jamejamonline
اقتصادی عمومی کد خبر: ۸۰۷۱۰۴   ۲۳ خرداد ۱۳۹۴  |  ۰۳:۰۵

دکترحسین راغفر، کارشناس ارشد اقتصادی:

یارانه نقدی، حق مسلم همه ما نیست

اجرای غافلگیرانه فاز سوم هدفمندی یارانه‌ها که با سرعت گرفتن نسبی حذف یارانه ثروتمندان و اصلاح قیمت حامل‌های انرژی همراه بود، تاثیر چندان مثبتی بر افکار عمومی نگذاشت و اتفاقا به نظر برخی کارشناسان، اعتماد مردم به سیاست‌های اقتصادی دولت را کاهش داد، چراکه دولتمردان امروز منتقد رفتارهای غافلگیرانه و هیجانی دولت قبل هستند، هرچند اکنون خود به آن روش‌ها متوسل می‌شوند.

یارانه نقدی، حق مسلم همه ما نیست
با این حال دکتر حسین راغفر، کارشناس ارشد اقتصادی و استاد دانشگاه الزهرا معتقد است، دولت با تبعات اجرای قانون هدفمندی توسط دولت‌های قبل دست و پنجه نرم می‌کند و لذا عامدانه یا غیرعامدانه فرصت نداشته یا نخواسته سیاستگذاری شفافی برای نحوه اجرای فاز سوم هدفمندی داشته باشد. وی تداوم این روند ناشفاف را باعث لطمه دیدن اعتماد مردم به سیاست‌های اقتصادی دولت ارزیابی می‌کند و واکنش مردم به مورد اخیر افزایش قیمت بنزین را به عنوان شاهد ذکر می‌کند.

فاز سوم هدفمندی یارانه‌ها در حالی اجرا شد که هیچ پیش‌زمینه‌ای درباره آن برای مردم ایجاد نشد. این موضوع را مشخصا در افزایش نرخ بنزین و حذف یارانه پردرآمدها شاهد بودیم. به نظر شما چرا دولت بدون این که به مردم اطلاع‌ بدهد در سکوت خبری این کار را انجام داد؟

نمی‌دانم به چه دلیلی این کار را کردند. شاید به علت صرفه‌جویی در مخارج تبلیغاتی دولت انجام شده است. به نظر می‌رسد، تبعات سیاسی آن برای دولت سنگین بود و البته انتظار هم می‌رفت که سنگین باشد. شاید کارت‌هایی که بابت سهمیه بنزین دست مردم دادند، عملا حقی برای مردم ایجاد کرده یا خود این حق را دولت به رسمیت شناخته و بعد آن را نقض می‌کند. این مساله به لحاظ اعتباری برای دولت بدون هزینه نیست و اقدام حساب شده‌ای از سوی دولت نبود. دولت حداقل می‌توانست اعلام کند و یک ماه به مردم وقت بدهد که اگر می‌خواهند، از سهمیه بنزین 700 تومانی استفاده کنند. این هزینه در مقابل هزینه‌های بزرگی که در کشور صورت می‌گیرد و منابعی که تلف می‌شود، خیلی قابل توجه نیست ولی هزینه‌های سیاسی آن و اعتمادی که مردم نسبت به مواضع مسئولان از دست می‌دهند، خیلی سنگین‌تر است.

الان ساز و کار حذف یارانه پردرآمدها از سوی دولت چیست؟ هم نوعی سردرگمی در موضوع وجود دارد و هم روش ناشفاف دولت، اعتراض فقرا و ثروتمندان را توامان برانگیخته است.

روش دولت برای حذف یارانه بگیران از اول غلط بوده است. ما از اول هم گفتیم هیچ جای دنیا نمی‌آیند ثروتمندان را حذف کنند، بلکه اول فقرا را شناسایی می‌کنند و بعد حذف ثروتمندان شروع می‌شود. این روش کاملا غلط است که البته نمایندگان مجلس به اشتباه این راه را در دامن دولت گذاشتند و گفتند سه‌دهک بالا حذف می‌شوند، سه‌دهکی که روی پیشانی‌شان چیز خاصی ننوشته یا لباس رنگی خاصی نمی‌پوشند که بگویند اینها هستند. اصلا دهک یک مفهوم کاملا متغیر است. یعنی آدم‌ها می‌توانند وارد آن شوند یا از آن بیرون بیایند و لذا اصلا قابل شناسایی نیستند. دولت می‌تواند از فقیرترین‌ها شروع به شناسایی کند و از آنجا به کسی برسد که کمتر فقیر است و بتدریج فقرا را به یک حدی پوشش دهند. این روش در همه جای دنیا کاملا شناخته شده و اقدام می‌شود منتها عزم سیاسی برای انجام این کار وجود ندارد.

