در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
سالی برای محافظت از لاک پشت ها
سال 2005 میلادی با همه فراز و نشیب های آن به اتمام رسید و سالی دیگرآغاز شده است.
امسال نیز به مانند سالهای قبل مناسبت ها و برنامه های ویژه مختلفی در ارتباط با موضوعات مختلف وجود دارند که هر کدام با توجه به مسوولیت ها و علائق ما می تواند حایز اهمیت تلقی شوند. یکی از این مناسبت های ویژه اعلام سال 2006 به عنوان «سال لاک پشت های دریایی در منطقه اقیانوس هند و جنوب شرق آسیا» است.
فعالیت های مخرب انسانی در سالهای اخیر ، به خصوص تخریب زیستگاه به اشکال مختلف و استفاده ناپایدار ، جمعیت های بسیاری از گونه های ارزشمند گیاهی و جانوری را بسوی خطر نابودی و انقراض سوق داده است . در این میان لاک پشت های دریایی نیز گروهی هستند که متحمل آسیبها و صدمات جبران ناپذیری شده اند. این خزندگان باشکوه به عنوان گروهی که معرف بخش قدیمی و متفاوتی از تنوع زیستی جهانی هستند ، به شمار می آیند. گونه های مختلف این خزندگان در طی قرون 18 و 19 دارای جمعیت های فراوان و قابل توجهی بودند اما از آن زمان به بعد، شکار بیش از حد ، تخریب زیستگاه های تغذیه ای و لانه سازی ، فعالیت های مخرب صیادی و در این اواخر انواع آلودگی ها، قدرت حفظ تعداد و جمعیت را از آنها سلب نموده است به طوری که جمعیت های انگشت شماری از آنها مصون از این تاثیر باقی مانده اند و بیشتر جمعیت های گونه های مختلف روبه کاهش نهاده و یا بسیاری نیز منقرض شده اند. از 7 گونه موجود ، 6 گونه در فهرست گونه های در معرض تهدید اتحادیه جهانی حفاظت قرار دارند که 3 گونه پشت چرمی ، منقار عقابی و آزاد کمپی در طبقه بحرانی (CR) و 3 گونه سبز ، زیتونی و سرخ در طبقه در معرض خطر انقراض (EN) ثبت شده اند. این لاک پشت ها گونه هایی با طول عمر زیاد و بلوغ جنسی دیرهنگام بوده و دارای طبیعت بشدت مهاجر می باشند و صدها و گاه هزاران کیلومتر را بین مناطق تغذیه ای و لانه سازی خود طی می کنند.
|
مهاجرت در لاک پشت های دریایی زندگی لاک پشت های دریایی در برگیرنده سلسله مهاجرت های پی در پی و مداوم است. آنها در تمام سنین ، رفتار مهاجرت را از خود نشان می دهند. به عنوان نوزادان تازه از تخم درآمده لاک پشت ها از سواحل مادرزادی خود به آبهای آزاد شنا می کنند و بیشتر در سیستم های جریان های چرخشی که هم باعث جابه جایی و هم تامین غذای آنها می شود ، پناه بیگرند. لاک پشت های جوان و زیر مرحله بلوغ بسیاری از جمعیت ها در مناطق تغذیه ای ساحلی که صدها یا هزاران کیلومتر دورتر از محل تولد آنهاست ، مستقر می شوند. ماده های بالغ به صورت دوره ای ، مناطق تغذیه ای خود را ترک کرده و به سواحلی که در آن به دنیا آمده اند مهاجرت می کنند تا خود لانه سازی و تخمگذاری کنند و پس از آن بسیاری از آنها به مناطق تغذیه ای خود باز می گردند. مهاجرت لاک پشت های دریایی در مسیرهای طولانی ، مصروف و در برگیرنده یکی از قابل توجه ترین شاهکارهای جهتیابی و حفظ و هدایت در مسیر است. آنها در سنین نوزادی که هرگز قبلا در اقیانوس نبوده اند ، قادرند مسیرهای بدون خطایی را به سمت دریاهای آزاد آغاز کنند و مسیر خود را پس از دور شدن از دریا همچنان ادامه دهند و آن را حفظ کنند. شش گونه از هفت گونه موجود لاک پشت ها در فهرست گونه های درحال انقراض قرار دارد. |
1 ) مدیریت آنها باید در سطح ملی و منطقه ای باشد
2 ) مدیریت هر کدام از گونه ها و یا هر یک از جمعیت ها باید تمام دامنه انتشار جغرافیایی آن را در بر گیرد
3 ) مدیریت این گونه ها باید با مدیریت سواحل ترکیب شود تا کیفیت زیستگاه های آنها در حد مطلوب حفظ شود.
