پادزهری برای شمارگان ناامیدکننده

به گزارش جام‌جم، مدتی است شاهد اتفاق جالبی در عرصه کتاب هستیم. سینماگران و هنرمندان عرصه تصویر به کمک کتاب و کتابخوانی آمده‌اند تا با تهیه تیزرهای سینمایی کاملا حرفه‌ای فرصتی را برای آشنایی بیشتر مردم و کتاب فراهم کنند. این تیزرها کاملا حرفه‌ای بوده و در دل قصه ای جذاب بخش‌هایی از کتاب را خوانش و مخاطب را با فضای کلی کتاب آشنا می کنند.

اولین تجربه خوب این عرصه به چند ماه قبل و تجربه ساخت تیزر برای کتاب تحسین شده «دختر شینا» مربوط می‌شود. در این تیزر، بازیگران سرشناسی همچون الیکا عبدالرزاقی و همسرش امین زندگانی به ایفای نقش پرداختند، تیزری که اتفاقا بازتاب خوبی میان اهل قلم و از آنسو سینماگران و از سویی نزد مخاطبان و علاقه‌مندان کتاب و سینما داشت. در دومین تجربه، تیزر کتاب «رویای نیمه‌شب» نوشته مظفر سالاری به کارگردانی اصغر عباسی ساخته و از چند روز قبل در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

رضایت اهل سینما و قلم

احمد ذوعلم تهیه‌کننده هر دو تیزر و دبیر چهارمین مسابقه کتابخوانی کتاب و زندگی درباره این تجربه و بازتاب آن در ذهن علاقه‌مندان به جام‌جم گفت: تجربه اول ما در این عرصه مربوط به تیزر کتاب «دختر شینا» بود و با توجه به این‌که کار تازه‌ای محسوب می‌شد، خیلی مورد استقبال قرار گرفت. این اتفاق جزو آرزوهای اهل قلم بود و از جانب مخاطبان هم بازخوردهای خوبی گرفتیم. اکثرا کار را پسندیدند و البته نقدهایی هم بود. در زمینه فروش کتاب هم تاثیرش را حس کردیم.

او ادامه داد:‌ در تیزر دوم هم با توجه به تجربه کار اول، یک قدم جلوتر رفتیم و ترس در تولید کاهش یافت. بازخوردها در همین چند روز که تیزر کتاب «رویای نیمه‌شب» در فضای مجازی منتشر شده، نشان می دهد کار موفقی بوده است.

هزینه‌های تولید کتاب، موضوعی است که صدای بسیاری از ناشران را درآورده است، حال سوال این است که آیا برای ناشران تولید تیزر کتاب صرفه اقتصادی دارد؟ ذوعلم دراین باره بیان کرد: این یک مشکل بزرگ و جدی برای ناشران است. ما یک جمعیت 80 میلیونی داریم که متاسفانه با وجود این جمعیت شمارگان کتاب حدود هزار نسخه است.

فروش 150 هزار نسخه کتاب

ذوعلم ادامه داد: ما در روند تولید تیزر، سعی می‌کنیم در یک بازه بلندمدت‌ طوری برنامه‌ریزی کنیم که از همه ظرفیت ها در فرآیند تولید کمک بگیریم. یکی از این ظرفیت ها بحث ساخت تیزر است. مثلا همین کتاب «دختر شینا» فقط بعد از پخش تیزر 150 هزار نسخه فروخت و مدت‌ها کتاب اول پرفروش بود. قبل از آن ناشر فقط 35 هزار نسخه فروخته بود. تاثیر تیزر کاملا محسوس بود، بنابراین اگر برنامه‌ریزی درست و دقیق باشد و ناشران بخشی از سرمایه گذاری را در تولید کتاب تعریف کنند، می توانند روی بحث تبلیغات و ساخت تیزر هم کار کنند.

به نظر می‌رسد یک ناشر خصوصی با مشکلات بیشتری در این زمینه مواجه است. جدا از سرمایه‌گذاری، امکان پخش تیزرها هم ممکن است برای او با مشکلاتی مواجه باشد. ذوعلم اظهار کرد: امکان پخش تیزرهای کتاب، امکانی است که صداوسیما در دو سال گذشته آن را به ناشران می‌دهد. اگر ناشری تولید داشته باشد و کتابش مورد تائید باشد، امکان پخش رایگان تیزر از رادیو تلویزیون وجود دارد. من از همین جا تاکید می کنم که اگر کتاب، کتاب خوبی باشد، حتما تیزر آن کتاب در تلویزیون پخش می شود. البته بخشی از اثرگذاری تیزر در تلویزیون است، اما بخش دیگر در شبکه‌های اجتماعی است و ناشران می‌توانند در این عرصه هم برنامه‌ریزی کنند.

