مجلس خبرگان رهبری ، وظیفه انتخاب رهبر و نظارت بر نحوه عملکرد رهبر را طبق قانون اساسی به عهده دارد.
کد خبر: ۹۶۲۲۵
با توجه به اهمیت این وظایف می توان گفت انتخابات خبرگان رهبری مهمترین انتخابات از حیث شان و مسوولیت است
زیرا مقام ولایت فقیه ، عالی ترین رکن نظام است. بعد مهم این انتخابات ، تخصصی و حوزوی بودن آن است. انتخاب رهبر به مثابه انتخاب مرجع تقلید است . فرد منتخب این مجلس برای همه مقوله های زندگی در ابعاد اجتماعی ، شریعت ، اخلاق ، سیاست و اقتصاد می تواند صاحب نظر باشد. در بحث حاکمیتی حکم بر فتوا مقدم است . به این معنی که اگر ولی فقیه واجد شرایط و منتخب مجلس خبرگان درخصوص یک موضوع حکم کند، این دستور به فتوای مرجع تقلید مقدم است . به عبارتی مراجع نیز باید در امور حاکمیتی ، اطاعت و التزام از ولی فقیه داشته باشند. به عنوان مثال حکم ولی فقیه در خصوص جنگ ، صلح و یا حج نرفتن برای همه واجب الاطاعه است و این حکم به مراجع و مجتهدان نیز نافذ است . بر این اساس ، افرادی که برای تعیین فردی با چنین مسوولیت ها و وظایف مهم انتخاب می شوند، طبق نص صریح قانون اساسی باید از علما و مجتهدان و در ارتباط با این موضوع کارشناس و خبره باشند. قانون اساسی محدودیت جنسی برای خبرگان تعیین نکرده است و اگرچه درباره رئیس جمهور از کلمه رجال استفاده شده ، ولی درخصوص خبرگان این طور نیست و زنان مجتهده نیز می توانند با توجه به شرایط و ملاک های مورد نظر ثبت نام کنند و نامزد شوند. در طول 25 سال گذشته نحوه ورود احزاب به انتخابات خبرگان رهبری با نحوه ورود آنان به انتخابات مجلس ، ریاست جمهوری یا شورای شهر متفاوت بوده است . به طوری که احزابی که در انتخابات خبرگان رهبری شرکت می کردند، تابعی از حوزه و روحانیت بودند. در اوایل انقلاب ، جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصمیم می گرفتند و سایر تشکلهای سیاسی نیز با التزام به تصمیم این 2 تشکل ، گزینه های آنها را تبلیغ می کردند. در شرایط امروز که دو سلیقه در حوزه ها به وجود آمده است (جامعه روحانیت مبارز و مدرسین و در مقابل مجمع محققین و روحانیون مبارز) می توان گفت این 4 تشکل حوزوی درخصوص معرفی نامزدها و خبرگان مورد نظر نقش محوری خواهند داشت و گروههای سیاسی دیگر نیز از این دو سلیقه یا 4 تشکل حوزوی حمایت خواهند کرد زیرا با توجه به تخصصی و حوزوی بودن انتخابات خبرگان رهبری ، احزاب دیگر سعی خواهند کرد از این 4 تشکل پیروی کنند. البته ممکن است سلیقه سومی نیز در بین این دو سلیقه درخصوص نوع کنش و واکنش نسبت به نامزدهای منتخب در آستانه انتخابات فعال شود. احتمال می رود آیت الله هاشمی رفسنجانی ، آیت الله مشکینی ، آیت الله امینی و برخی چهره های شاخص و تاثیرگذار با توجه به مصالح سیاسی ، اجتماعی و مذهبی در فهرست مشترک هر دو جریان قرار گیرند که در نتیجه جریان سومی به صورت طبیعی پدید خواهد آمد که با این دو جریان سنتی تفاوت هایی خواهد داشت.
علی عسکری
نایب رئیس کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی