رمزگشایی صالحی از ابعاد فنی«برجام»

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، علی‌اکبر صالحی با تاکید بر این‌که در مذاکرات اخیر همواره اعلام کردیم به تفاهم به دست آمده در لوزان پایبندیم، گفت: بنابراین در جلسات وین روی مواضع خود پافشاری کردیم و نپذیرفتیم در مواردی که آنها مدنظرشان بود عقب‌نشینی کنیم.

وی با اشاره به خطوط قرمز ایران گفت: حتی موارد بهتری هم به دست آوردیم و در برخی زمینه‌ها مثل موضوع تولید سوخت یا این محدودیت که ما نباید بیشتر از 300 کیلو اورانیوم ذخیره کنیم، ابهام‌ها از بین رفت.

صالحی افزود: موردی که آنها خیلی اصرار کردند و مختصری نظر آنها را پذیرفتیم، درخصوص تست مکانیکی سانتریفیوژها بود.

تفاهم ایران و آژانس محرمانه نیست

رئیس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به این پرسش که آیا مفاد تفاهم‌نامه ایران و آژانس محرمانه است، گفت: خیر، اصل آن چیزی که امضا کردیم، محرمانه نیست و عادی است، فقط در موضوع پادمانی یعنی بازرسی بازرسان آژانس، قرارهایی که درباره چگونگی انجام بازرسی در موارد خاص بین ایران و آژانس تفاهم می‌شود، محرمانه است.

صالحی ادامه داد: یعنی فرآیند و نحوه بازرسی بین ایران و آژانس مذاکره و مشخص می‌شود و آژانس براساس آن عمل می‌کند و این شیوه محرمانه میان ما و آژانس است و این امری عادی است و همه کشورها نیز چنین چیزی را دارند سپس آژانس نتیجه آن را به شورای حکام اعلام می‌کند.

صالحی افزود: آژانس از اقدامات ایران در 15 دسامبر گزارش می‌دهد، اما «برجام» مستقل از این نظر،‌ کار خود را جلو می‌برد.

رآکتور اراک همچنان رآکتور آب سنگین باقی خواهد ماند

صالحی درباره رآکتور آب سنگین اراک هم گفت: ماهیت رآکتور اراک، آب سنگین باقی می‌ماند و تعریف آن براساس به‌کارگیری آب سنگین برای کند کردن نوترون‌ها و منعکس کردن آنهاست.

وی درباره این‌که احتمالا سازمان انرژی اتمی با همکاری 1+5 بیانیه‌ای را درخصوص تقسیم مسئولیت‌ها در زمینه رآکتور آب سنگین داشته باشند، افزود: با چین و آمریکا صحبت کرده‌ایم و قرار شد جلسه سه‌جانبه‌ای در این‌باره در چین برگزار شود.

همزمانی اقدامات ایران و غرب

رئیس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به این پرسش که آیا همزمانی میان انجام تعهدات از جانب ایران و برداشتن تحریم‌ها وجود دارد، گفت: 1044 ماشین سانتریفیوژ در فردو باقی خواهد ماند که دو آبشار آن حدود 350 سانتریفیوژ در حال چرخش خواهد بود، بدون تزریق گاز و چهار آبشار دیگر در حال چرخش نخواهد بود، اما تحت خلأ خواهند بود؛ یعنی فقط اورانیوم تزریق نمی‌کنیم، اما بقیه فعالیت‌های فردو سر جایش خواهد ماند و بقیه ماشین‌ها را که حدود 1600 تا 1700 ماشین است، برمی‌داریم.

صالحی ادامه داد: دو آبشاری که در حال چرخش خواهد بود، در آینده به آبشارهایی برای تولید ایزوتوپ‌های پایدار تبدیل می‌شود و چهار آبشار دیگر که حدود 700 تا 800 ماشین سانتریفیوژ را شامل می‌شود، اگر آنها به تعهدات خود عمل نکردند، می‌توانیم فوری به شکل اول برگردانیم و در آن اورانیوم تزریق کنیم.

وی درباره محدودیت‌های پذیرفته شده از سوی ایران در زمینه تحقیق و توسعه نیز گفت: محدودیتی که پذیرفتیم در اینجاست که زنجیره نهایی ما در زیر ده سال، 30 تایی خواهد بود و بجز این در زمینه تحقیق و توسعه هیچ محدودیتی نپذیرفته‌ایم.

وی افزود: کارشناسان ما گفته‌اند با یک میان زنجیره 19 و 20 تایی، بالای 85 درصد از اطلاعات مورد نیاز یک ماشین سانتریفیوژ را به دست می‌آوریم و اطمینان لازم را از آن ماشین کسب می‌کنیم.