اما چقدر این تیزرها در تشویق مخاطب به خواندن کتاب می تواند اثرگذار باشد؟ ذوعلم تهیه‌کننده این دو تیزر در پاسخ به این پرسش بیان کرد: اگر فیلمی خوب باشد مجموع عوامل دست به دست هم می‌دهند تا آن فیلم اثرگذار باشد. بنابراین اگر تیزری خوب باشد حتما روی مخاطب تاثیر می‌گذارد؛ حتی اگر آنونس یا تیزر کتاب را ببیند.

ورود ناشران دیگر

ساخت تیزر برای کتاب توانسته گروهی از ناشران را به فکر تولید تیزر برای معرفی کتابشان بیندازد. ذوعلم با اشاره به این موضوع عنوان کرد: من آرزو می‌کنم این کار فراگیر شود. شنیدم برخی از ناشران می‌خواهند به این موضوع ورود کنند. امیدوارم ناشران قدم پیش بگذارند تا شمارگان کتاب از هزار نسخه به 20-30 هزار نسخه برسد.

تجربه بازی در یک تیزر

ماه‌چهره خلیلی بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون است که در تیزر معرفی کتاب «رویای نیمه‌شب» نقش آفرینی کرده است. او در گفت‌وگو با جام‌جم درباره انتخاب این نقش توضیح داد: اولین دلیلی که باعث شد این نقش را انتخاب کنم، این بود که فیلم، تبلیغ یک کتاب بود. یعنی دعوتی بود برای تشویق مردم به کتاب خواندن. در کشور ما آمارهای مختلفی راجع به کتاب خواندن وجود دارد، اما همین که فیلمی برای تشویق مردم به کتابخوانی ساخته شود، این احساس را در من به وجود آورد که کار خوب و جذابی است.

او ادامه داد: قبل از کار، کتاب را خواندم و دوست داشتم. بعد وقتی فیلمنامه را خواندم حس کردم برای مردم وسوسه دارد. خوشبختانه عوامل هم حرفه‌ای بودند. نتیجه کار را که دیدم از نتیجه بسیار راضی بودم. چون وقتی آدم کتاب می‌خواند، فقط صحنه‌ها را تصور می‌کند. این قشنگی کتاب است. اما وقتی برخی از سکانس‌ها را در تیزر دیدم واقعا خوشم آمد. حس کردم کارگردانی خیلی خوب بوده است و کار قشنگ از آب درآمده است.

ماه‌چهره خلیلی درباره خروجی این تیزر و تاثیر عملی آن برای ترویج کتابخوانی بیان داشت: ابتدا که به من گفتند قرار است در تیزر معرفی یک رمان بازی کنم، چنین تصوری نداشتم، اما بعد دیدم همه داستان فیلم، از داستان یک عشق گرفته تا داستان یک رقابت، همه چیز به صورت فشرده در 6 دقیقه تیزر آمده است. یادم می‌آید وقتی کودک بودم داستان پیامبران را در مجموعه «داستان آفرینش» دیدم و هنوز پیامبران را با آن تصویر به یاد می‌آورم. پس فیلم و تصویر خیلی کمک می‌کند.

پخش در نمایشگاه های کتاب

تیزرهایی که از آنها صحبت شد، در سینماها قبل از نمایش فیلم‌ها، در صدا و سیما و در شبکه‌های اجتماعی پخش می‌شوند. اما ماه‌چهره خلیلی جای بهتری را هم برای پخش این تیزرها پیشنهاد داد. او گفت: بارها از خودم این سوال را پرسیدم که بهترین جا برای نمایش تیزرها کجاست؟ به من گفتند تیزرها در سینماها اکران می‌شود. اما آیا افرادی که به سینما می‌آیند، اهل کتاب خواندن هستند؟ من دوست دارم تیزر در نمایشگاه کتاب یا کتابخانه‌های عمومی و دیگر جاهایی که مردم کتابخوان می‌روند، پخش شود. البته فضای مجازی هم جای خوبی است. چون آنجا هم کتابخوان‌ها هستند و هم سینمادوستان.

حال باید دید بعد از انتشار دومین تیزر برای معرفی کتاب، چه ناشران دیگری روی ساخت تیزر کتاب سرمایه‌گذاری می کنند. البته باید در این بازار متزلزل نشر، ناشران هم روی جای سفتی گام بردارند و آن‌قدر از بابت تاثیر ساخت تیزر برای فروش کتاب مطمئن باشند که دست به چنین اقدامی بزنند.