مردم بر این باورند که یارانه نقدی پول نفت است که باید بین مردم تقسیم شود و حق مسلم آنهاست. با توجه به این باور غلط به نظر شما دولت الان چه چالش‌هایی را پیش رو دارد و چه اقداماتی را باید درزمینه یارانه‌ها انجام بدهد؟

همه می‌دانند که دولت وظایف دیگری در قبال مردم دارد و این منابع را باید معطوف آن وظایف کند که همه مردم از آن منتفع می‌شوند. مثل این که خدمات آموزش و پرورش را رایگان ارائه کند. دولت الان این کار را نمی‌کند و می‌گوید من بودجه ندارم در حالی که اگر از فرار مالیاتی جلوگیری شود، دولت می‌تواند این خدمات را بدهد و همه مردم هم می‌توانند استفاده کنند یا خدمات درمانی را گسترش بدهد و همه مردم اعم از دارا و ندار بتوانند از خدمات درمانی استفاده کنند. کسی تعمدا سرطان نمی‌گیرد که به بیمارستان برود و پول خرج کند یا تعمدا بیمار نمی‌شود که برود از منابعش استفاده کند ولی حتی اگر یک فرد ثروتمند بیماری سختی بگیرد با هزینه‌های وحشتناکی روبه‌رو می‌شود. اگر دولت بیاید به اینها کمک کند، بسیار موثرتر از پرداخت یارانه به صورت فعلی است. یارانه نقدی حق مسلم همه ما نیست. سوال اینجاست که از چه طریقی پرداخت شود؟ پاسخ این است که از طریق صرفه‌جویی در هزینه‌ها، ازجمله همین منابع یارانه‌های نقدی و درآمدهای مالیاتی به طوری که این خدمات را به همه مردم بدهد و همه منتفع شوند. این انتظار که دولت به مردم پول نقد بدهد انتظار درستی نیست، اما این انتظار که دولت به تعهدات قانون اساسی خودش مثل ایجاد اشتغال، آموزش و پرورش رایگان، آموزش عالی رایگان، خدمات درمانی رایگان، کمک به مسکن جوانان و... عمل کند، توقع قانونی و بجایی است و در نتیجه کمک‌هایی که دولت می‌تواند از محل درآمد هدفمندی یارانه‌ها به عموم مردم بکند، کار ارزنده‌ای است که باید از محل منابع مالیاتی یا صرفه‌جویی در هزینه‌ها آن را انجام دهد.

این انتظار که دولت به مردم پول نقد بدهد انتظار درستی نیست، اما این انتظار که دولت به تعهدات قانون اساسی خودش مثل ایجاد اشتغال، آموزش و پرورش رایگان، آموزش عالی رایگان، خدمات درمانی رایگان، کمک به مسکن جوانان و... عمل کند، توقع قانونی و بجایی است

با توجه به این که هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت یارانه نقدی از دولت قبل شروع شده، ممکن است حذف اینها دولت یازدهم را با تبعات سیاسی روبه‌رو کند. به نظر شما این تلقی وعمل کردن به آن درست است؟

به نظر من دولت درباره حذف یارانه نقدی کمی تعلل کرده است. فروردین سال گذشته فضای سیاسی کشور خیلی مناسب بود برای این که دولت گروه کثیری از یارانه‌بگیران را حذف کند و این یارانه را به گروه‌های کم درآمد جامعه اختصاص دهد. متاسفانه دولت این فرصت را از دست داد. حال این که دلایل سیاسی در این زمینه نقش داشته، باید بگویم نقش داشته چون هر دولتی نگران محبوبیت و نفوذش در میان مردم هم هست.

به نظر شما الان چه تعداد افراد استحقاق دریافت یارانه نقدی را دارند؟

حداکثر 30 میلیون نفر یعنی 40 درصد جمعیت کل کشور مستحق هستند و بقیه واقعا استحقاق ندارند. مطالعات و آمارهایی که داریم این را نشان می‌دهد.