پیرو این شرایط ، توافقات ، معاهدات و یادداشت های تفاهم بین المللی و منطقه ای مرتبط با ایجاد همکاری و همفکری و تبادل اطلاعات بین کشورهای مختلف نقش بسیار مهم و موثری در حفاظت از این گونه ها ایفا می کنند که از آن جمله می توان به یادداشت تفاهم مدیریت و حفاظت لاک پشت های دریایی و زیستگاه های آنها در منطقه اقیانوس هند و جنوب شرق آسیا (MOU-IOSEA) اشاره کرد. از اهداف عمده این یادداشت تفاهم می توان به حفاظت زیستگاه های حساس و بحرانی ، کاهش صید جانبی لاک پشت ها، تشویق برای بهره برداری پایدار و ایجاد آگاهی عمومی و ظرفیت سازی اشاره کرد. با توجه به نبود مورد مشابه در منطقه و به منظور افزایش آگاهی عمومی از ارزشهای متنوع اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و اکولوژیکی لاک پشت های دریایی سال 2006 از طرف دبیرخانه یادداشت تفاهم به عنوان سال لاک پشت (Year Of Turtle, YOT) اعلام شده است. سال لاک پشت 5 هدف عمده را دنبال می کند:
1 ) افزایش آگاهی عمومی و رسانه های جمعی از ارزشهای اجتماعی ، فرهنگی ، اکولوژیکی و اقتصادی لاک پشت های دریایی در سطوح ملی ، منطقه ای و بین المللی
2 ) ایجاد و توسعه سیاست هایی که بر فواید اجتماعی اقتصادی حفاظت از لاک پشت های دریایی و زیستگاه آنها تاکید دارند
3 ) حفاظت از زیستگاه های لاک پشت های دریایی از طریق ابتکارات جدید و اقدامات جدید بین المللی
4 ) تاکید بر نیاز فوری و ضروری برای توجه به مشکل صید ضمنی یا جانبی لاک پشت ها در فعالیت های صیادی
5 ) تامین حمایت ها و کمکهای لازم برای حفاظت از لاک پشت ها و انجام تحقیقات بر روی آنها.
در همین راستا دبیرخانه یادداشت تفاهم و کشورهای عضو براساس برنامه ریزی های انجام یافته سعی بر این خواهند داشت تا با انجام انواع فعالیت های تحقیقاتی ، حفاظتی ، آموزشی ، ترویجی و آگاه سازی بطور هماهنگ در جهت نیل به اهداف تعیین شده - که در نهایت امید است به حفظ بقا و نجات لاک پشت ها از خطر انقراض بیانجامد - گام بردارند. با توجه به این که مورد مشابه چنین فعالیت هایی در منطقه وجود نداشته است امید است که این اقدامات به یک عزم منطقه ای و جهانی برای کاهش عوامل تهدیدکننده این گونه های باشکوه و رهایی آنها از خطر نابودی منجر گردد. معاونت محیط طبیعی و تنوع زیستی و دفتر امور حیات وحش و آبزیان آن نیز به همین منظور سعی بر آن دارد تا با انجام فعالیت های مرتبط در این خصوص ضمن انجام رسالت خود در جهت حفاظت از گونه های حیات وحش ظرفیت های لازم برای این مهم را ازطریق انجام اقدامات تحقیقاتی و حفاظتی و آگاه سازی در سطح ملی و منطقه ای ایجاد نماید.
اصغر مبارکی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
