سرطان روده در‌کمین پیر‌و جوان

چند روز پیش، رئیس انجمن کولوپروکتولوژی ایران به کاهش سن ابتلا به سرطان کولون (روده بزرگ) در کشور اشاره کرد و هشدار داد، این بیماری که باید پس از 60 سالگی بروز کند، بین افراد کمتر از 30 سال هم مشاهده شده است.

کد خبر: ۹۶۷۵۴۸

البته دکتر عزیزی معتقد است، نحوه تغذیه ما ایرانی‌ها در سال‌های اخیر تغییر یافته و از غذاهای سنتی به سمت غذاهای آماده سوق پیدا کرده‌ایم. شاید این موضوع در کنار عوامل ارثی و بیماری‌های التهاب روده‌ای، یکی از دلایل شیوع این بیماری در کشور باشد.

دکتر محسن تولیت کاشانی، جراح گوارش و فلوشیپ جراحی کولورکتال در این باره به جام‌جم می‌گوید: شیوع سرطان روده بزرگ در کشورمان، با سایر کشورها چندان تفاوت ندارد، ولی بیشتر مبتلایان جوان هستند. البته در کشورهای اروپایی و آمریکایی سن ابتلا به این بیماری بسیار بالاتر است.

وی تاکید می‌کند: گرچه وراثت در بروز این بیماری نقش دارد ولی ثابت شده، تغذیه سالم و اصلاح سبک زندگی می‌تواند در مبتلا نشدن به این بیماری موثر باشد. البته به طورکلی نمی‌توان گفت، علت دقیق سرطان روده بزرگ چیست.

چرا سرطان به جان روده می‌افتد؟

عوامل موثر در سرطان‌های کولورکتال به سه دسته عمده تقسیم می‌شود؛ عامل تغذیه‌ای و محیطی، ژنتیک و ارثی یا تک گیر.

به گفته این جراح، عامل ژنتیک در حدود 15 درصد سرطان‌ها دیده می‌شود و اگر بیماریابی در بیمارانی که سابقه پولیپ یا سرطان کولون در خانواده دارند بموقع انجام شود، این بیماری قابل پیشگیری و درمان قطعی است. بی‌شک، کسانی که بستگان درجه یک آنها سرطان معده و رحم و تخمدان داشته‌اند باید از نظر سرطان کولورکتال بررسی شوند.

وی تاکید می‌کند: سبک زندگی از نظر کم‌تحرکی و ورزش و مصرف غذا با چربی حیوانی (اشباع شده) بالا نیز می‌تواند در ابتلا به سرطان روده بزرگ بسیار موثر باشد.

نشانه‌هایی که نباید نادیده بگیرید

علائم و نشانه‌ها براساس محل درگیری تومور با توجه به طول بلند روده بزرگ متفاوت است.

به گفته دکتر تولیت، تومورهایی که با خونریزی تظاهر می کنند، پیش آگهی بهتری دارند. سرطان کولون و روده نسبت به سایر سرطان‌های دستگاه گوارش، روند بهتری دارند.

شایع‌ترین علائم این بیماری خونریزی در مدفوع به اشکال متفاوت و تغییر در اجابت مزاج یا یبوست ناگهانی و گاهی درد شکم و علائم انسدادی روده است. ضعف، بی‌حالی، خستگی و کم‌خونی نیز از علائم دیگر بیماری است. با مشاهده هر کدام از علائم فوق باید به پزشک متخصص گوارش یا جراح کولورکتال مراجعه شود.

غربالگری سرطان روده بزرگ، چگونه؟

تست غربالگری آزمایش مدفوع از نظر وجود خون مخفی از 50 سالگی است. اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، باید کولونوسکوپی کامل انجام شود. بهترین تست در کسانی که علائم ابتلا به این سرطان را دارند، کولونوسکوپی است، بویژه اگر سابقه فامیلی بیماری وجود دارد، بهتر است اولین کولونوسکوپی در 40 سالگی انجام شود.

دکتر تولیت با تاکید بر این که پیشگیری از این بیماری، بستگی به اطلاعات افراد جامعه از علائم هشداردهنده آن دارد، می‌گوید: امروزه بیماران جوان زیادی را با سرطان کولورکتال می‌بینیم که تحت تاثیر عوامل محیطی، تغذیه، ارث و ژنتیک مبتلا به بیماری شده‌اند.

جراحی، موثرترین اقدام درمانی

بهترین اقدام درمانی برای سرطان روده بزرگ، جراحی است و در صورتی که بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده و جراحی شود، از پیش آگهی خوبی برخوردار خواهند بود؛ حتی این بیماری یکی از سرطان‌های قابل پیشگیری است.

فلوشیپ جراحی کولورکتال با بیان این که در ایران گاه بیماران به دلیل نداشتن اطلاع و ترس از بیان بعضی علائم با تاخیر به پزشک مراجعه می‌کنند، می‌افزاید: در چنین شرایطی، جراحی و ادامه درمان مشکل‌تر می‌شود. درمان قطعی سرطان کولورکتال بستگی به آن دارد که بیمار در چه مرحله‌ای مراجعه کند. امروزه با شیمی‌درمانی و رادیوتراپی و بخصوص روش‌های جراحی جدید، امید به درمان و طول عمر بیماران افزایش یافته و بویژه ناتوانی‌ها و عوارض ناشی از آن بسیار کاهش یافته است.

این جراح گوارش تاکید می‌کند: کیفیت درمان سرطان روده بزرگ در ایران همچون کشورهای پیشرفته و عوارض جراحی آن کمتر از سایر کشورهاست، ولی درمان بموقع سرطان روده به دلیل این که احتمال تهاجم به پروستات یا رحم در زنان وجود دارد، بسیار حائزاهمیت است. در مواردی که سرطان روده پیشرفته باشد، احتمال دارد درمان کمکی رادیوتراپی و شیمی‌درمانی قبل از عمل انجام شود تا بیمار برای جراحی آماده شود.

افزایش خطر ابتلا به سرطان روده

این رفتارها خطر ابتلا به سرطان روده (رکتوم و کلون) را زیاد می‌کنند:

داشتن رژیم غذایی کم‌فیبر و کم‌حجم، مصرف گوشت قرمز فراوان، مصرف بالای چربی در رژیم غذایی، مصرف سیگار و الکل، چاقی، نداشتن تحرک کافی، زندگی در کشورهای صنعتی، سابقه جراحی و برداشتن کیسه صفرا و سابقه پرتو‌درمانی (رادیوتراپی).