کفه ترازوی رنگین‌پوستان اسکار سنگین شد

به نظر می‌رسد سفیدها چندان هم بلوف نزده‌اند، چون به‌تازگی و طی اقدامی بی‌سابقه از 683 نفر برای عضویت در آکادمی دعوت کردند. 41 درصد آنها افراد رنگین‌پوست و 46 درصد این افراد زن هستند. این تغییر و تحولات اساسی در اسکار، نوید انتخاب‌هایی منصفانه و عادلانه را فارغ از گزینش‌های سلیقه‌ای و سفیدمحور می‌دهد. سال گذشته هیچ بازیگر سیاه‌پوست و رنگین‌پوستی راهی حتی به ترکیب نامزدهای دریافت جایزه پیدا نکرد، برای همین خیلی‌ها بلافاصله انگشت اتهام را به سمت هیات‌رئیسه و اعضای سفید آکادمی بردند و با فریاد پرسیدند که واقعا هیچ رنگین‌پوستی دست کم شایسته حضور در جمع نامزدها نبود؟ این درحالی است که برخی از بهترین و موفق‌ترین ستارگان تاریخ سینمای آمریکا را سیاهان و رنگین‌پوست‌ها تشکیل می‌دهند و چه کسی است که منکر توانایی بازیگرانی چون مورگان فریمن، دنزل واشینگتن، ادی مورفی، هتی مک‌دانیل، ووپی گلدبرگ، جیمی فاکس و سیدنی پوآتیه باشد؟

کن لوچ

برخی از افرادی که به‌تازگی به عنوان اعضای آکادمی اسکار انتخاب شدند، از مشهورترین چهره‌های سینمای جهان هستند. کن لوچ، کارگردان سرشناس انگلیسی که همواره آثاری ضداستعماری و ضدسرمایه‌داری و درباره طبقه مظلوم و کارگر ساخته، یکی از این افراد است. او ساخت فیلم‌هایی چون سرزمین آزادی، نان و گل‌های رز، در جست‌و‌جوی اریک و بادی که در مرغزار می‌وزد را در کارنامه دارد و انتخاب او این نوید را می‌دهد که اسکار به جریان‌های مستقل و متفاوت سینمای آمریکا و جهان هم توجه‌ای ویژه داشته باشد.

ادریس آلبا

ادریس آلبای سیاه‌پوست، یکی از مصداقهای عینی رویکرد تازه آکادمی است. این بازیگر 43 ساله در سال‌های اخیر به اصطلاح رو آمده و نقش‌های مهمی را در فیلم‌های هالیوودی به او می‌سپارند. حاشیه اقیانوس آرام، عمل بد، فراتر از پیشتازان فضا، بازنده‌ها و سارقان، برخی از فیلم‌هایی است که آلبا در آنها نقش‌آفرینی کرده است. نه‌تنها آکادمی اسکار، بلکه سازندگان مجموعه فیلم‌های جیمز باند هم ظاهرا تصمیم دارند، ظلم و جفایشان را به سیاه‌پوستان بطور یکجا جبران کنند. چراکه مدتی است زمزمه‌هایی مبنی بر بازی یک سیاه پوست در نقش مامور مشهور 007 به گوش می‌رسد و اتفاقا ادریس آلبا چالاک و ورزیده، یکی از گزینه‌های اصلی برای این ماموریت است.

یک صندلی برای عباس

اتفاق جالب و غم‌انگیز برای ما ایرانی‌ها، دعوت آکادمی از عباس کیارستمی برای حضور در جمع اعضای جدید اسکار است و نام او در فهرست 683 نفره به چشم می‌خورد. اما کیارستمی مدتی است که برای همیشه این دنیا و فیلمسازی را ترک کرده و دیگر امکان حضور او در این جمع وجود ندارد. آثار کیارستمی، ربطی به فضای پرهیاهوی اسکار نداشت و بیشتر منتخب جشنواره‌هایی چون کن بود، با این حال دعوت از او هم پیرو همان توجه به تنوع سلیقه‌ها و دیدگاه‌هاست. مطلب دیگر درباره اسکار که مرتبط با کشور ما باشد این که از حالا گمانه‌زنی‌ها برای حضور نماینده ایران در این مراسم آغاز شده است. موقع موفقیت فیلم فروشنده اصغر فرهادی در کن، برخی این فیلم را شایسته‌ترین نماینده برای حضور در اسکار دانستند، اما این یک اظهارنظر احساسی است و باید دیگر فیلم‌های خوب هم بررسی شوند. سال گذشته فیلم محمد رسول‌الله ساخته مجیدی به عنوان نماینده ایران به این مراسم معرفی شده بود که راهی به ترکیب نامزدها پیدا نکرد.

بری لارسون

بری لارسون که سال گذشته به خاطر بازی خوب و همدلی برانگیزش در فیلم تحسین شده «اتاق» برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن شد، خیلی سریع نظر اعضای آکادمی را به خود جلب کرد. برای همین آنها از او دعوت کرده‌اند که در جمعشان حضور داشته باشد. این بازیگر 26 ساله فیلم‌هایی چون مدیسون و فاجعه را در کارنامه دارد.

اما واتسون

اما واتسون را بیشتر از هر چیز با مجموعه فیلم‌های هری پاتر و در کنار دانیل رادکلیف به یاد می‌آوریم. این بازیگر هم جزو اعضای جدید آکادمی اسکار است و گزینش بازیگر زن جوانی به سن و سال او را باید یکی از همان تغییر رویکردهای اسکار دانست. واتسون که در سال‌های اخیر در فیلم‌هایی چون نوح، هفته من با مریلین و مزایای سربه‌زیر بودن بازی کرده، حضور مستمری هم در فضای مجازی دارد و سعی می‌کند پست‌هایی اجتماعی و تاثیرگذار را به اشتراک بگذارد.

استیون اسپیلبرگ

اسپیلبرگ، کارگردان سرشناس سینمای جهان که دیگر نیازی به معرفی ندارد. کارگردان فیلم‌های آرواره‌های کوسه، فهرست شیندلر و نجات سرباز رایان به تازگی به دو دلیل دوباره خبرساز شده است. یکی شکست فاجعه‌بار جدیدترین فیلمش در گیشه سینما و یکی هم به دلیل حضور در جمع هیات‌رئیسه جدید اسکار. او اخیرا همراه 15 سینماگر دیگر همچون لارا درن- بازیگر فیلم‌های دیوید لینچ- به عنوان یکی از اعضای هیات‌رئیسه آکادمی انتخاب شد تا تصمیم‌های تعیین‌کننده‌ای در این مراسم بگیرد. هیات‌رئیسه جدید تا 3 سال به فعالیت خود ادامه خواهد داد. نکته مهم دیگر حضور راجر راس ویلیامز مستندساز در ترکیب هیات‌رئیسه جدید اسکار است. این انتخاب هم ارتباط مستقیمی با تغییر سیاست‌های آکادمی و همان توجه جبرانی به رنگین‌پوستان دارد. ویلیامز، نخستین سیاه‌پوست تاریخ اسکار است که به جمع هیات‌رئیسه راه پیدا کرده.

علی رستگار

فرهنگ و هنر