در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این جایزه به گوگل لونار ایکس مشهور شد و هدف اصلی آن، ترغیب بخش خصوصی به اکتشاف فضا با روشهای کمهزینه و خلاقانه است. بعد از اعلام اعطای جایزه گوگل لونار ایکس، گروههای مختلفی در سراسر دنیا برای تسخیر ماه و دریافت این جایزه ارزشمند دست به کار شدند، اما گوگل برای اعطای جایزهاش شرایط سختگیرانهای تعیین کرده بود و هیچ طرحی در سالهای اول نتوانست نظر هیات داوران را به خود جلب کند. به همین دلیل، گوگل هر سال جایزه را تمدید کرد و حتی مبلغ آن را تا 30 میلیون دلار (120 میلیارد تومان) افزایش داد.
در این سالها، از میان 34 طرحی که به مرحله داوری رسید، طرحهای 16 گروه برای حضور در مرحله نهایی مسابقه پذیرفته شد. سرانجام ماه گذشته، دبیرخانه جایزه گوگل لونار ایکس اعلام کرد، پنج کاوشگر رباتیک در سال آینده میلادی به ماه پرتاب میشوند. این کاوشگرها متعلق به گروههایی از کشورهای آمریکا، هند و ژاپن هستند. آنها تاکنون حدود پنج میلیون دلار (20 میلیارد تومان) برای پیشبرد طرحهایشان از گوگل کمک هزینه دریافت کردهاند.
5 کاوشگری که قرار است، ماه را تسخیر کنند
اسپیس ای.اِل، نخستین کاوشگری است که مجوز ارسال به ماه را پیدا کرد. این کاوشگر قرار است، نیمه دوم سال 2017 با پرتابگر فالکون 9 از آمریکا به فضا پرتاب شود.
کاوشگر رباتیک بعدی، مون اکسپرس نام دارد. هنوز تاریخ دقیقی برای پرتاب آن به ماه اعلام نشده است. هدف این کاوشگر در کوتاهمدت، انجام ماموریتی کمهزینه در ماه است و در بلندمدت قصد دارد دریچههایی برای استفاده از منابع ماه به روی بشر بگشاید. طراحان مون اکسپرس اعلام کردند، این کاوشگر در نزدیکی محل فرود فضاپیمای آپولو ـ 17 روی ماه مینشیند. هدف از این کار، بررسی تاثیرات محیط فضا روی سازه ماهنورد این ماموریت است.
سینرژی، نام سومین کاوشگر پذیرفتهشده برای ارسال به ماه است. گروهی بینالمللی متشکل از 15 کشور، مسئولیت ساخت این کاوشگر را برعهده دارند. پرتابگری موسوم به نپتون، کاوشگر سینرژی را نیمه دوم سال 2017 از منطقهای در سواحل کالیفرنیا به سوی ماه پرتاب میکند.
چهارمین کاوشگری که برای پرتاب به ماه مجوز گرفت، کاوشگر ایندوس هند است. این کاوشگر قرار است در واپسین روزهای سال 2017 با پرتابگری هندی به ماه پرتاب شود.
نام پنجمین و آخرین کاوشگر هاکوتو از ژاپن است. این کاوشگر از دو سطحنورد کوچک تشکیل شده که به وسیله زنجیری به هم متصل هستند، به طوریکه یکی از سطحنوردها میتواند به اعماق حفرههای ماه برود، در حالی که همتای دیگرش آن را پشتیبانی میکند. باید تا پایان سال آینده میلادی منتظر ماند و دید، کدام کاوشگر میتواند ماموریتش را در ماه با موفقیت انجام دهد و برنده جایزه 30 میلیون دلاری گوگل لونار شود؟
برای آشنایی بیشتر با این جایزه، سری به وبگاه رسمی آن به نشانی lunar.xprize.org بزنید.
وقتی از افراد درباره نخستین ماموریت سرنشیندار در ماه میپرسیم، اغلب ماموریت تاریخی آپولو ـ 11 و نیل آرمسترانگ را به خاطر میآورند. در حالیکه پیش از انجام این ماموریت، دو فضاپیمای سرنشیندار دیگر نیز به سوی ماه پرتاب شده بود. گرچه هیچکدام برنامهای برای فرود روی ماه نداشتند.
نخستین فضاپیمای سرنشینداری که به ماه پرتاب شد، آپولو ـ 8 نام داشت. اینروزها چهل و هشتمین سالگرد پرتاب این فضاپیما به ماه است. آپولو ـ 8، در 30 آذر 1347 و در آستانه کریسمس به فضا پرتاب شد. فرانک بورمن، جیم لاول و ویلیام اندرسن سه فضانورد حاضر در ماموریت آپولو ـ 8 بودند. آنها نخستین فضانوردانی بودند که مدار زمین را ترک کردند و به ملاقات ماه رفتند.
ماموریت آنها سفر به ماه، گردش به دور آن و سپس بازگشت ایمن به زمین بود. هدف از این ماموریت کسب تجربیات فنی برای فرود تاریخی انسان روی ماه بود.
فضاپیمای آپولو ـ 8، در حالی به فضا پرتاب شد که در آن سالها آمریکا از یک سو درگیر یک رقابت سخت و نفسگیر فضایی با شوروی بود و از سوی دیگر با بحرانها و انقلابهای داخلی متعددی دست و پنجه نرم میکرد. وضعیت در اروپا هم خیلی آرام نبود و جو عمومی جهان دچار التهابهای خاصی بود.
در چنین شرایطی فضاپیمای آپولو ـ 8 سه روز پس از پرتاب در مدار ماه قرار گرفت. فضانوردان در سومین گردش به دور ماه، در سوم دی 1347 تصویر خیرهکنندهای از طلوع زمین گرفتند؛ تصویری الهامبخش که زمین را سیارهای زیبا، آرام و به دور از هر گونه تفاوتهای قومی و نژادی نشان میداد.
انتشار این تصویر آن هم در شب کریسمس سال 1969، تاثیر فوقالعادهای روی افکار عمومی جهان گذاشت و ماموریت آپولو ـ 8 را بسیار خبرساز کرد. بهطوری که مجله تایم در واپسین روزهای سال 1968، سه خدمه ماموریت را چهرههای سال خود اعلام کرد.
کل ماموریت آپولو ـ 8، از زمان پرتاب تا بازگشت فضانوردان به زمین، حدود شش روز طول کشید و در این ماموریت فضانوردان ده بار به دور ماه گردیدند و بخشهای مختلف آن را تصویربرداری کردند. فضانوردان سامانههای مختلف فضاپیمای آپولو را در مدار ماه آزمایش کردند و تجربیات ارزشمندی در زمینه سفر به ماه و بازگشت از آن به دست آوردند. حدود شش ماه پس از انجام ماموریت آپولو ـ 8، بود که پای انسان به ماه رسید.
محمدرضا رضایی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: