حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
پایان سلطنت 49 ساله شاه قاجار
11 اردیبهشت 1275 ش در پی کشته شدن ناصرالدین شاه قاجار به دست میرزا رضا کرمانی ، سلطنت 49 ساله وی خاتمه پیدا کرد.
ناصرالدین شاه که چهارمین شاه از سلسله شاهان قاجاریه محسوب می شود ، به فرمان پدرش (محمدشاه) زمام امور آذربایجان را در دست گرفت . وی بعد از فوت پدرش (14 شوال 1264 ق) به اهتمام میرزاتقی خان امیر کبیر از آذربایجان به تهران وارد شد و بر تخت شاهی نشست . هنگامی که ناصرالدین شاه زمام امور ایران را در دست گرفت ، در اکثر استان ها و ولایات ایران اغتشاش و عصیان بود هر کس از گوشه ای سر برآورده بود ولی امیرکبیر با تدبیر فوق العاده توانست به همه اغتشاش ها پایان بدهد و سلطنت ناصرالدین شاه را تثبیت نماید و ایران را از نابسامانی و از هم گسیختگی نجات بدهد. علاوه بر این ، امیر کبیر موفق شد فتنه های استعماری مثل فتنه باب را نیز فرونشاند و کسانی را که از طریق مذهب می خواستند تفرقه ایجاد نمایند ، سرکوب نماید. بعد از این که امیرکبیر ایران را از آشفتگی و نابسامانی نجات داد و بسیاری از اصلاحات را بنیان نهاد ، ناصرالدین شاه وی را عزل کرد و سپس به قتل رساند. بعد از قتل امیرکبیر، اوضاع ایران از روند اعتلایی به روند قهقرایی افتاد و میرزاآقاخان نوری که به جای امیرکبیر انتخاب شده بود، نتوانست راه امیر کبیر را ادامه بدهد. در زمان ناصرالدین شاه موضوع هرات پیش آمد و انگلیسی ها توانستند با ترساندن شاه قاجار ، این شهر را از ایران جدا کنند. ناصرالدین شاه به موجب عهدنامه پاریس ، استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت و پذیرفت که هرگاه اختلافی با افغانستان پیدا کرد ، موضوع را با انگلیس حل نماید. در زمان ناصرالدین شاه آن بخشهایی از آسیای میانه که تا آن زمان تحت نظر حکومت ایران قرار داشت و بخشی از ایران محسوب می شد ، از ایران جدا گردید و روسها آن مناطق را تصرف کردند. ناصرالدین شاه به بهانه آشنایی با پیشرفت های اروپا ، 3 بار به آنجا سفر کرد. هزینه سفرهای ناصرالدین شاه به اروپا تا حدود زیادی بر اقتصاد ایران و فلاکت مردم تاثیر سوئ گذاشت . دوره ناصرالدین شاه را می توان اوج قراردادهای استعماری ایران با دولتهای بیگانه دانست . یکی از قراردادهای استعماری این دوره ، دادن امتیاز انحصاری تنباکو به استعمارگران بود. البته علما اجازه ندادند این امتیاز به ثمر برسد و قیام علیه این امتیاز، به رهبری میرزای بزرگ شیرازی آغاز شد و ناصرالدین مجبور به عقب نشینی و لغو امتیاز گردید. می توان گفت که در زمان ناصرالدین شاه بود که زمینه برای قیام مردم در دوره مشروطه پدید آمد. به همین دلیل حدود 10 سال پس از کشته شدن ناصرالدین شاه ، انقلاب مشروطه به پیروزی رسید. ناصرالدین شاه در حالی که به مناسبت آغاز پنجاهمین سال سلطنتش به زیارت حضرت عبدالعظیم رفته بود ، در حالی که درون حرم بود ، توسط میرزا رضای کرمانی کشته شد.
گفت و گو
