سهم معلمان در امنیت اجتماعی

موضوعی که بنا دارم ازآن سخن بگویم نقش و کارکرد معلمان در ایجاد و تقویت و استمرار «امنیت اجتماعی» است ما مطالعات کمی و کیفی زیادی در اختیار داریم که آشکار می‌کند معلمان ما در افزایش هر دو بعد امنیت اجتماعی یعنی هم بعد عینی و هم وجه ذهنی آن، سهم و نقش دارند. به بیان گویاتر، معلمان هم قادرند وقوع کجروی و جرم و انحراف اجتماعی را کاهش دهند (بعد عینی امنیت اجتماعی ) و هم می‌توانند نگرانی، دغدغه، دلواپسی و احساس ناامنی مردم جامعه را کم کنند و احساس امنیت آنان را افزایش دهند (بعد ذهنی امنیت اجتماعی).

معلمان وجه اول را به دو طریق محقق می‌سازند. طریق نخست آن که، آنان انسان‌هایی را پرورش می‌دهند که گام نهادن در راه کجروی و انحراف و بزهکاری را نه‌تنها «جرم» تلقی می‌کنند بلکه آن را عملی «غیراخلاقی» و «گناه‌آلود» می‌شمارند و لاجرم از اندیشیدن به آن اجتناب می‌ورزند. اما، روش دیگری که معلمان ما از آن برای افزایش امنیت اجتماعی بهره می‌گیرند «مداخله پیشگیرانه» در مشکلات رفتاری و کرداری دانش‌آموزان و اصلاح خطاهای تربیتی والدین است. آنان از این واقعیت آگاهند که شماری از کودکان و نوجوانان به سبب ترکیب عوامل زیستی ـ روانی ـ اجتماعی مستعد انجام اقدامات کجروانه و رفتارهای آسیب‌زا هستند. به همین دلیل با مداخله زودرس و اقدامات پیشگیرانه می‌توانند آسیب‌پذیری و آسیب‌زایی آنان را از بین ببرند.

معلمان امنیت‌آفرین جامعه ما، برای شکل دادن دنیای روانی امن در درون فرزندان جامعه و تقویت احساس امنیت، از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. اما از آن میان به نظر می‌رسد یکی از تلاش‌های آنان اثرگذارتر و ماندگارتر است. این تلاش کمک به شکل‌گیری «نگرش واقع‌بینانه و توام با خوشبینی به جهان پیرامون» در کودکان و نوجوانان است.

شواهد نشان می‌دهد وقتی چنین نگرش و برداشتی در ذهن کسی شکل بگیرد او همواره احساس امنیت خواهد کرد؛ زیرا او می‌داند اگر چه اتفاقات زیاد و رخدادهای طبیعی و ساخته دست بشر در دنیای پیرامون او وجود دارد اما اولا: شمار آنها اغلب کمتر از رخدادهای مثبت است و ثانیا: بسیاری از آنها را می‌توان با درایت، عقلانیت و هوشمندی از میان راند. علاوه بر این، معلمان ما در درون مدرسه دنیای امن و شاد و احترام آمیزی خلق می‌کنند که به نوبه خود سهم زیادی در پرورش امنیت روانی دانش‌آموزان دارد و من به سهم خود بوسه بر دست معلمان زحمتکش و بی‌توقع می‌زنم و هماره خود را مدیون آنان می‌دانم.

دکتر سعید منتظرالمهدی - معاون اجتماعی ناجا