کندوان روستایی کران در کران

این سه روستا در جهان یک ویژگی مشترک دارند و آن ویژگی این است هر سه روستا به‌صورت صخره‌ای و در دل کوه توسط انسان‌ها کنده شده‌اند. در حال حاضر از این سه روستا فقط یک روستا حیات و زندگی در آن جاری است و جریان دارد و دو روستای دیگر به‌صورت موزه درآمده‌اند.

آغاز سفر

از هر نقطه از کشورمان که بخواهید همسفر جاده شده و به روستای کندوان بیایید باید ابتدا خود را به آذربایجان شرقی برسانید. چرا که این روستا در 22 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اسکو و 62 کیلومتری شهر تبریز است. هر چند که تابلوهای راهنمایی شما را به سمت کندوان هدایت می‌کنند.

کندوان یکی از سه روستای صخره‌ای جهان است، روستایی دست‌کن در دل کوه که جذابیت و زیبایی این دهکده را در نزد جهانیان زبانزد خاص و عام کرده است. کندوان روستایی به رنگ کوه است و در دل کوه هرم‌هایی که مردمان آن کنده‌اند به کران مشهور است که کران تا بیکران زندگی و زیبایی در آن جریان دارد .

خانه‌های صخره‌ای در دل کوه به شکل مخروط یا کله قندی مهم‌ترین ویژگی این روستااست، برخی از باستان‌شناسان قدمت این روستا را به دوره‌های پیش از اسلام نسبت داده اند و مردمانی که روستای آبا و اجدادی خود را ترک نکرده‌اند.

اگر گذرتان به این روستای صخره‌ای افتاد از نظر محل اقامت اصلا جای نگرانی نیست چون در این روستا مردم محلی کران‌های خود را برای اقامت به مسافران و گردشگران اجاره می‌دهند و شما می‌توانید براحتی شب را در یک کران که آوازه دیدنش شما را به این روستا کشانده است به صبح برسانید و حتی از این کران‌ها عکس‌های یادگاری و البته به قول جوانان امروز عکس سلفی بگیرید.

در نمایشگاه صنایع‌دستی آنها، زیورآلات محلی، روسری‌های کلاقه باتیک ابریشمی، قالی، جاجیم، جوراب و کلاه دست‌بافت تهیه کنید. در بخش دیگر این نمایشگاه می‌توانید خشکبار خوشمزه را نیز امتحان کنید .

گردو، برگه زردآلو و در کنار آن عسل نیز می‌تواند سوغاتی‌های شیرینی برای شما باشد. از آن جا که این روستا در دامنه کوه‌های سهند ـ عروس آذربایجان ـ واقع شده است طعم و خوشمزگی عسل آن زیر زبانتان به یادگار می‌ماند .

وقتی کران‌های کنده شده در دل کوه را به تماشا می‌نشینی می‌بینی این کران‌ها، دو، سه یا چهار طبقه هستند. در پایین دست روستا که هستی و بالا را نگاه می‌کنی و می‌خواهی کوچه پس کوچه‌های روستا را پیاده گز کنی می‌بینی این روستا با آن کران‌های زیبای بی‌نظیرش رو به آسمان است و البته باید برای پیاده‌روی در دل این کران‌ها کفش مناسب و راحتی به پا داشته باشی چرا که ارتفاع پله‌ها برای بالا رفتن زیاد است.

در درون کران

به همراه یکی از روستاییان داخل کران می‌شویم، بوی رطوبت و نم حاصل از آب شدن یخ‌ها در کوه فضای داخلی کران‌ها را مرطوب کرده است. در داخل کران در چهار طرف اتاق تعدای طاقچه در سنگ کنده شده و روی طاقچه چراغ‌های فتیله سوز، فانوس، قاب، آیینه‌های قدیمی و ابزار دکور دستی به چشم می‌خورد. فضای داخل و دیوارها با گچ سفید کاری شده‌اند و در برخی موارد پرده‌های گلدوزی شده روی طاقچه و گنجه‌های داخل اتاق را پوشانده است.

وقتی دقت می‌کنی می‌بینی مردم محلی، آغل، انبارو محل نگهداری حیوانات و کارگاه‌های خود را در پائین ترین طبقه کران و بخش‌های مسکونی را در طبقات بالا کنده و ایجاد کرده‌اند . کوچه‌های دهکده توریستی کندوان شیارهای ناشی از جریان تخریبی آب‌های جاری است. معماری صخره‌ای دهکده کندوان انگار یک تابلو از تابلوهای زیبای طبیعت را مقابل دیدگانت ترسیم کرده است.

آب معدنی کندوان نیز حتما که به گوشتان آشناست، آب معدنی کندوان در پایین دست روستاجاریست. رودخانه‌ای خنک و دلچسب از محل آب معدنی سرازیر می‌شود و حاشیه‌های این رودخانه می‌تواند گزینه مناسبی باشد برای چادر زدن در زیر سایه سار درختان انبوهی که در دو طرف رودخانه صف کشیده‌اند. می‌توان گرد و غبار خستگی را از تن به در کرد.

خانه‌ها در کندوان از بیرون به نظر دخمه‌هایی کوچک هستند و رابطه بین آنها با فضای وسیع و لایتناهی کوهستان است. در حالی که پس از رفتن به داخل، وسعت، نظم و زیبایی آنها مشخص می‌شود. راه‌پله‌های باریک در بلندای کوه به درهای یک لنگه چوبی می‌رسد و آستانه در سرآغاز فضای خانه‌ای است که پشت‌بام آن را سنگی یکپارچه به وزن چندین خروار تشکیل می‌دهد. گاه در دل این سقف سر کشیده فضای کندو و خانه همسایگان طبقه بالایی قرار دارد که راه آن در ادامه مارپیچ پله‌های واحد از جلو در همسایگان پائینی گذشته و پس از حدود نیم دور به دم در آنها می‌رسد.

این دهکده توریستی یک مسجد قدیمی و یک حمام عمومی نیز دارد، معماری این مسجد نیز از کران بوده و همچون سایر سازه‌های روستا با فضاهای صخره‌ای ایجاد شده است که البته این مسجد به علت فروریختن سقف آن قابل استفاده نیست و اما حمام عمومی کندوان نیز به شکل یک کران تراشیده شده است شامل دو بخش عمومی و خصوصی شامل هشت نمره جهت استحمام اهالی است. حمام قدیمی کندوان در زیر زمین کنده شده بود به‌گونه‌ای که 9 پله به پایین می‌رفت دارای منبع آب گرم بود و با گازوئیل و چوب آب گرم می‌شد. در سمت راست حمام قدیمی یک مسجد کوچک نیز قرار داشت که محل نمازگزاردن مردم و آنهایی که از حمام خارج می‌شدند و در مسجد نماز می‌خواندند و البته این حمام نیز در حالت فعلی قابل استفاده نیست. اگر در سفر دسته جمعی به کندوان به اتفاق نظر نرسیدید که در کران‌ها اقامت کنید و شاید هم بوی رطوبت داخل کران‌ها شما را اذیت می‌کند یک راه دیگر نیز به شما پیشنهاد می‌شود و آن اقامت در هتلی است که در ابتدای ورود به روستا احداث شده است.

معصومه درخشان