صنایع‌دستی زنان کردستان راه‌حل بیکاری

منطقه کردستان با بیش از چند هزار سال قدمت در زمینه هنرهای دستی و فرهنگ غنی، از استان‌های پیشکسوت در حوزه صنایع‌دستی است. این صنایع از افتخارات هر ملتی است که علاوه بر ایجاد اشتغال و افزایش تولید غیروابسته به نفت، به هنرمندان و به‌ویژه زنان کمک می‌کند تا پیام فرهنگی نسل‌های متمادی را با ذوق و هنر در قالب محصولات فرهنگی بگنجانند و از این طریق از آداب و سنن خود پاسداری کنند.

زنان کردستان، با مردم سختکوش و خستگی‌ناپذیرش خاستگاه ظریف‌ترین هنرهای دستی ایرانی است و آنچه ساکنان این منطقه از دیرباز پیشکش سایر هموطنان خود و نیز ساکنان دیگر نقاط جهان کرده‌اند، تلفیقی از صبر و هنر زنان و دختران هنرمندی است که در خلق صنایع‌دستی متجلی می‌شود. صنایع‌دستی در کردستان قدمت فراوانی دارد و زنان این استان در این زمینه فعالیت چشمگیری دارند و دست‌ساخته‌های آنان نشان‌دهنده هنر بانوان این خطه از ایران اسلامی است. زنان هنرمند کردستانی با بهره‌گیری از ذوق و سلیقه، نقش مهمی در تولید صنایع‌دستی و ایجاد اشتغال خانگی دارند و توسعه و‌ ترویج هنرهای سنتی در میان این قشر، می‌تواند اشتغالی مناسب و سودآور برای بانوان به حساب آید. در این میان روستاییان نیز به‌عنوان بخش بزرگی از نظام اجتماعی و جمعیتی کشور، نقش مهمی در پیشرفت جامعه دارند. اهمیت فرآورده‌ها و تولیدات روستایی مانند تولید محصولات کشاورزی، زراعی، دامی، صنایع تبدیلی و صنایع‌دستی در رفع نیازهای رو به افزایش جامعه درخور توجه است.

صنایع‌دستی روستایی نه‌‌تنها سبب ایجاد اشتغال در روستاها می‌شود، بلکه منبع درآمد مهمی نیز برای خانواده‌های روستایی ایجاد می‌کند و این صنایع تداعی‌کننده بخشی از سنت‌های اصیل است. اشتغال به این صنایع در بسیاری از روستاها بیشتر در فصول بیکاری صورت می‌پذیرد، چراکه با اشتغال در این فصل‌ها، درآمد ایجاد و از مهاجرت فصلی جلوگیری می‌شود. به همین دلیل این موضوع اهمیت بیشتری می‌یابد تا جلوی مهاجرت بی‌رویه هم گرفته شود.

بیشتر زنان و دختران جوان کردستانی با هنر رودوزی آشنایی داشته و در روستاهای اطراف سنندج، سقز و مریوان به این کار اشتغال دارند. بیشتر زنان در اوقات فراغت با تهیه انواع پارچه واستفاده از طرح‌های ذهنی گل و گیاه، با مدد گرفتن از نخ‌های رنگی، پولک و منجوق محصولاتی مانند جلیقه، کمربند و کلاه می‌سازند و در بیشتر شهرهای استان به‌ویژه بانه، مریوان، سقز و روستاهای اطراف سنندج تهیه انواع محصولات سوزن‌دوزی، قلاب‌دوزی، پولک‌‌دوزی و منجوق‌دوزی رواج زیادی دارد و زنان خانه‌دار به تولید این‌گونه محصولات می‌پردازند. سوزن‌دوزی از دیگر هنرهای سنتی در کردستان است که بیشتر در بانه و مریوان و روستاهای اطراف سنندج رایج است. تهیه عرقچین قلاب‌دوزی شده نیز در میان بیشتر زنان و دختران در مناطق مختلف استان رونق دارد. محصولاتی که در سقز و بانه تولید می‌شود، نسبت به فرآورده‌های سایر نقاط از کیفیت بهتری برخوردارند. پولک و منجوق‌دوزی نیز از دیگر هنرهای زنان کردستانی است که به‌ کمک بیشتر زنان خانه‌دار روستاهای اطراف سنندج و شهرهای سقز و مریوان انجام می‌شود.

اما در این میان با توجه به قابلیت‌های منحصربه‌فرد روستاها به‌عنوان محورهای راهبردی کشاورزی، تولیدات و بخش‌های مختلف اقتصادی مانند فرآورده‌های غذایی و صنایع‌دستی و نقش انکارناپذیر آن در توسعه و استقلال کشور، پرداختن به مشکلات روستاییان باید در اولویت باشد. با این اوصاف ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در مناطق روستایی کشور اهمیت فراوانی برای کاهش آمار بیکاری و جلوگیری از افزایش آسیب‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی دارد.

مهرداد شاکری