دوران بارداری را ایزوله کنید

برای برخی بیماری‌ها در حاملگی، تست‌های غربالگری داریم؛ مثل کم‌خونی، دیابت بارداری،عفونت ادراری و کم‌کاری تیروئید که هم قبل از بارداری و همزمان بارداری، آزمایش‌هایی برای تشخیص مراحل اولیه بیماری‌ها در خواست می‌شود.

به گفته دکتر آمنه لاهوتی، متخصص زنان و زایمان، آزمایش‌های غربالگری می‌توانند زنگ خطر جدی شدن بیماری‌های مهمی چون دیابت بارداری و کم‌کاری تیروئید باشد. به این ترتیب، بیماری کسی که هنوز دیابت یا کم کاری تیروئیدش علامت دار نشده، با آزمایش تشخیص داده و درمان می‌شود.

خطر تشدید بیماری قلبی در بارداری

در بارداری، مشکلی در ارتباط با برخی بیماری‌ها همچون بیماری‌های قلبی وجود دارد؛ این که با آزمایش نمی‌توان آنها را ردیابی کرد .

این متخصص زنان به جام‌جم می‌گوید: بیماری قلبی درحدود یک درصد حاملگی‌ها دیده می‌شود و می‌تواند با میزان بالای مرگ و میر مادر و عوارض بارداری همراه باشد. حاملگی به خودی خود می‌تواند باعث بروز یا تشدید بیماری قلبی شود. از آنجا که تغییرات عملکردی سیستم قلبی ـ عروقی در حاملگی بسیار شدید است، افراد مبتلا به بیماری زمینه‌ای قلب ممکن است قادر به تطابق با این تغییرات نباشند. در این موارد، اختلال عملکرد بطن منجر به نارسایی قلبی می‌شود. در تعدادی از زنان ممکن است علائم نارسایی قلب در دوره حاملگی بروز کند اما در غالب موارد نارسایی قلب پس از زایمان اتفاق می‌افتد.

وی با اشاره به این که تنگی نفس، سرفه شبانه، خلط خونی، سنکوپ و درد قفسه سینه از علامت‌های مهم بیماری قلبی در حاملگی است، می‌افزاید: مبتلایان به بیماری به قلبی باید پیش از حاملگی به متخصص قلب مراجعه و پزشک را از تصمیم خود مطلع کنند، چرا که بعضی بیماران قلبی اجازه بارداری ندارند اما اکثریت آنها می‌توانند با مراقبت باردار شوند. بعضی بیماران مثل مبتلایان بیماری‌های دریچه‌ای قلب نیز ممکن است به جراحی اصلاحی دریچه قبل از اقدام به حاملگی نیاز داشته باشند.

بارداران؛ مستعد عفونت ادراری

یکی از بیماری‌های شایع ومهم دوران بارداری، عفونت ادراری است. دکتر لاهوتی با تاکید بر این که عفونت ادراری اغلب کوتاه‌مدت است و با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود، توضیح می‌دهد: گاهی این مشکل شدیدتر می‌شود وکلیه‌ها را نیز درگیر می‌کند که در این صورت، خطر پخش شدن عفونت در خون و حتی مرگ مادر وجود دارد. به همین دلیل حتی در مادران بدون علامت قبل، ابتدا و در میانه بارداری، آزمایش گرفته و کشت ادرار داده می‌شود.

این متخصص تاکید می‌کند: به‌دلیل تغییراتی که در دستگاه ادراری هنگام حاملگی اتفاق می‌افتد، زنان باردار مستعد عفونت بیشتری نسبت به زنان غیرباردار هستند. عفونت ادراری در بیمارانی که سنگ کلیه دارند و همزمان حامله می‌شوند، با شیوع بیشتری دیده می‌شود و معمولا تا زمانی که سنگ کلیه برطرف نشود، به درمان مقاوم است و حتی گاه منجر به عفونت شدید مادر می‌شود.

تهدید سلامت مادر و جنین با دیابت

دیابت بیماری ای است که می‌تواند هم برای مادر و هم برای جنین بسیار خطرناک باشد. البته گاه دیابت قبل از بارداری وجود دارد (دیابت‌آشکار) و گاهی هنگام بارداری به وجود می‌آید.

دکتر پرند حاصل، جراح و متخصص زنان و نازایی به جام‌جم می‌گوید: دیابت بارداری باعث اضافه وزن و صدمه به جنین و مادر هنگام زایمان می‌شود و نیز احتمال سزارین را بالا می‌برد. همچنین این بیماری،ریسک مسمومیت حاملگی یا پره اکلامپسی را بالا می‌برد. بی‌شک خطر ابتلا به دیابت بارداری در کسی که سابقه دیابت در خانواده دارد، از قبل دیابتی بوده و اضافه وزن دارد و نیز در افراد بیش از 25سال بیشتر است.

