jamejamonline
فرهنگی کتاب و ادبیات کد خبر: ۹۸۰۷۸۶   ۳۰ آذر ۱۳۹۵  |  ۱۶:۴۰

طولانی و تاریک بودن یلدا شاید استعاره‌ای‌ست برای فراق جان‌کاه معشوق، تنهایی و انتظار وصال و گاه گیسوی سیاه و بلند یار، این تعابیری است که شاعران ایران زمین از دیرباز تا به امروز بر آن درباره بلندترین شب سال به کار برده اند.

«یلدا» در شعر شاعران ایران

به گزارش جام جم آنلاین، در فرهنگ عامیانه مردم، شب یلدا و شب چله، شب دوستی است. شب بار عام و کارهای خیریه است. مردم ایران که اغلب کشاورز یا دام‌دار بوده‌اند، آموخته‌اند تا سرمای زمستان را بهانه‌ای برای دورهم جمع‌شدن و جشن به پایان رساندن یک سال زراعی بدانند.

اما در فرهنگ ادبی و رسمی کشورمان، یلدا اغلب چهره‌ تاریکی از شبی طولانی است. شبی که عشاق به انتظار به سرآمدن آن هستند. طولانی و تاریک بودن یلدا استعاره‌ای‌ست برای فراق جان‌کاه معشوق، تنهایی و انتظار وصال و گاه گیسوی سیاه و بلند یار.

حضرت لسان الغیب که همه ما در این شب تفالی به دیوان او می زنیم، در این رابطه گفته است:

صحبت حکام، ظلمت شب یلدا است

نور ز خورشید خواه بو که برآید

اما استاد سخن، سعدی شیرازی از یلدا و امید سروده است:

هنوز با همه دردم امید درمان است

که آخری بود آخر شبان یلدا را

اوحدی، شاعر قرن ششم هم این چنین به استقبال یلدا رفته است:

شب هجرانت ای دلبر، شب یلدا است پنداری

رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری

خاقانی، دیگر شاعری است که بیتی جالب درباره یلدا دارد:

تو جان لطیفی و جهان جسم کثیف

تو شمع فروزنده و گیتی شب یلدا

برویم سراغ عنصری، شاعری عاشق پیشه:

چون حلقه ربایند به نیزه، تو به نیزه

خال از رخ زنگی بربایی شب یلدا

اما منوچهری دامغانی یکی از طبیعت گراترین شاعران ایران هم اینچنین از یلدا گفته است:

نور رایش تیره‌شب را روز نورانی کند

دود چشمش روز روشن را شب یلدا کند

ناصرخسرو قبادیانی با آن هم توشه سفر و تجربه از زیستن با انسان ها یلدا را این گونه تعبیر کرده است:

او بر دوشنبه و تو بر آدینه

تو لیل قدر داری و او یلدا

و در پایان ، سنائی غزنوی، عارف شاعر پیشه هم گفته است:

به صاحب‌دولتی پیوند اگر نامی همی جویی

که از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
تازه اول کار است

تازه اول کار است

دوستی صاحب‌نظر را جایی دعوت کرده بودند برای جلسه بارش افکار طرح و ایده برای سالگرد شهادت عزیز دل‌مان حاج قاسم سلیمانی.

عباس‌ آقا باشیم

عباس‌ آقا باشیم

سال‌ها پیش توی یک مدرسه تئاتر به کار مشغول بودم. ساختمانی با موقعیت اداری را دوستی اجاره کرده‌بود که چند کلاس داشت و یک پلاتوی نسبتا بزرگ برای تمرین‌ها و کلاس‌های عملی.

علی‌ اکرمی زائر همیشه خندان

علی‌ اکرمی زائر همیشه خندان

خدای مهربان، ما خیلی ضعیفیم، خیلی ضعیف‌تر از آن‌که دیگران تصور می‌کنند، ما خیلی حتی ضعیف‌تر از آن هستیم که خودمان تصور می‌کردیم.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

آشنایی با ضرب المثل ها

حکایتی از کلیله و دمنه

پیشخوان بیشتر