با توجه به کلید خوردن فاز سوم هدفمندی، به نظر شما سال 94 از نظر رکود اقتصادی یا رشد اقتصادی چه چشم‌اندازی پیش‌رو دارد؟

کاملا مشخص است که اولا تزریق پول در قالب یارانه نقدی موجب تورم می‌شود و ثانیا هزینه‌های افزایش اخیر قیمت حامل‌های انرژی به رکود بیشتر کمک می‌کند تا به رونق اقتصادی. بخشی از چشم‌انداز اقتصادی کشور در سال 94 البته به نتایج مذاکرات سیاسی بستگی دارد و این که چگونه در ارتباط با روابط خارجی و بین‌المللی تنظیم شود. اما این که دولت چگونه با این تفاهم روبه‌رو شود و برنامه‌ای برای استفاده از ظرفیت‌هایی که پدید می‌آید داشته باشد، مورد سوال است و اگر این برنامه موثر وجود داشته باشد، مذاکرات می‌تواند بر رشد اقتصادی کشور اثر مثبت بگذارد.

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱۳
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
رضا
Iran, Islamic Republic of
۰۶:۱۸ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
.... چرا سعی میكنین صورت مساله رو پاك كنین مردم با گرونی مشكل دارن و كمرشونو شكسته. درآمد پایین هزینه بالا مشكل اینه.حالا مثلا اگه دولت اطلاع رسانی كنه بعد گرون كنه همه چیز حله؟؟؟؟؟؟؟؟
۰
۰
مسعود اواره
United Arab Emirates
۰۶:۴۰ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
بسمه تعالی
به نظر بنده كه از ایثارگران و جانبازان كشور هستم و بیكار و از نظر دولت من جز افراد ثروتمند هستم و یارانه زن و دخترم قطع كردن ظلم است
مسعود اواره
كد ملی ....
۰
۰
دكتر مرادی زاده
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۴۱ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
اون زمانی رو به یاد بیارید كه می گفتید كسایی كه چند تا ماشین دارن از یارانه بنزین بیشتر بهره می برند،حالا همون ادم ها حق استفاده از یك سهمیه برای ماشینشونو ندارن؟؟؟؟؟؟
۰
۰
صادق
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۶ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
خیلی ببخشید ها , یارانه حق مسلم همه مردم ایران است .
دولت سابق و تمامی مسئولان عالی رتبه سطح یك فرمودند كه 50 در صد سوبسید را پول نقد میدیم ( یارانه ) و سوبسید برخی اجناس و خدمات قطع شود و از درآمد اضافی آن به تولید كمك میكنیم . ولی كوووو ؟؟؟؟؟ !!!!! همه شون الان دروغ میگن كه یارانه میدیم دولت به فشار میافته , اگه دولت محترم یارانه سوریه و فلسطین رو قطع كنه وضع مملكت بهتر میشه .
آن چه به خانه رواست به مسجد حرام است .
۰
۰
ابوالفضل
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۳ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
قیمت ها رو مثل گذشته بیارین پایین یارانه ها رو هم قطع كنین مردم از خداشون هست
بنزین و پول برق و گاز و اب مالیات بر ارزش افزوده و هزارتا چیز دیگه رو بالا بردین چرا یارانه بالا نرفت
بیمه سلامت هم كه دادین با ازاد فرقی نداره شاهكار كردین ... مردم ... نفهم نیستن
بااین سیاستی كه شما درپیش گرفتین فقط به فكر مردم پولدار هستین نه ما بدبخت بیچاره ها
...
۰
۰
سغید
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۴ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
انصراف بدید و دیگر توجیه نكنید نظر ما حق مسلم ماست
۰
۰
من
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۸ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
یارانه نقدی همان سوبسید قدیم است كه شامل همه مردم ایران می شد و سوال این است كه آیا ثروتمندان به زعم دولت آیا ایرانی تبار نیستند و هرچه ایرانی نشین زیر خط فقر است ایرانی تبار هستند و اغنیا، افغانی یا هندی یا اروپایی هستند كه یارانه نقدی شامل حال آنها نمی شود؟
جای بحث بسیار است كه آیا دولت مردم ایران راضعیف اقتصادی فرض می كند یا با ثروتمندان سر سازش ندارد؟ یا دچار كمبود شدید بودجه ای شده یا ما تركیه هستیم كه اصلاً نفت ندارد؟؟؟؟

