فرهادی: محلی‌ترین فیلم‌ها جهانی‌ترین آنهاست

شامگاه پنجشنبه‌ای که گذشت فرهادی به کاخ جشنواره آمد تا در کارگاه به‌نام «دارالفنون» از تجربه‌های سینمایی‌اش بگوید و به حواشی درباره وضعیت آخرین فیلمش هم پاسخ دهد ؛ فیلمی که ابتدا خبر پذیرفته نشدنش در جشنواره کن حسابی سر و صدا کرد اما دیروز خبر دیگری منتشر شد مبنی بر این که فروشنده فرهادی در بخش اصلی جشنواره کن به رقابت با دیگر آثار سینمای جهان خواهد پرداخت.

آن‌طور که فارس نوشته است، فرهادی در ابتدای سخنان خود در کاخ جشنواره گفت: پیش از آغاز پرسش و پاسخ، باید یادآوری کنم که بخشی از اعتبار سینمای ما و جذابیت نسل ما مدیون کسانی است که در این موقعیت باید از آنها یاد کنیم. یکی از آنهایی که دوست دارم از او اسم ببرم و دوستش دارم و روی من تاثیر گذاشته، کسی است که اکنون در بستر بیماری است. امیدواریم بتوانیم در این جمع برای سلامت عباس کیارستمی انرژی خوبی بفرستیم و سال آینده با حضور ایشان کارگاه آموزشی برگزار شود.

این کارگردان در ادامه سخنان خود به‌طور مفصل به پرسش‌های هنرجویان دارالفنون پاسخ داد، فرهادی درباره روند تبدیل ایده به فیلمنامه گفت: این مساله به عمر ایده‌ای بستگی دارد که در ذهنم وجود دارد. ایده‌ای که شب قبل به ذهن می‌رسد اگر ماه بعد بسازید قطعا ایده بدی است. ایده‌ای که برای سال‌ها می‌ماند و هیچ وقت آن را فراموش نمی‌کنید، آن را باید بسازید. برای فیلم درباره الی عکسی داشتم از فردی که کنار ساحل خیس ایستاده و انگار عزیزی را در دریا از دست داده و منتظر جنازه‌اش است. از 23 سالگی این عکس با من بود تا
36 سالگی که بالاخره آن را ساختم. این ایده‌ها که هسته اساسی فیلم بعدی را می‌سازد مثل دم کشیدن چای است که برای آماده شدن به زمان نیاز دارد.

او با بیان این که آنچه فیلمنامه شما را تشکیل می‌دهد ناخودآگاه شماست، تاکید کرد: محلی‌ترین فیلم‌ها جهانی‌ترین هم خواهد بود، پیش از ساخت فیلم جدایی نادر از سیمین، درباره الی را ساخته بودم که در خارج از ایران بسیار موفق بود اما وقتی خواستم این فیلم را بسازم گفتند حیف نیست فیلمی بسازی که فقط در ایران موفق خواهد بود و من می‌گفتم چون به اندازه کافی فیلم درباره الی موفق بوده الان وقت آن است که فیلمی محلی بسازم که فقط در داخل کشورم موفق باشد. اما برخلاف انتظارم خارجی‌ها هم با این فیلم ارتباط برقرار کردند. شاید دلیل موفقیتش این بود که هیچ وقت به این فکر نکردم این فیلم باید بیرون از ایران موفق باشد.

فرهادی در بخش دیگری از این کارگاه درباره این که چطور میان اتفاقاتی که در محیط پیرامونی اش رخ می‌دهد ارتباط برقرار می‌کند و داستان را شکل می‌دهد، گفت: زمانی که قصه را آغاز می‌کنم، صحنه‌هایی که به ذهن‌ام می‌آید و بی‌ربط است یا یک‌سری جملات را می‌نویسم. مثلا ناخودآگاهم می‌گوید دوست دارم صحنه‌ای ببینم در کلاس مدرسه. یا صحنه‌ای ببینم که یک مرد پدرش را در حمام می‌شوید. بعضی از اینها متناقض است. بخش‌های کم اهمیت را حذف می‌کنم. مثلا در جدایی نادر از سیمین، زن و شوهری در کارگاه در حال بحث با یکدیگر هستند، یا صحنه‌ای که مردی پدرش را در حمام می‌شوید و بعد از خودم می‌پرسم آیا این مرد در دادگاه همانی است که پدرش را می‌شوید و به نتیجه‌های بعدی می‌رسم و کم کم رابطه بین این بخش‌ها را پیدا می‌کنم.

فرهادی در پاسخ به این پرسش که چه کاری نباید در فیلمسازی انجام داد، تصریح کرد: اگر بهترین جوایز در دنیا را بدهند کاری را که دوست ندارید انجام ندهید. اگر دوست دارید فیلم غمگین بسازید حتما بسازید. ما عمر کوتاهی داریم و دو نوع سبک فیلمسازی داریم. در این عمر کوتاه باید سریع به نتیجه برسید که می‌خواهید از فیلمساز بودن لذت ببرید یا از فیلم ساختن. اگر می‌خواهید از فیلمسازی لذت ببرید احتمالا از آن دسته هستید که وقتی فیلم‌تان ساخته شد و همه تعریف کردند تازه آن‌موقع لذت می‌برید در غیر این صورت شما از روند ساخت فیلم لذت می‌برید حتی اگر پس از ساخت، دیگران از آن استقبال نکنند.

او گفت: وقتی از دیالوگی استفاده می‌کنم که پیش از آن یا خودم از آن استفاده کرده یا از کسی شنیده باشم. جمله‌ای که در زندگی‌ام تا به حال به کار نبرده‌ام یا نشنیده‌ام در فیلم هایم استفاده نمی‌کنم. این هنرمند در پایان تأکید کرد: از فیلم ساختن لذت می‌برم وقتی فیلم جدایی نادر از سیمین تمام شد آخرین جمله‌ام به عوامل فیلم این بود که حتی اگر این فیلم الان تمام شود نیز اهمیتی ندارد زیرا در ساخت این فیلم بسیار لذت بردیم.

سی و چهارمین جشنواره جهانی فیلم فجر از تا 6 اردیبهشت با دبیری رضا میرکریمی در پردیس چارسوی تهران درحال برگزاری است.

اکران همزمان «فروشنده»

اصغر فرهادی درباره وضعیت فیلم «فروشنده» هم توضیحاتی داد، به گفته او، اگر این فیلم در کن حضور نداشته باشد اواخر تابستان اکران خواهد شد. به گزارش مهر، کارگردان فیلم «فروشنده» درباره حضور فیلم در دیگر جشنواره‌ها یادآور شد: من درباره حضور فیلم در جشنواره‌ها تصمیم نمی‌گیرم. شرکت ممنتو پخش‌کننده فیلم است و آنها در این باره تصمیم‌گیری می‌کنند. حتی ما فیلم را به کن نفرستادیم بلکه خود ممنتو فرستاد و من آن قدر درگیر مونتاژ و موارد دیگر بودم که فرصتی برای چنین کاری نداشتم. کارگردان فیلم «درباره الی» درباره اکران همزمان فیلم توضیح داد: قرار بر این است که فیلم در ایران و کشورهایی از جمله فرانسه، آلمان، ایتالیا، ترکیه و بلژیک اکران همزمان داشته باشد که فکر می‌کنم در آخر تابستان این اتفاق رخ دهد.