کارگردانان: سریال های هفتگی در تلویزیون فراموش نشود

سریال های هفتگی دیگر مشتری دست به نقد ندارند و مدت هاست سریال های 90 شبی و مجموعه هایی که پخش هر روزه دارند ، بازار تلویزیون را به دست گرفته اند.

کد خبر: ۹۷۶۹۳

سالهاست که مخاطبان برنامه های نمایشی تلویزیون دیگر سریال هفتگی خاطره انگیزی را به یاد ندارند.
اگر در سالهای گذشته شوق تماشای آثاری مانند کوچک جنگلی ، سربداران ، امام علی ع ، هزار دستان ، ولایت عشق ، پس از باران ، عطر گل یاس ، همسران ، داستان یک شهر ، خانه سبز و... مخاطب تلویزیون را به یک هفته انتظار برای تماشای این آثار دعوت می کرد این روزها تعدد آثار نمایشی 90 قسمتی و سریال های مناسبتی ، سبب شده تا مخاطب تلویزیون دیگر چندان حوصله ای برای تماشای آثار هفتگی نداشته باشد. سریال های هر شبی این چند سال هم فال بوده و هم تماشا. این آثار همزمان با تولید پخش شده و با بهره مندی از امکان پخش روزانه ، منشاء اخبار و حرف و حدیث های مختلفی بوده است اما آیا سریالی که هر شب پخش می شود ، می تواند در مضمون و ساختار ، اثر ماندگاری باشد؛ عباس رافعی از کارگردان های تلویزیون و سینما که در این دو عرصه ، سابقه ساخت آثار مختلفی را دارد ، درباره این مساله به خبرنگار ما می گوید: آثار 90 قسمتی دارای تاثیر آنی بر ذائقه مخاطب هستند. این آثار فاصله مخاطب را با اثر کمتر می کند و ذائقه او را تغییر می دهد. بیننده دیگر نمی تواند برای تماشای یک اثر یک هفته صبر کند و این مساله باعث می شود آستانه تحمل و انتظار او پایین بیاید و به سمت آثاری سوق پیدا کند که به جای یک زمان شش ماهه بتواند آنها را در مدت زمان کوتاهی ببیند. او در پاسخ به این پرسش که آیا آثاری که هر شب پخش می شود ، می توانند آثار ماندگاری شوند ، می گوید: در میان این دسته از آثار کارهای موفق و تاثیر گذاری همچون شب دهم هم بوده اند که پخش هر شب داشته و ماندگار بوده اند، اما نمی توان به این فهرست نامهای دیگری را هم اضافه کرد.البته مسعود بهبهانی در این باره نظر دیگری دارد. این فیلمنامه نویس که آثاری همچون خانه پدری ، خاک سرخ و نرگس محصول فعالیت اوست ، می گوید: ذائقه مدیران و برنامه سازان ما همیشه با ذائقه بیننده یکی نیست و میان این دو حوزه نزدیکی وجود ندارد. گاهی هم پیش می آید که مدیران ذائقه خود را جای ذائقه مخاطب جا می زنند. او با تاکید بر نیاز به تلاش برای کشف ذائقه مخاطب می گوید: این مساله باید بر اساس نظر سنجی باشد و نمی توان درباره آن ادعا کرد. به همین دلیل تغییر ذائقه مخاطب ادعای خیلی بزرگی است . بهبهانی نظر خود درباره این مساله را این گونه بیان می کند: در حال حاضر برنامه هایی که پخش می شود بیشتر از آن که میزان استقبال از آنها به ساختار آنها مربوط باشد ، به محتوا مربوط می شود. البته در میان سریال های نمایشی و هفتگی همیشه کارهای موفق دیده می شود.

دقت فراموش می شود

وقتی از رافعی در باره دلایل او برای این تغییر ذائقه سوال می کنم ، می گوید: ساخت یک اثر نمایشی به تامل و تفکر نیاز دارد. سریال هفتگی در زمان پخش ، به مخاطب خود یک هفته فرصت فکر کردن درباره مضمون و موضوع اثر را می دهد. او فرصت می کند تا در این مدت ، اثر را مزه مزه کند. اغلب سریال های روزانه در مدت زمانی کوتاه نوشته می شوند و در مدت زمان کوتاهی هم تولید و پخش می شوند. گسترش این شیوه باعث می شود همه مراحل کار از نگارش ، تصویب ، فیلمبرداری و نمایش در حداقل زمان ممکن انجام شود. این سریال ها لوکیشن های متعدد و داستان فراگیر ندارند و برای ساخت آنها تامل و دقت چندانی صورت نمی گیرد. رافعی شباهت میان ساخت آثار 90 قسمتی و سریال های هفتگی را مانند شباهت رمان های ارزشمند و بازاری عنوان می کند و می گوید: در مورد کتابهای نوع دوم فقط تند خوانی می کنیم تا به پایان داستان برسیم و ببینیم آخر داستان چه می شود. البته نویسنده فیلمنامه نرگس هم نظر مشابهی را درباره کم هزینه بودن تولید این سریال ها عنوان می کند. او می گوید: تفاوت سریال های نود شبی و هفتگی تنها در بخش هزینه است . برنامه های شبانه کم هزینه هستند و با لوکیشنی محدود و هزینه ای کمتر زمان پخش بیشتری را به خود اختصاص می دهند. البته نباید از این مساله هم غافل بود کاری که هر شب پخش می شود با مخاطب خود ارتباط مستمرتری برقرار خواهد کرد. او البته این مساله را که بیننده تمایل چندانی نسبت به کارهای هفتگی ندارد ، می پذیرد و علت کاهش استقبال مردم نسبت به این آثار را تعدد شبکه های تلویزیونی و تعدد آثار در حال ساخت عنوان می کند. بهبهانی می گوید: در این سالها شبکه های تلویزیونی با ظرفیت بالا کار کرده اند ولی در سالهای گذشته تعداد شبکه ها کم بودند و مردم تمامی این سریال ها را با اشتیاق دنبال می کردند. اما امروز مخاطب "انتخاب" می کند. البته طبیعی است در این میان برنامه هایی که با کیفیت بهتر و پرهیز از ساده انگاری در پرداخت و تفاوت نگاه ساخته شده باشند ، با استقبال بهتری مواجه خواهند شد.