سفال لالجین، در آستانه رکود

به‌گزارش ایسنا، این هنر اصیل که مردم بسیاری در شهر لالجین، توسط آن کسب درآمد می‌کنند و سرشت وجودشان را با خاک رس آمیخته می‌کنند تا هنری زیبا با دستان خود ایجاد کنند، با رکود مواجه شده است چرا که بازار این صنعت و هنر به اندازه کافی وجود ندارد و از سفالگران حمایت لازم به عمل نمی‌آید تا با انگیزه بیشتری فعالیت داشته باشند.از نیمه دوم سال گذشته بود که زمزمه‌هایی مبنی بر ثبت شدن لالجین به عنوان شهر جهانی سفال به گوش رسید که سرانجام داوران یونسکو در اردیبهشت‌ماه سال جاری در شهر لالجین حضور یافته و از نزدیک همه جوانب و هنر سفالسازی در این شهر را مورد بررسی قرار دادند که در نهایت زحمات و تلاش‌های مسئولان، هنرمندان لالجینی و رسانه‌های استان به ثمر نشست و این شهر به عنوان شهر جهانی سفال به ثبت سازمان جهانی یونسکو رسید.

این امر گام نخست در توسعه لالجین و گردشگری استان همدان بود اما تا تحقق این هدف هنوز فاصله زیادی وجود دارد بنابراین باید در گام بعدی تلاش کرد این عنوان برای لالجین حفظ شده و ثبت لالجین به عنوان شهر جهانی سفال باعث توسعه این شهر شود و در حد یک عنوان نباشد بلکه به گونه‌ای باشد که همه مردم دنیا لالجین را به عنوان شهر جهانی سفال بشناسند و سفال لالجین یک برند جهانی باشد.

به این منظور بر آن شدیم تا مشکلات شهر جهانی سفال لالجین و هنرمندان این شهر را جویا شویم و اقداماتی که باید برای حفظ این عنوان انجام شود را از زبان هنرمندان لالجینی بازگو کنیم.

*ماندن شهر لالجین، مهم تر از جهانی شدن آن

یکی از هنرمندان با سابقه طولانی در عرصه هنر سفال لالجین گفت: جهانی ماندن شهر لالجین از جهانی شدن آن بسیار مهم تر است و در این جهت باید در ساختار شهر اتفاقی بیفتد که باعث توسعه این توسعه هنر سفال در لالجین شود. مهدی خشوعی با تأکید بر اینکه هنر سفال در لالجین باید به پیشرفت بالایی برسد، ادامه داد: در جهت پیشرفت هنر سفال لالجین همه باید تلاش کنند و مسئولان نیز از فکر و پیشنهادات مردم این شهر بهره گیرند و به گونه‌ای نباشد که توسعه این هنر را مختص به یک شخص یا یک دستگاه بدانند.

*هنرمندان لالجینی در انزوا

وی تصریح کرد: افراد بسیاری برای ثبت جهانی لالجین زحمت کشیده‌اند و مشاهده می‌کنیم که این افراد هم‌اکنون در حاشیه قرار گرفته‌اند و از زحمات آنها قدردانی نمی‌شود که این امر باعث دلسردی هنرمندان می‌شود بنابراین باید بگویم 15 سال پیش در لالجین بسیار محصولات تکراری در فروشگاه‌ها دیده می‌شد و تغییری در لالجین نبود و تعداد اندکی به هنر سفال به عنوان شغل می‌پرداختند چرا که این افراد از عمق وجود به هنر سفال علاقه داشتند و برای این هنر ارزش بالایی قائل بودند.

وی با ابرازنارضایتی از اینکه هنرمندانی که برای لالجین زحمات بسیاری کشیدند و در حوزه سفال و سرامیک نوآوری و خلاقیت ایجاد کردند و در ثبت جهانی شدن شهر لالجین نقش مؤثری داشتند، هم‌اکنون در انزوا قرار گرفته‌اند، گفت: ادغام سفال با میناکاری از جمله نوآوری‌هایی است که در این عرصه ایجاد شده و نباید فراموش کرد پیاده کردن میناکاری توسط سفال، ابتکار هنرمندان لالجینی بود.

وی افزود: برای حفظ عنوان لالجین و توسعه این شهر، از هنرمندان قدیمی و برجسته لالجین باید حمایت شود چرا که این افراد سال‌های طولانی در این حوزه کار کرده‌اند و انجمن سفال نیز باید در این راستا پیشگام بوده و پیگیر مشکلات هنرمندان سفال لالجین باشد.

