چرا بعضی‌ها همسرشان را مسخره می‌کنند؟

وجود یک نوع حس انتقام و ناراحتی نسبت به طرف مقابل باعث می‌شود که دست به این رفتار زشت بزنند. در پاره‌ای از موارد وقتی افراد به موقعیتی که دوست دارند، دست پیدا نمی‌کنند و از طرف دیگر نمی‌توانند شاهد موفقیت فرد مورد نظرشان باشند، او را مسخره می‌کنند.

مسخره کردن گاهی یک رفتار تیپیک و شخصیتی است. یعنی افراد در گروه‌ها یا محافلی قرار می‌گیرند که عادت دارند دیگران را مورد تمسخر قرار دهند و با این رفتار می‌توانند احساسات و حرف‌هایشان را مطرح کنند. در واقع این عمل به یک رفتار عادتی در آنها تبدیل شده است. گاهی می‌بینیم که افراد همسرشان را در جمع خانواده مسخره می‌کنند. این نشانه جلب توجه در میان دیگران است. یعنی همسرش را مسخره می‌کند تا دیگران به او توجه کنند. این‌که فرد برای همسرش اهمیتی قائل است یا نه و ناراحتی‌اش برایش مهم است یا خیر، به طیف شخصیتی، منش اجتماعی، تحصیلات و فرهنگ بستگی دارد.

بعضی وقت‌ها عقده‌های روان‌شناختی مثل نداشتن دوست، تحویل نگرفتن توسط دیگران، نداشتن دوستی‌های پایدار و... در فرد به حدی قوی است که در مقابل همسرش احساس حقارت می‌کند. حالا برای این‌که عقده‌هایش را تامین کند، همسرش را مسخره می‌کند و به همین علت است که برایش مهم نیست ناراحتی یا گریه همسرش را ببیند، از این اتفاق خوشحال می‌شود و لذت هم می‌برد. گاهی سکوت و کوتاه آمدن همسر، راه را برای مسخره کردن باز می‌کند. یعنی وقتی زن یا شوهری همسرش را در حضور دیگران مسخره می‌کند، او سکوت می‌کند یا این‌که ناراحتی‌اش را با خشم نشان می‌دهد. همین خشم عقده‌های روانی فرد مسخره‌کننده را تامین می‌کند.

البته نمی‌توانیم بگوییم که تحصیلات حتما شعور می‌آورد، ولی اغلب افرادی که تحصیلات عالیه دارند، تعاملات اجتماعی متناسب با شأن و جایگاه اجتماعی خود دارند و از انجام چنین رفتارهایی خودداری می‌کنند. گاهی عقده‌های شخصیتی در فرد تثبیت شده و زمان زیادی همراه او بوده است. در این حالت حتی داشتن تحصیلات بالا یا نقش‌های اجتماعی مهم هم نمی‌توانند رفتار مسخره کردن در او را مهار کند. اولین راه‌حل پیشنهادی ما در چنین مواردی این است که ابتدا علت مسخره کردن را پیدا کنیم. یعنی فرد از همسرش بپرسد که چرا مسخره‌ام می‌کنی؟ با من لجبازی می‌کنی؟ یا دنبال جلب توجه هستی؟

دوم؛ واکنش «درجا» نشان دهد.یعنی صبر نکند که بروند داخل ماشین یا اتاق و بعد همسرش را مواخذه کند، به طور مثال می‌تواند بگوید« همه از لباسی که پوشیدم یا غذایی که پختم تعریف کردند، چه چیز این لباس تو را آزار می‌دهد؟ ایرادی دارد؟ با این روش توپ در زمین طرف مقابل می‌افتد و فرد برای رهایی از این سوال شروع به توجیه کردن رفتارش می‌کند. در کنار اینها فرد می‌تواند همسرش را دیگر نگاه نکند، درخواست‌هایش را انجام ندهد یا با تاخیر انجام دهد. ما می‌گوییم حمایت از همسر حداقل شعور زوجین است و خیلی قشنگ است که زوجین در میان جمع وارد این بازی‌ها نشوند و احترام یکدیگر را حفظ کنند.

دکتر پرویز رزاقی - روان‌شناس