به گفته دکتر لاهوتی، دیابت آشکار بسیار خطرناک‌تر است و عوارض جنینی بیشتری ـ از نارسایی رشد درجنین تا ناهنجاری‌های قلبی و مرگ جنین ـ را به همراه دارد. زنان دارای اضافه وزن و زنانی که به طور ژنتیک مستعد دیابت هستند، بیشتر در معرض خطر دیابت بارداری قرار دارند.

پیشگیری از دیابت بارداری

به گفته دکتر حاصل، بارداران برای پیشگیری از دیابت بارداری باید از مصرف شیرینی و چربی پرهیز و از نان تهیه شده از غلات کامل و با سبوس استفاده کنند. بعلاوه باید فعالیت داشته باشند ولی ورزش کردن - البته اگر از قبل ورزش می‌کرده‌اند - به آنها توصیه می‌شود. کسی که قبلا ورزش نمی‌کرده و می‌خواهد ورزش را شروع کند، باید با پزشک مشورت کند.

سردرد، نشانه خطر مسمومیت بارداری

سردرد علامت خطر مسمومیت بارداری است. به همین علت، هرنوع سردرد با هرشدت و درهرزمان از بارداری باید به متخصص زنان اطلاع داده ودرصورت لزوم با متخصص مغز و اعصاب
مشاوره شود.

دکتر لاهوتی با بیان مطالب فوق می‌افزاید: سردرد یکی از مشکلات شایع زنان باردار است. حتی زنانی که ازقبل سردرد نداشته‌اند، ممکن است در بارداری بخصوص درماه‌های اول، سردرد را تجربه کنند. این سردردها معمولا به مسکن‌های ساده مثل استامینوفن و استراحت جواب می‌دهد، اما از آنجا که سردرد علامت برخی بیماری‌های مهم نیز است، نمی‌توان از کنار آن بسادگی گذشت.

وی تاکید می‌کند: بجز سردرد سه ماهه اول بارداری، زنانی که دیرتر در حاملگی دچار سردرد می‌شوند (بخصوص از 20 هفته به بعد) و زنانی که سردردشان با فشارخون بالا یا دفع پروتئین از ادرار همراه است، ممکن است مبتلا به نوعی عارضه حاملگی یعنی مسمومیت بارداری شده باشند که وضعیتی خطرناک است و باید با دقت زیر نظر پزشک باشند.

طی بارداری خیلی چاق نشوید

همه زنانی که قصد بارداری دارند، بهتر است قبل از اقدام به بارداری وزن خود را در محدوده طبیعی حفظ کنند و در دوران بارداری نیز نزد پزشک،‌ کنترل وزن دقیق داشته باشند. در زنان چاق حداکثر وزن‌گیری مجاز دربارداری هفت کیلوگرم است. زنانی که قبل از بارداری وزن نرمال دارند، می‌توانند تا 12 کیلوگرم اضافه وزن داشته باشند. رعایت رژیم غذایی پر فیبر وپرپروتئین و فاقد کربوهیدرات‌های ساده (مثل قندوشکر وشیرینی ونان سفید ) به این زنان کمک می‌کند که دچار اضافه وزن بیش ازحد نشوند.

ایمن‌سازی در برابر بیماری‌ها پیش از بارداری

پیش از اقدام به بارداری، رعایت این موارد را آغاز کنید و طی زمان بارداری ادامه دهید:

مصرف هر دارویی اعم از گیاهی یا شیمیایی را به پزشکتان اطلاع دهید.

واکسن‌هایی را که دریافت کرده‌اید، اطلاع دهید.

اسید فولیک را شروع کنید.

باید بدانید چه غذاهایی خوب است و از چه غذاهایی باید پرهیز کنید.

سیگار، الکل و داروهای غیرقانونی را ترک کنید.

ویتامین‌ ،بخصوص ویتامین A نباید بی‌رویه در حاملگی مصرف شود .

رژیم غنی از میوه و سبزیجات که خوب شسته شده‌اند، توصیه می‌شود.

اگر در خانواده شما یا همسرتان یک بیماری فامیلی وجود دارد، باید مشاوره ژنتیک انجام دهید.

عفونت‌هایی که از طریق ارتباط جنسی منتقل می‌شوند، ممکن است حامله شدن شما را سخت کنند یا به جنین منتقل شود. اگر احتمال این بیماری‌ها را در خودتان می‌ بینید، به پزشکتان اطلاع دهید.

وزنتان را کنترل کنید.

محیط کار و خانه‌تان را از نظر مواد مضر چک کنید. مواد شیمیایی‌ای که در خانه یا محل کار استفاده می‌کنید، ممکن است به جنین شما آسیب وارد کند؛ مثل سرب و جیوه.

پونه شیرازی

دانش و سلامت