*مشکلات مالی هنرمندان

این هنرمند لالجینی تشریح کرد: مشکلات مالی هنرمندان از جمله مشکلاتی است که انجمن سفال لالجین باید درصدد رفع آن باشد و به این موضوع به عنوان مشکل جدی سفالگران لالجین نگاه کند.

وی در ادامه سخنانش وجود مبلمان مناسب شهری در حفظ عنوان لالجین را بسیار مؤثر دانست و گفت: مبلمان شهری و همین‌طور ورودی شهر لالجین مناسب نیست و به هنگام ورود به شهر لالجین باید المان سفال به چشم بخورد که معرف شهر لالجین باشد که متأسفانه اینگونه نیست بنابراین مدیریت شهری لالجین در این جهت باید اقدام مطلوبی داشته باشد و به گونه‌ای شهر لالجین طراحی شود که هر گردشگری با ورود به شهر لالجین متوجه شود وارد شهر جهانی سفال شده است.

خشوعی با بیان اینکه هنرمندان می‌توانند دلسوزتر از مسئولان برای توسعه لالجین کار کنند، افزود: در این راستا باید اتاق فکر ایجاد شود چرا که این امر در آینده لالجین بسیار مؤثر خواهد بود و هنرمندان لالجینی با تشکیل اتاق فکر می‌توانند برنامه‌های مؤثر در توسعه لالجین ارائه دهند.

* کالاهای چینی؛ بزرگترین معضل لالجین

وی در ادامه سخنانش وجود کالاهای چینی در لالجین را بزرگترین معضل دانست و عنوان کرد: عرضه اجناس خارجی در فروشگاه‌ها بزرگترین آسیب برای هنر سفال در لالجین است و این درحالی است که فروشندگان مجوز فروش سفال را دریافت کرده‌اند و اجازه فروش و عرضه محصولات غیرسفال را ندارند.

وی تصریح کرد: ویترین فروشگاه‌های سفال در لالجین متعلق به مردم است چرا که محصولات لالجین در پشت ویترین ‌فروشگاه‌ها بخشی از هویت اصلی مردم به شمار می‌آید بنابراین نباید کاری کرد که این هویت زیر سؤال برود اما متأسفانه نام‌های غربی بر سردر فروشگاه‌های سفال شهر لالجین که فروشگاه صنایع‌دستی است، خودنمایی می‌کند.

*ضرورت توجه مسئولان به لالجین

رئیس انجمن هنری سفال و سرامیک لالجین نیز در این‌باره به ایسنا گفت: شهر لالجین دارای مزیت‌ها و ویژگی‌های بالایی در زمینه سفال است و سابقه طولانی بیش از سه هزار سال دارد. محمد سلیمی خاطرنشان کرد: وجود افزون بر 5 هزار هنرمند، تولید روزانه 100 هزار قطعه سفال و صادرات بیش از 40 میلیون دلار در سال و ارائه بیش از دو هزار نوع طرح و تنوع باعث شد تا شهر لالجین برای جهانی شدن شهر سفال نامزد و در نهایت نائل به کسب این عنوان شود. وی با تأکید بر اینکه از مسئولان انتظار می‌رود برای حفظ این عنوان اقدام شایسته‌ای داشته باشند و به منظور ارتقای لالجین زیرساخت‌های مناسب گردشگری ایجاد شود و توسعه یابد، گفت: ایجاد مجتمع‌‌های توریستی و مراکز تفریحی در لالجین از جمله اقداماتی است که باعث می‌شود گردشگران در لالجین زمان طولانی اقامت داشته باشند.به گزارش ایسنا؛ حال که توسعه استان همدان بر گردشگری رقم خورده و شهر جهانی سفال لالجین بخش اعظم گردشگری استان همدان را به خود اختصاص داده و جهانی شدن این شهر به اهمیت آن افزوده است، مسئولان گردشگری استان همدان باید بیش از پیش در جهت حفظ این عنوان بکوشند و در این جهت هنرمندان این شهر را به‌کار گیرند و درصدد رفع مشکلات آنها باشند. تولید سفال لالجین هم‌اکنون در آستانه رکود قرار گرفته و با وجود اظهاراتی مبنی بر صادرات این محصول هنوز تولید سفال منجر به رونق اقتصادی در لالجین نشده است و این هنر دارای مشکلات عدیده‌ای است که از زبان هنرمندان بیان شد.

لالجین می‌تواند شهر توریستی باشد که دارای ابعاد مختلف گردشگری است بنابراین علاوه بر توسعه لالجین باید وجود زمینه‌های مختلف گردشگری در شهر سفال که منجر به ماندگاری گردشگر در این شهر شود، مورد توجه قرار گیرد و مسئولان در این راستا گام بردارند.