تجلیل «دعبل» از «قلمداران» عاشورا

به گزارش جام‌جم، روز گذشته نشست خبری اولین جایزه دعبل با عنوان کتاب سال عاشورایی با حضور علی عظیمی رئیس هیات مدیره بنیاد دعبل، محمدرضا سنگری دبیر علمی جایزه دعبل و محمد اسفندیاری عضو هیات علمی این بنیاد برگزار شد و در آن خبر برگزاری نخستین دوره جایزه کتاب سال عاشورایی اعلام شد که قرار است در دوره‌های بعد به شکل دو سالانه برگزار شود.

تشویق آثار خوب

محمد اسفندیاری عضو هیات علمی بنیاد دعبل در سخنانی در این نشست گفت: در نقد کتاب ضعیف هستیم و تنها حدود پنج مجله نقد کتاب در ایران منتشر می‌شود. حالا که از نقد دور مانده‌ایم می‌توانیم کار دیگری کنیم و آن تشویق آثار و کتاب‌های خوب است.

او افزود: در حوزه فرهنگ اسلامی قوی‌ترین و ضعیف‌ترین آثار به چاپ می‌رسد. حالا که نهاد و کسی عهده‌دار نقد آثار ضعیف نیست، می‌توانیم کتاب‌های خوب را مطرح کنیم. جایزه دعبل به همین دلیل ایجاد شده است.

تشریح اهداف جایزه

اما برای آن که بیشتر درباره اهمیت این جایزه بدانیم به سراغ محسن حسام مظاهری مدیر علمی و رئیس پژوهشکده بنیاد دعبل رفتیم، او درباره این جایزه به خبرنگار ما گفت: ما در حوزه فرهنگ و آیین عاشورایی با آثار زیادی مواجهیم که تولید می‌شوند. به خصوص در حوزه‌های ادبیات (شعر و نوحه) و همین طور تاریخ عاشورا به دلیل بازار خوب و تقاضای جامعه با کتاب‌های زیادی روبه‌رو هستیم که تولید و منتشر می‌شوند. آنچه خلأ دارد این است که وقتی بخواهیم کتاب‌ها را نقد کنیم متوجه می‌شویم متاسفانه کتاب‌های ارزنده در این حوزه کم است و نویسندگان در حوزه مهم عاشورایی با تساهل کار کرده‌اند. او ادامه داد: به همین دلیل بنیاد دعبل وارد عمل شد. از سال گذشته بنیاد با همکاری نشریه عاشورایی خیمه سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتاب‌های عاشورایی را برگزار کرد و حالا در گام بعدی جایزه کتاب سال عاشورایی برگزار می‌شود.

محسن حسام مظاهری که خود در یک پژوهش چهار ساله کتاب «رساله شیعه» را منتشر کرده است، درباره اهداف راه‌اندازی جایزه کتاب سال عاشورایی عنوان کرد: نخستین هدف راه‌اندازی این جایزه این بود که در سردرگمی مخاطب در مواجهه با انبوه کتاب‌های عاشورایی، بتواند راهنمای خوبی باشد. در نخستین دوره جایزه کتاب‌های چهار سال اخیر یعنی کتاب‌های عاشورایی سال‌های 1390 تا 1393 بررسی شد و ان‌شاءالله در دوره‌های بعد این جایزه به شکل دوسالانه برگزار می‌شود. به همین دلیل انتخاب و معرفی جدیدترین آثار ارزنده در زمینه عاشورا یکی از اهداف کار است.

عضو شورای سیاستگذاری این جایزه ادامه داد: بحث دیگر احصا کردن گرایشات مختلف کتاب‌های عاشورایی است. ما در 18 رشته جایزه را تعریف کردیم و قرار است در هر رشته یک کتاب معرفی شود. توجه به همه رشته‌های عاشورایی باعث می‌شود آثار مهجور هم مد نظر قرار بگیرد و خلأهایی که در این زمینه وجود دارد مشخص شود. خود این تقسیم بندی قابل توجه است و می‌تواند گستردگی حوزه عاشورایی را نشان دهد.

مظاهری هدف سوم این جایزه را ارزیابی و زمینه سازی نقد آثار عاشورایی عنوان کرد و افزود: معرفی آثار ارزنده عاشورایی به جامعه مخاطب و نشان دادن تمایز کتاب‌های مختلف این حوزه می‌تواند زمینه نقد این آثار را فراهم کند.

شناسایی 537 کتاب

جایزه دعبل دو سالانه است. در اولین دوره جایزه کتاب سال عاشورایی، از سال 1390 تا 1393 آثار مرتبط طی فراخوانی بررسی و نهایتا 537 اثر شناسایی شد. آثار در پنج حوزه ادبیات، فرهنگ و تاریخ، هنر، کودک و نوجوان و ترجمه تقسیم بندی شد و مجموعا 18 رشته در ذیل این 5 حوزه تعریف شد. پس از بررسی و داوری آثار توسط 26 داور متخصص 123 اثر به مرحله دوم راه پیدا کرد. در نهایت 17 اثر برگزیده و سه اثر شایسته تقدیر شدند که در روز اختتامیه اعلام می‌شود. برنامه اختتامیه روز 7 مهر و از ساعت 15 در مجموعه فرهنگی سرچشمه برگزار می‌شود.

سجاد روشنی

فرهنگ و هنر