تجربه های زیرپوستی در همزیستی مدنی

خوابگاه گستره جدیدی است که با اولین تجربه و احساس افرادی که دوری از خانواده و زندگی مستقل را تجربه می کنند گره می خورد بویژه برای کسانی که قبلا زندگی در سربازی را تجربه نکرده اند.

کد خبر: ۹۹۹۹۸

اگرچه برای آنان که خاک سربازخانه را هم خورده اند «خوابگاه زیستی» تجربه ای تازه و متفاوت است. سربازخانه از یک نظم سیستماتیکی برخوردار است که همگان ملزم به رعایت آن هستند و رفتاری خارج از این نظم جمعی نوعی تخلف به حساب می آید که مستلزم جریمه و تنبیه است و یک نوع یکسانی و یگانگی در رفتار از آنان توقع می رود. فرضا همه با ساعت خاموشی مجبورند بخوابند در حالی که چراغ خوابگاه دانشجویی تا نیمه های شب روشن است . آنان خودشان زمان خوابیدن را انتخاب می کنند، همچنان که زمان بیداری ، غذا خوردن و خیلی از امور دیگر با خودشان است. در واقع تفاوت زندگی در خوابگاه با سربازخانه در آزادی و گستره دامنه آن است . دانشجو برخلاف سرباز، هر وقت که خواست یا لااقل خیلی راحت تر از سرباز می تواند به مرخصی برود یا تا چندین جلسه غیبت موجه داشته باشد. از همین رو میل به خوابگاه بیش از رفتن به سربازخانه است ، چنانچه بعدها حس نوستالوژیک دانشجویان را برمی انگیزد. البته خوابگاه دختران وضعیتی متفاوت دارد. نظارت بر رفت وآمدها و چگونگی ارتباط دختران با بیرون از خوابگاه به قوانین و مقررات سربازخانه ها شباهت بیشتری دارد.

زیستن همزمان در دو مکان

خوابگاه در مقام جایگاه فراغت دانشجویان تفاوتی ماهوی با دانشگاه در مقام مکان آموزش و تحقیق دارد اگرچه دانشجویان همزمان زیستن در هر دو مکان را تجربه می کنند ، اما جنس این تجربیات متفاوت و گاه متضاد است . برخلاف فضای رسمی و آکادمیک کلاسهای دانشکده که در چارچوب نظم گفتاری و کرداری شکل می گیرد ، خوابگاه تجلی رهایی از این نظم است . خوابگاه اما سرزمین بی نظمی نیست ، تنها انعطاف سیستماتیک بیشتری دارد لذا با روحیه انعطاف پذیر و با نشاط دانشجویان سازگارتر است. به عبارتی دیگر ، خود واقعی افراد در خوابگاه متجلی تر است تا در نقاب پرطمطراق و پرپرستیژ دانشجویی. بویژه در دانشگاه که وجود جنس مخالف ضرورت این پرستیژ ظاهری را بیشتر می کند. چه بسا که گاهی شاهد دو رفتار متفاوت از یک دانشجو در خوابگاه و دانشگاه هستیم . در میان خود آنان این دیدگاه شایعه است که فلانی ممکن است همکلاسی خوبی باشد، اما همخوابگاهی خوبی نباشد. در همین معناست که همخوابگاهی بودن بیش از همکلاسی بودن مبین شخصیت افراد است و این خود مصداق بارز این سخن معروف است که تا با کسی زیر یک سقف زندگی نکنی ، نمی توانی وی را بدرستی بشناسی . منافع مشترکی که در زندگی خوابگاهی وجود دارد و ضرورت همکاری میان هم اتاقی ، بستر کشمکش و اختلاف را ایجاد می کند و لذا زندگی خوابگاهی را مستلزم مدارا و تحمل و ضرورت گفتگو و تعامل می سازد. اساسا تساهل و تسامح به ضرورت وجود سلایق و منافع گوناگون و لزوم برقراری رابطه میان آدمیان به وجود می آید و خوابگاه فرصتی است که انسان ها با عقاید و سنتهای فرهنگی مختلف و پیشینه تاریخی و شخصیتی گوناگون در آن به هم می رسند و بویژه در بدو ورود بدون اختیار حق انتخاب با افراد دیگر هم اتاق شده و باید در کنار هم زندگی کنند لذا تجربه زیست خوابگاهی یکی از فرصتهایی است که در سرنوشت فردی و جمعی دانشجویان تاثیر دارد و از آن گریزی نیست.

تجربه دشوار

ورود به خوابگاه برای تازه واردان فرصتی است میان کشمکش استقلال و وابستگی آنان به ناگاه از درون نظام خانوادگی که پشتوانه عاطفی و مالی آنان بود، به فضای خوابگاه که از این امتیازات تهی است و حال باید زندگی مستقل اما جمعی را بدون کارکردهای خانواده تجربه کنند. این وضعیت بویژه برای دختران در ابتدا تجربه دشواری است اما همواره تجربه های سخت به کار زندگی انسان ها آمده است تجربه ای که از رهگذر زیستن در خوابگاه از تعامل با آدمها و فرهنگ و قومیت های دیگر با انسان همراه می شود، تجربه گرانبهایی است که در آینده مسیر زندگی را تسهیل می کند اما گاهی این زندگی مشترک همچنان از زندگی مشترک زناشویی هم پرماجراتر می شود. ناسازگاری در خوابگاه هیچ کم از ناسازگاری زن و شوهرها ندارد. آسیبهایی که افراد از این وضعیت بویژه در تحصیل می بینند، عواقب سنگینی دارد. ضمن این که بهداشت روانی آنان را آلوده می سازد. اختلاف بر سر شستن ظرفها و نظافت اتاق ، یا خاموش کردن چراغ در شب و سروصدا و مزاحمت برای مطالعه ، بهانه های درگیری های خوابگاهی است . گاهی انتخاب شهردار برای اتاق از انتخاب شهردار برای تهران هم سخت تر می شود. خوابگاه می تواند فرصت خوبی برای تربیت اجتماعی و ارتقای سطح فرهنگی جامعه باشد. خوابگاهیان می توانند در این سرزمین کوچک و رویایی و این خانه بزرگ همزیستی مسالمت آمیز را تجربه کنند تا از این اردوگاه فرهنگی شهروندانی مدنی بیرون آید!