تغییرات طبیعی وزن و ترکیب بدن در طول عمر

می‌دانیم که در سن حدود 15 تا 17 سالگی یک دختر به قد نهایی خود می‌رسد. یک دختر 17 ساله که در سن نوجوانی قرار دارد را در نظر بگیریم که قدی حدود 165 سانتی متر دارد. این فرد باید وزنی حدود 55 کیلو داشته باشد تا او را از نظر فیزیک بدنی ایده‌آل بدانیم. همین خانم در سن 27 سالگی با وزنی حدود 65 کیلوگرم اندامی مناسب دارد. اکنون این فرد را تا 47 سالگی تعقیب می‌کنیم. بعد از گذر از سن جوانی و رسیدن به سن میانسالی بدن تمایل به چاق شدن دارد. به عبارت دیگر این خانم اگر در فاصله 27 تا 47 سالگی همان فعالیت‌های همیشگی و همان میزان غذاهای دوران جوانی را بخورد باز چاق خواهد شد. در واقع برای این که فرد مورد نظر وزن 65 کیلوگرمی دوران جوانی را حفظ کند، باید کمتر بخورد و بیشتر ورزش کند.

با این اوصاف، واضح است که در مورد بسیاری افراد که نه‌تنها در میانسالی فعالیت بیشتری نمی‌کنند، بلکه خانه نشین یا ماشین‌نشین می‌شوند، اوضاع چگونه خواهد بود. البته یک خبر خوب هم دارم: خانم‌ها از 70 سالگی به بعد و آقایان از 65 سالگی به بعد شروع به کاهش وزن می‌کنند. این مورد آخر احتمالا به دلیل تحلیل زیاد عضلات و استخوان‌ها و جایگزین شدن چربی‌هاست.

خبر بعدی ناگوار است‌؛ به موازات بالا رفتن سن، مرتب دور شکم زیاد می‌شود. چربی‌های دور شکم از بدترین نوع چربی‌ها هستند که موجب عوارضی همچون رسوب چربی در رگ‌ها، دیابت، فشار خون و... می‌شوند. به بیان دیگر اگر فردی وزن ثابتی از دوران جوانی به بعد داشته باشد، باز هم چربی‌های شکمی و اندازه دور شکمش رو‌به افزایش خواهد بود.

با این حال اگر در میانسالی، فردی شروع به کاهش وزن کند، حتما باید به فکر بیماری‌ها باشیم. البته اگر این فرد با اراده و با ورزش و رژیم مناسب بتواند به این مهم دست یابد و وجود بیماری در او رد شود، حتما باید او را ستود.

در مورد استخوان‌ها و عضلات هم باید دانست که از سن جوانی به بعد اندک‌اندک این اعضا دچار فرسودگی می‌شوند و ضعیف خواهند شد. پوکی استخوان که به ضعف مفرط استخوان‌ها و تخلیه آنها از بافت پروتئینی و معدنی اتلاق می‌شود معمولا در زنان در سن 65 به بعد و در مردان از 75 به بعد رخ می‌دهد. البته ورزش منظم در سن جوانی و خوردن لبنیات در تمام عمر این بیماری را به تعویق می‌اندازد.

دکتر رضا کریمی

‌ فوق تخصص بیماری‌های غدد