ابهامهای اوراق مشارکت ارزی

گفته شده است بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مقدمات انتشار اوراق مشارکت ارزی به مبلغ 500 میلیون یورو را فراهم کرده است در صورت صحت این گفته بی مناسبت نیست درخصوص اقدام مورد نظر نکاتی مورد تامل قرار گیرد

کد خبر: ۹۹۹۵

الف ( از فلسفه های انتشار اوراق قرضه که در کشور ما به منظور رعایت قانون عملیات بانکی بدون ربا، اوراق مشارکت نامیده می شود؛ ولی معلوم نیست چگونه در ارتباط با اقتصاد کشورهای دیگر که مفاهیم دینی لازم الرعایه در آنها محلی از اعراب ندارد به اوراق مشارکت ارزی نامگذاری شده است ، تحصیل درآمد به منظور سرمایه گذاری و یا انجام هزینه های غیرسرمایه ای است و یا هدف آن است که با جمع آوری بخشی از پول در گردش ، برخی از سیاستگذاری های لازم ، عملیاتی شود. اکنون این پرسش مطرح می شود که اصولا چرا این اوراق قرضه که قرار است به اقتصادهای خارجی عرضه شود، اوراق مشارکت نامیده می شوند؛ مگر قرار است صاحبان آنها در فعالیت های مشخصی در داخل کشور شریک شوند؛ در آن صورت باید دید آن فعالیت ها چیست ؛ و طرف یا طرفهای مشارکت با خارجی ها، چه کسانی اعم از حقیقی و یا حقوقی هستند؛ و اگر قرار نیست مشارکتی صورت گیرد، چرا این اوراق را اوراق قرضه نمی خوانیم؛ آیا اجتناب از فروش اوراق با عنوان اوراق قرضه ، از آن روست که با نیامدن لفظ قرض مشکلات اجازه از مجلس شورای اسلامی منتفی شود؛ بعلاوه آیا کشور از نظر منابع ارزی در تنگنا قرار گرفته و لازم است از سرمایه های خارجی استفاده کند؛ اگر اینچنین است ، چرا در بودجه سال 81 و در مجموعه مصوبات مربوط به استقراض و فاینانس و بیع متقابل ، این اجازه اخذ نشده است ؛ هرچند در کنار این پرسش ، این واقعیت هم وجود دارد که حساب ذخیره ارزی با میلیاردها دلار موجودی و امکان وام دادن به بخش خصوصی ، فعال است براستی برای کشوری که سالانه از محل پول نفت و استقراض در انواع مختلف ، بیش از20 میلیارد دلار هزینه می کند، دریافت 5/0 میلیارد یورو تا چه اندازه ، برطرف کننده مشکلات اقتصادی است؛ و اگر بحث بر سر آن است که این هدف برای سیاستگذاری اعتباری و به منظور کاهش پول در گردش در اقتصادهای خرید اوراق قرضه )و یا اوراق مشارکت ( صورت می گیرد که باید فصلی تازه در اقتصاد بین الملل آن هم با نقش آفرینی اقتصاد ما گشود، بعید است سیاستگذاران فهیم بانک مرکزی ، این خواسته توام با ملاحظات آن را در نظر نداشته باشند. ب ( ممکن است این اقدام از نظر قانونی شفافیت لازم را نداشته باشد؛ البته عده ای هستند که با استناد به ماده نودسه قانون برنامه سوم توسعه که در آن از فروش 5000 میلیارد ریال اوراق مشارکت ویژه بانک مرکزی سخن رفته است ، در واژه شناسی غیرمدرن و ناشناخته ای ویژه را به ارزی تعریف می کنند و می گویند: اوراق مشارکت ویژه همان اوراق مشارکت ارزی و یا به تعبیری بین المللی تر اوراق قرضه ارزی است در آن صورت پرسش های دیگری هم مطرح می شود، از قبیل این که در ماده 93 از معادل دلاری یا پوندی یا "یورو"یی مبلغ 5000 میلیارد ریال سخن نرفته است . بنابراین آیا امکان دارد از ورای متون قانونی، اهداف نانوشته ای را استنباط و عملیاتی کرد؛ ج ( نکته دیگر آن است که این اقدامات صرف نظر از بوروکراسیو هزینه های مترتب بر آن ، القاکننده یک ایده کلیدی برای اقتصاد ایران است ؛ ایده ای که همواره در عرصه نظر و عمل شکست خورده و نه تنها اقتصاد ایران از پیگیری آن استفاده ای نکرده که به طور مستمر در چنبره عوارض منفی آن گرفتار آمده است و آن ایده این است که با پراهمیت جلوه یافتن نقش ارز در اقتصاد ایران و تکرار نیاز مستمر کشور به آن ، سوءمدیریت های اقتصادی و اعتباری پوشش می گیرند تا قبل از آن که زمان پاسخگویی فرابرسد زمان و عمر مسوولیت مسوولان به اتمام رسد حکایت تلخی که سنت اقتصاد ایران شده است.