انسجام داخلی در برابر بدعهدی خارجی

بسیاری از جمهوریخواهان کنگره آمریکا نیز خواستار از میان بردن کامل برجام و اعمال تحریم‌ها علیه ایران به دلیل آنچه که فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده تهران در منطقه شده، هستند.
دکتر کمال دهقانی فیروز آبادی، نایب رئیس اول کمیسیون امنیت ملی وسیاست خارجی مجلس بر این نظر است که رئیس جمهور آینده آمریکا حرف‌هایی می‌زند که ممکن است هیچ‌وقت تبدیل به اقدام اجرایی نشود. وی عقیده دارد که چیزی که اهمیت دارد تامین منافع ملی کشور است که خوشبختانه جمهوری اسلامی ایران با تعهد به پیمان برجام، تاکنون بر این محور حرکت کرده است. نماینده تفت و میبد در گفت‌وگویی به پرسش‌هایمان دراین زمینه پاسخ داده که می خوانید.

آیا ایران باید بسته‌هایی درمورد برخورد با بدعهدی‌های آمریکا داشته یا این زمینه را از کانال‌های بین‌المللی پیگیری کند؟

کشور در این بخش قانون دارد. قانونی که در 21 مهر 1394 مصوب شد در ماده واحده و بندها و دو تبصره، تکلیف کار را برای همه دستگاه‌ها و نهادها مشخص کرده است. ما اصل را بر این گذاشتیم که نقض عهدی از سوی جمهوری اسلامی ایران صورت نخواهد گرفت و ایران بر همکاری در عرصه‌های بین‌المللی تاکید دارد. براین اساس موافقت‌نامه برجام را امضا کرده و متعهد شده به تعهدات بین‌المللی خود عمل کند. ایران هیچ‌گاه نقض پیمان نکرده و نمی‌کند، اما طرف مقابل ما پنج کشور عضو شورای امنیت به علاوه آلمان و اتحادیه اروپا هستند که ممکن است در عمل تعهداتشان را نقض کنند. در قانون هیاتی به عنوان هیات نظارت بر اجرای برجام مشخص شده و بر این مبنا، وظیفه به عهده شورای امنیت ملی که عالی‌ترین رکن امنیتی در کشور است گذاشته شده تا مصالح، منافع درازمدت و راهبردی و امنیتی ایران را مدنظر قرار ‌دهد. هیات نظارت بر اجرای برجام ازکارشناسان خبره، ورزیده و مدیران با تجربه بهره می برد و هیات نظارت فعالیت‌های دیگر کشورها را رصد می‌کند تا مطابق قانون حرکت شود یا در روند اجرا، نهایتا چه نتیجه‌ای به‌دست می‌آید. این هیات منافع ملی و اجرای قانون برایش مبناست لذا اگر در عمل مشاهده کند اقدامی در یکی از کشورهایی که به جمهوری اسلامی ایران تعهد داده انجام شد که مصداق بارز عدم اجرای معاهده یا نقض برجام باشد آن را سریعا اعلام می‌کند تا دستگاه‌های اجرایی که در قانون پیش‌بینی شده سریعا وارد عمل شوند و در زمینه استفاده از تکنولوژی صلح‌آمیز هسته‌ای در صورتی که طرف مقابل نقض عهد کند ما محدودیت‌هایی برای خودمان گذاشتیم و این قابلیت را داریم که محدودیت‌های خود خواسته را برداریم. نکته قابل توجه و حائزاهمیت این است که ما هیچ‌گاه ابتدا به ساکن نقض عهد نخواهیم کرد و آموزه‌های دینی به ما این امر را تاکید کرده است، بنابراین قانون نیز به ما تکلیف می‌کند تا وقتی طرف مقابل تعهدش را انجام می‌دهد ما بدعهدی نکنیم، اما وقتی نهادهای معتبر مثل هیات نظارت بر اجرای برجام یا شورای عالی امنیت ملی اقدامی را ملاحظه کردند که مصداق بارزی از نقض برجام است، بلافاصله دستگاه‌های دولتی تکلیف دارند رشد و توسعه پیدا کرده و حقوق مردم را پیگیری و فعالیت خود را شروع کنند.

