جریان‌شناسی سیاسی در ایران

کتاب «جریان‌شناسی سیاسی در ایران» نوشته دکتر علی دارابی که بتازگی چاپ سیزدهم آن در بازار کتاب عرضه شده است، قصد دارد تا درک درستی از تحولات سیاسی – اجتماعی ایران بخصوص سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی را برای نسل امروز فراهم کند.

فصل اول به کلیات و مبانی پژوهش، مفاهیم، ادبیات، پیشینه، پرسش‌ها، فرضیه‌ها و متغیرهای آن اختصاص دارد. در فصل دوم جریان‌شناسی سیاسی در ایران از سال 1320 تا 1357 پنج جریان مذهبی یا اسلامگرا، ملی‌گرا یا ناسیونالیست، چپ یا مارکسیستی، ترکیبی و التقاطی و بالاخره سلطنت‌طلب با ویژگی‌های هریک از جریان‌های مذکور حاملان و سخنگویان آنها مطرح شده است.

فصل سوم کتاب به جریان‌های سیاسی اسلامگرا در جمهوری اسلامی ایران اختصاص دارد. در ابتدای این فصل پس از تبیین مفهومی و جامعه‌شناختی جریان راست یا اصولگرا از ویژگی‌های این جریان، سیر تطور و تکوین آن از راست تا آبادگری و سپس اصولگرایی و نیز بانیان، حاملان و سخنگویان اصلی جریان اصولگرا یعنی حزب جمهوری اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت مبارز تهران، حزب مؤتلفه اسلامی، جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی و آبادگران سخن به میان آمده است.

در بخش دیگری از فصل سوم، جریان‌شناسی چپ یا اصلاح‌طلب با احزاب و تشکل‌هایی چون مجمع روحانیون مبارز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، دفتر تحکیم وحدت، کارگزاران سازندگی، مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، جبهه مشارکت ایران اسلامی و حزب اعتماد ملی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. نکته مهم و مورد توجه در این قسمت، نقد و بررسی به نوعی آسیب‌شناسی اصلاح‌طلبی در جامعه ایران است.

دیگر مبحث این فصل به جریان سوم اختصاص دارد. جریانی که بر این باور بود که دوران چپ و راست پایان یافته و باید جریان جدیدی اداره امور را به عهده گیرد.

بخش پایانی فصل سوم کتاب به دین اندیشان و جریان برخاسته از تفکر آنها اختصاص دارد. این جریان خود به سه دسته سنت‌گرایان، ناقدان سنت و تجدد و تجددگرایان تقسیم شده و اهم آرا و دیدگاه‌های آنها مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری، درج آخرین فهرست احزاب و تشکل‌های سیاسی در ایران امروز به عنوان ضمیمه کتاب در قسمت پایانی کتاب آورده شده است.

چاپ سیزدهم کتاب «جریان شناسی سیاسی در ایران» اثر دکتر علی دارابی، با قیمت 22000 تومان توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.