ضربه تروریسم به گردشگری تونس

وقتی به آمار نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم این سخن گزافی نیست. زیرا طبق آمار رسمی، طی یک سال گذشته سواحل و موزه‌های تونس حدود شش میلیون گردشگر جذب کرده که هزینه صرف شده توسط آنها در تونس حدود 7 درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل داده و به مشاغل فراوانی کمک کرده است. این در حالی است که هم اکنون به دنبال حادثه تروریستی اخیر، هزاران نفر تونس را ترک کرده و بسیاری نیز سفر از پیش تعیین شده خود به این کشور را لغو کرده‌اند.

پس از وقوع انقلاب‌های مردمی در منطقه، بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند که تونس نمونه موفق این اتفاقات به حساب می‌آید. سال گذشته قانون اساسی جدید تصویب و سپس انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری برگزار شد. اما تمامی این اتفاقات نتوانست بر شرایط اقتصادی این کشور تاثیر مثبتی داشته باشد. بنا بر اعلام بانک جهانی، میزان رشد تونس در سال 2014 با کاهش رو به رو بود و از 6/2 درصد سال 2013 به 2/2 درصد رسید. میزان بیکاری نیز همچنان بیشتر از دوران پیش از انقلاب بوده و به 3/15 درصد رسیده است.

کاهش درآمدهای ناشی از صنعت گردشگری نه‌تنها تاثیری منفی بر اقتصاد تونس خواهد داشت، بلکه به تبادل کمتر ارز خارجی و افزایش کسری منجر خواهد شد. سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نیز که هم اکنون بسیار پایین است، ممکن است کاملا از بین برود. در این میان برخی امیدوارند با تکیه بر دیگر بخش‌های صادرات و کمک‌های غرب، این وضعیت تا حدودی بهبود یابد.

سرایت جنگ از لیبی به تونس و رکود در اروپا (بزرگ‌ترین شریک تجاری تونس) از دیگر عواملی است که اقتصاد این کشور را تهدید می‌کند. از سوی دیگر مقامات تونس طی چند سال اخیر هنوز نتوانسته‌اند موضوع فساد را ریشه‌کن کنند. بنا به گزارش‌های موجود، شرکت‌های وابسته به زین العابدین بن علی پیش از سقوط وی در سال 2011، حدود 21 درصد از سود شرکت‌های خصوصی را در اختیار داشتند. در حال حاضر بسیاری از تونسی‌ها بر این باورند که شرایط حتی از آن زمان هم بدتر شده است. سیستم تجاری و اقتصادی که بن‌علی از آن استفاده می‌کرد، همچنان پابرجاست و تنها مهره‌های آن عوض شده‌اند که موید این مطلب این است که هنوز بسیاری از سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای ورود به بخش خصوصی با مشکلات فراوانی رو‌به‌رو هستند. دولت ائتلافی جدید ممکن است اصلاحاتی در این زمینه انجام داده باشد، اما شواهد نشان می‌دهد عزم جدی برای کاهش حضور دولت و شرکت‌های وابسته به آن در اقتصاد وجود ندارد. باجی قائد السبسی، رئیس‌جمهور تونس سال گذشته در یادداشتی نوشت: ما باید این حقیقت را بپذیریم که فقر زمینه ساز تروریسم است. با توجه به این‌که تاکنون به این مشکل اساسی توجهی نشده است، به نظر می‌رسد وقوع حملات تروریستی نیز می‌تواند بازهم در این کشور تکرار شود .

حسین خلیلی

گروه بین‌الملل