سوالات اساسی در نظامهای اقتصادی

در ارتباط با مشکلات و مسائل اصلی اقتصادی ، یک سری سوالات در مقابل نظامهای مختلف قرار دارد که به سوالات اساسی در نظامهای اقتصادی معروف هستند.

کد خبر: ۸۴۶۳۸

عمده ترین آنها 3 سوال است : یکی این که چه کالاها و خدماتی و به چه مقدار باید تولید شود؛ دوم آن که کالاها و خدمات چگونه تولید شوند؛ یعنی شیوه تولید مورد توجه است و سرانجام سوال سوم این است که کالاها و خدمات چگونه توزیع شوند؛ مکاتب اقتصادی مختلف با توجه به عقاید و اندیشه های خود به سوالات مربوط جوابهای متفاوتی ارائه می دهند ؛ مثلا در نظام اقتصاد سرمایه داری در پاسخ به سوال اول (که چه کالاها و به چه میزان تولید شود) بیان می کنند که کالاها و خدماتی که مصرف کننده تقاضا کند ، باید تولید شود. همچنین میزان کالاها را نیز خواست مصرف کننده تعیین می کند. در نظام اقتصاد سوسیالیسم ، دولت تعیین می کند که چه مقدار کالاها و چه نوع کالاهایی تولید شود. در اقتصاد اسلامی هم دولت و هم بخش خصوصی با توجه به مصالح اقتصادی و مبنای دینی به تعیین نوع و مقدار کالاها می پردازند. در پاسخ سوال دوم (شیوه تولید) ، گفته می شود که بهترین روش آن است که کمترین هزینه و در عین حال بالاترین بهره دهی ممکن را به همراه داشته باشد. این روش ، کم و بیش مورد استفاده تمامی نظامهای اقتصادی است ؛ یعنی اقتصاد سرمایه داری و سوسیالیسم نیز همان شیوه را انتخاب می کند و در اقتصاد اسلام نیز در صورت تحقق سایر شرایط، تولید با کمترین هزینه مورد استقبال خواهد بود. در جواب به سوال سوم که توزیع کالاها و خدمات چگونه باشد، در نظام سرمایه داری افراد با توجه به قدرت خریدی که از درآمد ناشی از فعالیت خود دارند ، محصولات تولیدی را به خود اختصاص می دهند یعنی تعیین کننده در شیوه توزیع ، توانایی افراد در بازار آزاد است . در نظام سوسیالیستی یک ضابطه کلی این است که افراد به اندازه توان کار کنند و به اندازه احتیاج از محصولات برداشت کنند. در اقتصاد اسلامی ، هم کارآیی افراد مورد توجه است و هم نیاز آنها باید ملاحظه شود. یعنی امکانات اولیه به طور عادلانه در اختیار همه قرار گیرد و سپس هر یک با توجه به میزان تلاش و پشتکار و مدیریت خود به منافعی نایل آیند.