بود که واشنگتن قطعا دبه درمی‌آورد و اتفاقا همین‌طور هم شد و نه‌تنها در دولت قبلی آمریکا، تعهدات این کشور عملی نشد که حتی در این دولت نسبت به اصل برجام نیز نگاه مثبتی وجود ندارد. اما برخورد کشورهای اروپایی نسبت به برجام در ظاهر متفاوت از برخورد آمریکایی‌هاست و آنها خود را پایبند به این توافق نشان می‌دهند. در همین زمینه از همان روزهای بعد از توافق تاکنون اروپایی‌ها هیات‌های فراوانی را به تهران فرستاده‌ و قراردادهای فراوانی با کشورمان امضا کرده‌اند.

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم دیروز بار دیگر با بیان این‌که حفظ توافق هسته‌ای در جهت حفظ منافع اروپاست، تاکید کرد: این اتحادیه برای حفظ توافق هسته‌ای ایران و این‌که همه طرف‌ها باید به مفاد این توافق پایبند بمانند تلاش می‌کند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، موگرینی با تاکید بر این‌که بروکسل به اجرای کامل توافق هسته‌ای با ایران پایبند است، اظهار کرد: از طریق نشست‌هایم با مقامات آمریکایی اطمینان یافته‌ام که واشنگتن نیز به تعهدات خود در این زمینه پایبند است.

فرانسوا سنمو، سفیر فرانسه در تهران هم با اشاره به این‌که دولت متبوعش متعهد به اجرای برجام است، تاکید کرد: ما باید هر روز نشان دهیم که برجام به نفع همه است و پایدار می‌ماند.

توافقات روی کاغذ مانده

گرچه اروپایی‌ها در ظاهر بر ضرورت پایبندی به برجام تاکید می‌کنند اما واقعیت نشان می‌دهد که این پایبندی ظاهری، عملا ثمری برای ایران نداشته و با وجود رفت‌وآمدها و توافقات میان هیات‌های ایرانی و اروپایی، مردم ایران هنوز نتیجه این رفت‌وآمدها را لمس نکرده‌اند.

البته مقامات کشورمان در تمام دیدارهایی که با مقامات اروپایی دارند مطالبات جمهوری اسلامی ایران را پیگیری و بر ضرورت تسریع در اجرای تعهدات طرف مقابل در برجام تاکید می‌کنند. به عنوان مثال رئیس‌جمهور در دیدار نخست‌وزیر سوئد تاکید کرد: معتقدیم اتحادیه اروپا باید در شرایط بعد از برجام از شرکت‌ها و بانک‌های اروپایی حمایت کامل کند تا از این فضا برای منافع مشترک، حداکثر استفاده شود. با این‌حال به نظر می‌رسد اروپایی‌ها در عمل به تعهداتشان بیش از اندازه محافظه‌کارند و تا زمانی که از آمریکا چراغ سبز نگیرند در عملی کردن توافقات با ایران امروز و فردا می‌کنند.

حسین سبحانی‌نیا، نماینده پیشین مجلس در گفت‌وگو با جام‌جم درخصوص قصور اروپایی‌ها در اجرای برجام می‌گوید: تعهدات برجام وقتی از ناحیه آمریکا زیرپا گذاشته شود، فشارهایی را بر اتحادیه اروپا وارد می‌کند زیرا تحریم‌های جدید آمریکا، برای اروپا پرهزینه و سنگین است. وی می‌افزاید: ترس از ایجاد محدودیت‌ها برای کشورهای اروپایی از سوی آمریکا باعث شده خیلی از آنان آن‌طور که باید در چارچوب برجام عمل نکنند و نگران اعمال تحریم از سوی آمریکا باشند.

سبحانی‌نیا تاکید می‌کند: این نگرانی باعث شده اروپا در اجرای تعهدات خود در سیستم بانکی، تجاری و صنعتی دست به عصا راه برود زیرا آینده روشنی پیش روی خود نمی‌بیند و نمی‌داند فردا از ناحیه ترامپ چه چیزی پیش می‌آید.

با این‌حال کشورهای اروپایی و آمریکا باید این نکته را در نظر داشته باشند که صبر و مدارای ایران نیز سقفی دارد و اگر واقعا معتقدند که برجام،‌ می‌تواند الگویی برای حل مناقشات از طریق مذاکره باشد باید این مساله را در عمل نشان دهند و پیش از این‌که تعلل آنها، توافق هسته‌ای را به نابودی بکشد، اقدام کنند.