jamejamonline
فرهنگی صدا و سیما کد خبر: ۹۰۳۰۶۳ ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۵  |  ۰۳:۱۳

چالش‌ مخاطب‌پذیری‌ رسانه‌ ملی‌ و شبکه‌ اجتماعی

رسانه‌ ملی پشت میلِ کسی نیست

در نقدها و سخنان انتقادی که در نسبت بین ظرفیت و کارآمدی صداوسیما به‌عنوان رسانه‌ملی و شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان رسانه مجازی مطرح می‌شود می‌توان نشانه‌هایی از سیاست‌زدگی را ردیابی کرد. همین نگرش موجب می‌شود رسانه‌ای را در مقابل رسانه دیگر قرار دهند بدون این که به ماهیت، کارکردها و کارویژه‌های هر یک از این رسانه‌ها توجه کنند. به فرض رویارویی سینما و تلویزیون به‌واسطه این که هر دو ماهیت تصویری دارند یا واجد هویت نمایشی هستند چندان علمی نیست.

رسانه‌ ملی پشت میلِ کسی نیست

به این دلیل که تلویزیون کاربردهای متعدد دیگری از جمله آگاهی‌بخشی، خبررسانی و بخش‌های مختلف دارد که صرفا به سرگرمی، فیلم و سریال ختم نمی‌شود تا آن را در قیاس با سینما سنجید.

از سوی دیگر باید این دستاورد مهم علوم ارتباطات را هم در نظر گرفت که هیچ رسانه‌ای جانشین رسانه دیگر نمی‌شود، همچنان که تلویزیون موجب از میدان به در کردن و حذف رادیو و سینما نشد. این که خیلی‌ها می‌گویند با گسترش و بسط رسانه‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی رسانه‌های کهن‌تر مثل رادیو و تلویزیون، جایگاه و اعتبارشان را از دست می‌دهند هیچ پشتوانه علمی و تجربی ندارد.

اگر غرض‌ورزی‌های سیاسی را کنار بگذاریم که در مقایسه صداوسیما و شبکه‌های اجتماعی صرفا در برای تخریب و تضعیف آن بهره می‌برند و بیش از آن که به تحلیل‌های کارشناسی بپردازند در جهت منافع جناحی خود سخن می‌گویند، اقبال جامعه به شبکه‌های اجتماعی را لزوما نمی‌توان به بی‌مهری و بی‌اعتمادی آنها به رسانه‌ملی تفسیر کرد. دست‌کم چند دلیل می‌توان بر این مدعا برشمرد؛ عنصر اول‌ تازگی است. غالبا وقتی یک فناوری جدید وارد جامعه‌ای می‌شود نوعی عطش برای استفاده از آن وجود دارد که با حس کنجکاوی و سردرآوردن از امکانات آن همراه می‌شود، اما بعد از مدتی تب آن می‌خوابد. یک روز که وبلاگ‌ها به‌واسطه اینترنت رواج یافت خیلی‌ها می‌گفتند دیگر روزنامه‌نگاری جواب نمی‌دهد، اما امروزه رونق مطبوعات از وبلاگ‌ها بیشتر است.

در همین زیرمجموعه رسانه‌های اینترنتی از وقتی اینستاگرام آمد بازار فیسبوک خلوت شد و با آمدن تلگرام، وایبر از سکه افتاد؛ گر چه هر یک از اینها همچنان کارایی و مخاطبانشان را حفظ کرده‌اند. نکته اینجاست که نباید در برابر رواج و مد‌شدن یک رسانه دچار جوّزدگی و افراط و اشتباه در تحلیل شد و به نفی کارآمدی رسانه‌های دیگر پرداخت.

از سوی دیگر، سویه فردی این رسانه‌ها عامل بسیار مهمی در جذابیت آن محسوب می‌شود. به این معنا که خود کاربر می‌تواند در تولید محتوای آن حضور مستقیم داشته باشد و صرفا تماشاگر آن نباشد. احساس لذت مخاطب فعال شدن و در واقع تجربه خودرسانه‌ای از جمله جذابیت‌هایی است که رسانه‌های نوین فراهم کرده‌اند.

در دسترس بودن و استفاده آسان از این رسانه‌ها بویژه تلگرام در تبادل اطلاعات و اخبار دلیل دیگری‌ است که استفاده از این رسانه و رجوع به آن میان مردم زیاد شود. بالاخره الان همه یک گوشی در دست دارند و در کانال‌های مختلفی به‌شکل اختیاری یا اجباری و از سر ملاحظه که فلان دوست آنها را به گروه خاصی لینک داده در معرض پیام‌های این رسانه قرار می‌گیرند. اما محدودیت‌هایی که در این ساحت وجود دارد و انفجار و بارش اخبار و اطلاعات نتیجه عکس هم می‌دهد، به‌طوری که با پیام‌های نخوانده زیادی در گوشی بیشتر افراد مواجه هستیم که گویی دیگر حوصله خواندن آن را ندارند. نظریه‌پردازان ارتباطات معتقدند امروزه به‌دلیل حجم انفجاری تولید و ریزش اطلاعات بر سر مخاطب، عنصر توجه به این اطلاعات به یک بحران بدل شده و امروزه نه با کمبود اطلاعات که با کمبود توجه به اطلاعات مواجهیم.

سیدهادی شریف‌زاده

کارشناس رسانه‌

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
صد حیف ...

صد حیف ...

هر قدر به روزهای پایانی نزدیک‌تر شدیم، دلهره‌ای محکم‌تر وجودم را چنگ زد. شبیه کودکی بودم که به اضطراب جدایی دچار شده، شبیه کسی که همه عزمش را جزم کرده برای مهاجرت، اما نگاه منتظری در سالن ترانزیت فرودگاه ته دلش را خالی می‌کند ... شبیهِ شبیه هیچ کس ...

وداع با ماه عزیز

وداع با ماه عزیز

ماه مبارک رمضان که تمام می شود به خاطر ویژگی‌هایش با آن «خداحافظی» می‌کنیم. هرکسی که در این ماه مبارک با شرایطی روزه گرفته که در رساله‌های عملیه آمده، ان‌شاءا... از همگان قبول است، زیرا خداوند اساس شریعت را بر سهل بودن نهاده است.

مردمانی 80 سال در قرنطینه

مردمانی 80 سال در قرنطینه

می‌دانی حلما... من قول می‌دهم... من قول می‌دهم یک روز بعد از نماز ظهر، روی تخته سنگ‌های روبه‌روی مسجد الاقصی می‌گویم بنشین و می‌دوم از ابوطاریج برایت فالوده می‌خرم با شربت سیب‌های ترش وحشی و آبلیمو ...

گفتگو بیشتر
پیشنهاد سردبیر بیشتر
افطاری‌ ها

ماه رمضان امسال چه سریال‌هایی روی آنتن شبکه‌های مختلف سیما خواهند رفت؟

افطاری‌ ها

پیشخوان بیشتر