فقط روتور را تولید نمی‌کنیم

صالحی گفت: از انتهای سال هشتم شروع به تولید ماشین‌های IR6 و IR8 می‌کنیم بدون روتور. هر ماشین حدود صد قطعه دارد، فعلا حدود 99 قطعه را تولید می‌کنیم، اما «روتور» را تولید نمی‌کنیم؛ اتفاقا بهتر است روتور را تولید نکنیم زیرا یک قطعه بسیار حساسی است و نگهداری آن کار آسانی نیست و بهتر است زمانی آن را تولید کنیم که می‌خواهیم روتور را در ماشین جاسازی کنیم. وی ادامه داد: در انتهای سال هشتم، 200 ماشین IR6 و 200 ماشین IR8 تولید می‌کنیم که بعد از انتهای سال دهم، سالن B را آماده می‌کنیم سپس از اواسط سال دوازدهم زنجیره سانتریفیوژهای IR6 ما به 160 و سانتریفیوژهای IR8 ما به عدد 80 می‌رسد. پس از سال سیزدهم با یک شیب، تعداد ماشین‌ها را زیاد می‌کنیم به گونه‌ای که حدود سال پانزدهم و شاید هم زودتر در انتهای سال چهاردهم به ظرفیت 190 هزار سو می‌رسیم.

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: فرض کنید 190 هزار ماشین IR1 داشته باشیم که همان 190 هزار سو می‌شود و قابلیت غنی‌سازی 30 تن اورانیوم در سال را دارد. برای این مقدار باید 240 تن اورانیوم طبیعی داشته باشیم در حالی که ذخایر اورانیوم ما اکنون زیاد نیست بنابراین مدت کوتاهی این کارخانه 190 هزار سو کار می‌کند، اما پس از آن اورانیومی نخواهیم داشت که تزریق کنیم زیرا ذخایر اورانیوم طبیعی ما محدود است.

صالحی ادامه داد: در این ده سال به لطف رهبر معظم انقلاب، مجاز هستیم ژئوفیزیک هوایی داشته باشیم تا کار اکتشاف تسریع شود.

منطقی نیست به دلایل واهی، تفاهم را به هم بزنند

وی درباره اقدام ایران در صورت عمل نکردن به تعهداتش هم گفت: از نظر منطقی قابل قبول نیست گروه 1+5 در این دو سال مذاکرات این همه وقت گذاشتند تا به تفاهمی برسند و بعدا بخواهند این تفاهم را به دلایل واهی و سست به هم بزنند. صالحی افزود: اما اگر چنین اتفاقی بیفتد درست است ما شاید در مسائلی مانند رآکتور آب سنگین دو تا سه سال عقب بیفتیم، اما ما فوری در هر سطحی می‌توانیم اورانیوم را غنی‌سازی کنیم.

وی ادامه داد: اگر قصد به چالش کشیدن یکدیگر است که ما هم می‌توانیم آنها را با افزایش سطح غنی‌سازی به چالش بکشیم، زیرا از نظر منطقی پذیرفتنی نیست که آنها این همه بیهوده مذاکره کرده باشند.

صالحی گفت: آنها بحث کرده بودند که حتی اگر «برجام» برهم بخورد در بازطراحی رآکتور آب سنگین اراک همکاری خواهند کرد؛ زیرا آنها می‌ترسند نکند ما به طرح اولیه برگردیم و مثلا ده کیلو پلوتونیوم را در سال تولید کنیم.

اظهارات جان کری درباره رآکتور اراک غلط بود

صالحی در باره برخی اظهار نظرها درباره تغییرات آینده در رآکتور اراک گفت: جان کری در سخنان خود در کنگره اشتباه کرد و گفت زمانی که قلب رآکتور آب سنگین اراک را درمی‌آورند، محل آن را با بتن پر می‌کنند و دوستان ما در ایران همان را مبنا قرار دادند و به جای خواندن برجام، در رسانه‌های ما غوغایی شد که وقتی به جای قلب رآکتور، بتن می‌ریزند، چیزی نمی‌ماند. وی ادامه داد: مخزن فولادی رآکتور اراک با بتن پر می‌شود، نه محل قلب رآکتور آب سنگین. همچنین به علت رعایت مسائل ایمنی حتی اگر مخزن با بتن پر نشود، امکان استفاده مجدد از این مخزن نیست؛ زیرا استفاده دوباره از آن خطرات زیادی دارد.

صالحی در پاسخ به این پرسش که تعهد ما درباره اراک برگشت‌پذیر نیست، گفت: بله؛ زیرا اگر مخزن را دربیاوریم، حتی اگر آن مخزن سالم باشد، به علت مسائل ایمنی نباید آن را دوباره سر جای خودش برگرداند؛ بلکه باید مخزن جدید ساخت.