چگونه می‌توان از فرسایش خاک جلوگیری کرد؟

متخصصان خاک، زیست‌شناسان و مهندسان کشاورزی، همه در تلاشند تا بفهمند زیر پای ما چه اتفاقی در حال رخ دادن است. متخصصانی از سراسر اروپا در این پروژه کار می‌کنند.

فرناندز اوگالده، مهندس کشاورزی از مرکز تحقیقات مشترک جی‌آرسی می‌گوید: «ما مجموعه‌ای از 25 هزار نمونه از سراسر اروپا جمع‌آوری کرده‌ایم که برای مطالعه خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک، تجزیه و تحلیل شده‌اند.»

وی می‌گوید: «ما به شکلی مناطق نمونه‌برداری را انتخاب می‌کنیم که این مناطق معرف همگنی از همه کشورهای اروپایی باشد. این مناطق همچنین براساس پوشش زمین، استفاده از خاک، شرایط آب و هوایی و انواع مختلف خاک انتخاب می‌شود.»

محققان می‌گویند که دشمن اصلی خاک فرسایش است. باران، روش‌های نادرست کشاورزی و توپوگرافی هر سال حدود 4/2 تن در هر هکتار از سطح خاک حاصلخیز را در سراسر اروپا نابود می‌کند. محققان تلاش می‌کنند تکنیک‌های پیشگیری از فرسایش خاک را بهبود دهند.

پانوس پاناگوس متخصص فرسایش خاک از مرکز تحقیقات مشترک جی آر سی می‌گوید: «ما می‌توانیم توصیه‌ها و راه‌های عملی برای متوقف کردن فرسایش خاک را به کشاورزان توصیه کنیم. اگر خلاصه کنم این روش‌ها شامل این موارد است: تلاش برای کاهش شخم زدن خاک، رها کردن گیاهانی که پس از برداشت باقی می‌مانند و همچنین ما به کشاورزان توصیه می‌کنیم از علف‌های حاشیه زمین مراقبت کنند. بهتر است که علف‌های حاشیه مزرعه باقی بماند.»

دانشمندان از مرکز تحقیقات مشترک اروپا، هدفشان فهم دقیق اتفاقات و فرآیندهایی است که زیر پای ما در دل خاک اتفاق می‌افتد تا اتحادیه اروپا بتواند سیاست‌های بهتری برای مدیریت پایدار خاک تعیین کند.

آروین جونز، دانشمند خاک از مرکز تحقیقات مشترک جی آر سی می‌گوید: «اکثر مردم فکر می‌کنند خاک منبع غذاست زیرا برای مثال 9/99 درصد کالری‌ای که ما مصرف می‌کنیم از کشاورزی مبتنی بر خاک به‌دست می‌آید. اما خاک کارکردهای دیگری هم دارد مانند تصفیه آب، کاهش اثرات جاری شدن سیل، نقش مثبت در تغییرات اقلیمی با گرفتن دی اکسید کربن اتمسفر و نگه داشتن‌اش در زمین. همچنین خاک ما را در برابر آلودگی محافظت می‌کند.»

برای دستیابی به این اهداف، خاک باید از سلامت برخوردار باشد. شاخص خوب در این زمینه تنوع زیستی است که خاک میزبان آن است. بنابراین محققان نمونه‌هایی از خاک جنگل‌ها را برای تجزیه و تحلیل بیولوژیکی مورد استفاده قرار می‌دهند.

آلبرتو اورگیازی، بیولوژیست خاک می‌گوید: «ما تخمین می‌زنیم که در یک هکتار خاک حدود 5000 کیلو موجود زنده زندگی می‌کند که کمابیش هم وزن 100 گوسفند است.»

تجزیه و تحلیل بیولوژیکی کلاسیک با مطالعات پیچیده «دی‌ان‌ای» ترکیب می‌شود تا با دقت بیشتر انواع گروه‌های موجودات بیولوژیکی در خاک را شناسایی کند.

به گزارش یورو نیوز، آلبرتو می‌افزاید: «توالی مطالعه دی‌ان‌ای استخراج شده از خاک ما را قادر به درک این موضوع می‌کند که چه موجوداتی در خاک زندگی می‌کنند یا با خاک در ارتباطند و به این شکل می‌توانیم بادقت تعیین کنیم اینها چه موجوداتی هستند. به این ترتیب قادریم تنوع زیستی خاک را تعیین کنیم.»

تهیه اطلس، پایگاه داده‌های تعاملی، ساخت مدل‌ها و فراهم کردن توصیه‌هایی برای سیاستگذاران و برنامه‌های آگاهی رسانی عمومی از نتایج نهایی پژوهش در دل خاک و کشف اسرار خاک است.