ستون فقرات

فیزیوتراپی؛ پیشگیری از معلولیت و آسیب جسمانی

بررسی‌ها نشان داده است، در سال‌های اخیر، عمده‌ترین عامل بروز معلولیت در جوامع اروپایی، اختلالات اسکلتی ـ عضلانی است. ناتوانی افراد شاغل برای حضور فعال در محل کار و از دست رفتن استقلال شهروندان در دوران سالمندی و نیاز به کمک در این دوران و تحمیل هزینه‌هایی هنگفت به دولت‌های حاکم، به مهم‌ترین چالش وزارتخانه‌های سلامت این کشورها تبدیل شده است.

کد خبر: ۹۶۷۵۵۴

از این رو، از نیمه نوامبر 2016 سازمان جهانی بهداشت در راستای پیشگیری از شیوع بیماری‌های غیرواگیر در سطح اروپا، طرح عملیاتی جدید و گسترده را اجرا کرده است. آموزش و بالا بردن سطح آگاهی جوامع از سلامت سیستم اسکلتی ـ عضلانی، خطرها و روش‌های مقابله با آنها و ارائه خدمات درمانی به آنها از مهم‌ترین اهداف این طرح است. سازمان جهانی بهداشت، طرح بزرگ خود را با کمک کنفدراسیون جهانی فیزیوتراپی و مشارکت فیزیوتراپیست‌های آموزش دیده، در سراسر اروپا به اجرا درآورده است.

حضور این متخصصان در میان اقشار جامعه و بررسی فعالیت روزانه اعم از برخاستن و نشستن، نحوه مطالعه و استفاده از تلفن همراه و رایانه، نحوه استراحت، نحوه انجام کارهای شخصی و وظایف شغلی و ویژگی‌های وسایل مورد استفاده در زندگی روزمره می‌تواند عوامل آسیب‌رسان به عضلات، مفاصل و استخوان‌های بدن را شناسایی کند و با طراحی انواع مناسب‌تر، مانع فرسایش، تخریب و ناتوانی زودهنگام در میان شهروندان شود.

همچنین تجویز ورزش‌های متناسب با سن، میزان آمادگی جسمانی و سطح توانایی شهروندان از دیگر وظایف مهم متخصصان فیزیوتراپی است.

آسیب به سیستم عضلانی ـ اسکلتی در افراد، درد و ناتوانی در حرکت را در پی خواهد داشت و بی‌حرکتی منجر به افزایش وزن و بروز بیماری‌های سیستمیک و متابولیک دیگر خواهد شد و این چرخه معیوب تا بروز معلولیت ادامه خواهد یافت.

فیزیوتراپیست با آگاهی از علوم آناتومی، بیومکانیک و آسیب‌شناسی حرکت مفاصل به عنوان متخصص حرکت می‌تواند با بهره‌گیری از بخش‌های سالم این دستگاه و تقویت آنها، حیات را به بخش‌های آسیب‌دیده بازگرداند و نهایتا توانایی در انجام فعالیت‌های قبل را برای فرد به ارمغان آورد. هنر این متخصصان، طراحی تمرین و روش اجرای الگوهای حرکتی است؛ الگوهایی که با وجود نزدیکی به عملکرد افراد در زندگی روزمره، از بروز آسیب بیشتر به مفاصل و معلولیت‌ها پیشگیری می‌کند. با ارتقای تدریجی سطح توانایی افراد در جلسات مداوم فیزیوتراپی، انگیزه و امید به زندگی و روحیه مبارزه با ناتوانی و برگشت به زندگی سابق در فرد تقویت می‌شود و این جنبه روحی ـ روانی فعالیت فیزیوتراپیست در جامعه است که نمی‌توان بسادگی از کنار آن گذشت.

در شرایطی که سیاستگذاران سلامت دنیا در جوامع پیشرفته با تمرکز روی شیوع این بیماری‌ها و سرمایه‌گذاری در این بخش، به دنبال حفظ توانایی شهروندان خود و کاهش هزینه‌های درمان در این حوزه هستند، به نظر می‌رسد آزموده را آزمودن خطاست و قبل از این که با سونامی معلولیت سالمندان در کشور مواجه شویم، با دقت و توجه بیشتر به مقوله سلامت حرکت و برنامه‌ریزی و بهره‌مندی از متخصصان این حوزه باید قدمی نو، محکم و مؤثر در حفظ سلامت آحاد جامعه در کشور پهناور و سرافرازمان برداریم.