ایران و نکات منفی گزارش آمانو

از جمله این ابعاد این‌که تکلیف نکات منفی مندرج در این گزارش چیست و موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال نکات منفی این گزارش چگونه باید باشد.

همان نکات منفی که سیدعباس عراقچی، رئیس ستاد اجرای برجام و علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی هم پیش از این به آن اشاره کرده بودند و به گفته عراقچی، مهم‌ترین آنها این سه مورد یعنی ادعا درباره مطالعات ایران در زمینه برنامه نظامی هسته‌ای، وجود محفظه‌ای انفجاری در پارچین و اقدامات دوکاربردی از سوی ایران که می‌توانسته کاربرد نظامی داشته باشد، هستند.

در همین زمینه نماینده کشورمان در آژانس که در همان روز ارائه گزارش آمانو، این موارد منفی را تامل‌برانگیز خوانده بود، اعلام کرده جمهوری اسلامی ایران بر اساس بند 9 نقشه راه، در آینده نزدیک به صورت کتبی ارزیابی جامع خود در مورد گزارش مدیرکل را ارائه خواهد کرد.

به گزارش ایرنا، رضا نجفی اظهار کرد: همان‌گونه که معاون وزیر امورخارجه کشورمان نیز تاکید کرد گزارش برخی نقاط منفی دارد از جمله در بخش جمعبندی نهایی گزارش ادعاهایی مبنی بر «انجام برخی مطالعات مرتبط» مطرح شده که از نظر ما مردود است.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکید کرد: گرچه گزارش در کل حاکی از عدم انحراف در برنامه هسته‌ای ایران و خط بطلانی بر همه ادعاهای ١٢ سال گذشته مبنی بر وجود یک برنامه سلاح هسته‌ای در ایران است، ولی حتی برخی ادعاها در همان حد نیز مورد تائید نیست.

نجفی اظهار کرد: ما اکنون در حال بررسی دقیق گزارش و تدوین ارزیابی کتبی خود هستیم و بر اساس بند 9 نقشه راه آن را ارائه خواهیم کرد. البته در حال حاضر تمرکز ما معطوف به قطعنامه پیشنهادی 1+5 و بستن موضوع در شورای حکام است.

انتقاد محقق آمریکایی از گزارش دوپهلوی آژانس

در همین حال گرت پورتر، محقق، روزنامه‌نگار و نویسنده کتاب «بحران ساختگی» از گزارش مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره موضوع ادعایی PMD انتقاد کرد و با توجه به لحن دوپهلو و مبهم آن نوشت: انتظار می‌رود تهران به تندی این گزارش را رد کند.

به گزارش فارس، وی در مطلبی در پایگاه «تروت‌آوت»، برخورد دوگانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش PMD را مورد انتقاد قرار داده و به ذکر مواردی پرداخته که نشان می‌دهد نهاد دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل، با وجود اعتراف به نادرستی ادعاهای قبلی، برای حفظ شاکله آنها تلاش کرده است.

این نویسنده آمریکایی نوشت: «گزارش مورد نظر با آن‌که اشاره می‌کند ایران درباره موضوعات تحت بررسی اطلاعات ارائه کرده، اما تقریبا همیشه در ارزیابی‌های انجام شده، صحت ارزیابی‌های گزارش نوامبر 2011 را تأیید می‌کند- حتی در مواقعی که به اجبار از برخی ادعاها عقب‌نشینی شده است.»

«پورتر»، نحوه رفتار آژانس در قبال سیلندر ادعایی مواد منفجره در سایت نظامی پارچین را یکی از «مهم‌ترین» موارد این رفتار دوگانه آمانو در گزارش PMD دانسته است. او می‌نویسد: «مهم‌ترین مورد از برخورد این‌گونه آژانس با اتهامات به شدت مورد مناقشه، رفتارش با سیلندرهای مواد منفجره است که در سال 2011 ادعا کرده بود ایران آنها را سال 2000 در سایت نظامی پارچین مستقر کرده است.»

آمانو همیشه راه بهانه‌گیری را باز گذاشته

محمدصالح جوکار، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به این‌که قضاوت در مورد گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی زود است، گفت: این‌که بگوییم گزارش آقای آمانو به نفع ایران است، خطاست.

نماینده یزد در گفت‌وگو با جام‌جم افزود: به نظر می‌رسد که مقامات ایرانی باید اظهارنظر در مورد گزارش آژانس را به بعد از نظرات شورای حکام موکول کنند.

وی با بیان این‌که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌های خود صداقت را رعایت نکرده است و همیشه راه بهانه‌گیری را باز گذاشته است، گفت: این بار هم در گزارش ارائه شده نکات منفی وجود دارد و این حس را ایجاد می‌کند که منافذ فشار بر جمهوری اسلامی ایران باز گذاشته شده است.

عضو کمیسیون امنیت ملی افزود: باید نظر دادن در مورد گزارش آژانس را به زمانی موکول کنیم که پرونده ایران بعد از تصمیم‌گیری شورای حکام، به روند عادی خود باز گردد.

اسماعیل کوثری دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز در گفت‌وگو با جام‌جم با تاکید بر این‌که در گزارش اخیر آژانس، همچنان لحن دو پهلو وجود دارد، گفت: آژانس در این گزارش با اشاره به مقاطع تاریخی، مطالبی را ذکر کرده که مبهم به نظر می‌رسد.

وی با بیان این‌که نمی‌توانیم بگوییم گزارش آژانس به نفع جمهوری اسلامی ایران است، افزود: ما زمانی می‌توانیم ارزیابی از گزارش داشته باشیم که شورای حکام پرونده ایران را در روال عادی مورد بررسی قرار دهد. نماینده تهران افزود: ما باید منتظر نظر شورای حکام باشیم و بعد از آن می‌توانیم بگوییم که گزارش آژانس در مورد ایران چگونه بوده است، بنابراین قضاوت زودهنگام، چیزی بیشتر از یک ذوق‌زدگی نیست.