رهبر معظم انقلاب در سخنرانی اخیرشان در این باره فرمودند برخی از مشکلات فعلی در اجرای برجام ناشی از عجله‌ای بود که صورت گرفت. این عجله ناشی از چه بود؟

ما برای به توافق رسیدن تحت فشار بودیم و این عجله تنها به ما برنمی‌گشت، البته بعضی اطلاعاتی که رهبر معظم انقلاب دارند ما نداریم و نمی‌دانیم که واقعا کجای کار احیانا می‌شده که عجله نکرد یا عجله کردند. در شرایط فعلی چیزی که به آن نیاز داریم و قطعا مدنظر رهبر معظم انقلاب می‌باشد اتحاد و انسجام است. در حال حاضر همه فراکسیون‌های مجلس چه مستقلین، چه اصلاح‌طلب و چه اصولگرا همه در مقابل خصومت و بدعهدی آمریکا متحد و متفق‌القول هستند و ارزش این اتحاد برای ما خیلی بالاست، لذا هر اقدامی با وحدت و اتحاد می تواند کشور را در به دست آوردن مصالح و منافع ملی همراهی کند.

واکنش متحدان اصلی ایران نسبت به نقض برجامی را که صورت گرفته چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اقدامی که آمریکا انجام می‌دهد و به نظر ما نقض برجام است مطمئنا مورد تایید اتحادیه اروپا، آلمان و بقیه کشورهای عضو دائم شورای امنیت در شرایط فعلی نیست. سیاستی که در آمریکا در حال اتخاذ است و هنوز عملیاتی‌ نشده، قطع و یقین به انزوای آمریکا منجر خواهد شد.

آیا رئیس‌جمهور آینده آمریکا روند دیگری را در اجرای برجام پیش خواهدگرفت؟

ما با حرف کشورها و شعارهای انتخابی نمی‌توانیم سیاستگذاری کشور را ترسیم یا اظهارنظر یا قضاوت کنیم باید در عمل و اجرا ببینیم چه اتفاقی می‌افتد. ممکن است خیلی از این حرف‌ها هیچ‌وقت تبدیل به اقدام اجرایی نشود و خیلی از مصوباتی که در کنگره گذاشته می‌شود حالت اجرایی به خود نگیرد لذا برای جمهوری اسلامی ایران عملکرد و اجرا مهم است. اگرچه هر اقدامی که کنگره بر ضد ایران انجام می‌دهد نشانه خصومت آمریکاست و هر اقدامی که دولت آمریکا بر منافع برجام انجام ‌دهد نشان از نوعی خصومت تاریخی با ایران دارد ولی با توجه به تعهداتی که این کشور برجام دارد دولت آمریکا باید اقدامات خود را انجام دهد.

به عنوان سوال آخر، آینده و روند اجرایی‌ برجام در چه مسیری باید قرار بگیرد؟

مهم تامین منافع ملی کشور است، ما باید به پیمانی که دادیم متعهد باشیم چون ما هیچ خطایی نکردیم و متعهد به تعهداتمان بوده و با دقت عمل کرده و با منطق استوار جلو آمدیم و جامعه جهانی دیدکه جمهوری اسلامی ایران با منطق سازنده و قوی مذاکره کرده و توافق‌نامه‌ای را امضا کرد که تبدیل به قانون شد، این تعهد، هیچ گاه امتیاز منفی برای کشور نخواهد بود بلکه تماما امتیاز مثبت است، لذا حتی اگر طرف مقابل نقض پیمان کند این اتفاق باز هم یک فرصت است و جمهوری اسلامی ایران در سایه تعهد خود باید با قاطعیت از حقوق کشور دفاع کند.