۰
۰
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۲۹ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
اولا اومدید گفتید یارانه هر كس رو به خودش بدیم كه مدیریت كنه !!!
دوما با بالا رفتن نرخ تورم مبلغش افزایش پیدا نكرد
سوما ...؟ بنزین رو همینطوری ازمون گرفتید با این ترفند كه ماشین های وارداتی نباید سهمیه بگرین ملت گفتن به به چه چه، حالا نه اونا میگیرن نه من و شما !!!
یارانه هم همینه نمیخواید بدید چرا منت سر مون میذارید؟ ماهی 45 تومن خدا وكیلی تو تهران چند روزه خرج میشه؟ اصلا به روز میكشه؟ فدای سر اختلاس گران
۰
۰
علی تهرانی اصلی
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۴۶ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۳
باسلام:یارانه حق همه ملت ایران است كه دارای شناسنامه ملی هستند ....حق مسلم همه ماست ...
۰
۰
پویا
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۵۳ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۴
یارانه پول نفتی است كه سالها پیش ملی شده !!! پس حق تك تك ایرانیهاست به كسی هم ربطی نداره
اگه به لطف گذشتگان سالها پیش نفت ملی نمیشد ، از مردم طلبكار هم میشدید !!!!!!!
۰
۰
یك بسیجی
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۲ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۴
به این آقای محترم بفرمایید مردم ما خیلی اقا و بزرگن. بیشتر از تصور ، چرا توی این مملكت این همه دزد وجود داره؟ چرا بیشترین سرفصل خبرهامون اختلاس و دزدی خرد و كلان و فساد و ارتشا و.... است ؟؟ چرا فقر باید در مملكت امام زمان بیداد بكند ولی عده ای مشخص پولشان از پاروها بالا رود و از رنج پرخوری در عذاب باشند ؟؟ چرا این یارانه ای كه از آزاد سازی نرخ ها بدست میآید آتویی شده در دست دولت برای عذاب مردم؟؟ گیرم كه این یارانه ها را هم حذف كردید با دزدی ها و كمبودهای دیگر چه می كنید؟؟ آیا همه ی بدبختیهای اقتصاد ما از همین چندرغازی است كه به مردم می دهید؟ اگر اقتصاد محتضر شما درمان میشود و سرپا می ایستد بسم الله منتظر چه هستید؟
۰
۰
مستمری بگیر
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۵ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۴
این انتظار كه دولت به مردم پول نقد بدهد انتظار درستی نیست، اما این انتظار كه دولت به تعهدات قانون اساسی خودش مثل ایجاد اشتغال، آموزش و پرورش رایگان، آموزش عالی رایگان، خدمات درمانی رایگان، كمك به مسكن جوانان و... عمل كند، توقع قانونی و بجایی است
( آقای محترم این حرفهای شماست؟؟؟ پس چرا به قانون عمل نمی كنید؟؟؟ بخدا دارید در حق مردم اجحاف می كنید؟؟)
۰
۰
سرپرست خانوار
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۹ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۴
باوجودسرپرست خوانوار می باشم یارانه راحذف كرده به مادر ابوافضل قسم كمكی بود ولی اگر در جایی كه نباید خرج شود... روزگار را دست كم نگیرید خدا حق را از ناحق می گیرد
۰
۰

یادداشت

بیشتر
چرا هزینه نقل‌وانتقال خودرو در دفاتر اسناد رسمی گران است؟

چرا هزینه نقل‌وانتقال خودرو در دفاتر اسناد رسمی گران است؟

موضوع هزینه سند نقل‌ و انتقال خودرو در دفاتر اسناد رسمی یکی از گلایه‌های مهم مردم در سال‌های گذشته بوده است؛ این موضوع در حالی است که با میانداری مقامات پلیس راهور، افکار عمومی شناسنامه خودرو (برگ‌ سبز) صادره از سوی نیروی انتظامی را به عنوان سند خودرو کافی می‌دانند و از این نظر معتقدند هزینه دریافتی در دفاتر اسناد رسمی بابت ثبت رسمی نقل‌وانتقال خودرو، گران و بار مضاعفی بر دوش مردم به حساب می‌آید.

چرا دیپلماسی اقتصادی را باید جدی گرفت؟

چرا دیپلماسی اقتصادی را باید جدی گرفت؟

چندی پیـش محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در جریان حضور وزیرخارجه در صحن مجلس و پس از قانع نشدن نمایندگان از پاسخ‌های وزیرخارجه، در جملاتی به بیان ضرورت احیای دپیلماسی اقتصادی در این وزارتخانه کلیدی پرداخت و عنوان کرد: باید نام وزارت خارجه را تغییر دهیم و اگر نیاز است این کار را هم دنبال کنیم و نام آن را به وزارت خارجه و تجارت امور بین‌الملل تبدیل کنیم.

مسائل اقتصادی و منطقه‌ای در اولویت روابط تهران - مسکو

مسائل اقتصادی و منطقه‌ای در اولویت روابط تهران - مسکو

سفر رئیس‌مجلس ایران به روسیه ابعاد مختلفی دارد؛ یک بعدش به روابط دوجانبه ایران و روسیه مرتبط است به این معنا که دو کشور تمایل دارند روابط خود را در عرصه‌های مختلف به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و همکاری‌های منطقه‌ای توسعه بخشند.

گفتگو

بیشتر
پیشنهاد سردبیر بیشتر