بازدید 20 میلیون نفری از موزه‌های ایران

محمدرضا کارگر به مهر گفت: به‌طور دقیق ۱۹ میلیون و ۸۵۰ هزار نفر از اماکن تاریخی، موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی متعلق به سازمان میراث فرهنگی بازدید کرده‌اند که از این تعداد یک میلیون و ۷۵۰ هزار نفر بازدیدکننده خارجی بوده اند. این آمار از روی تعداد بلیت‌های ارائه شده و بازدیدهای رایگان انجام شده به دست آمده است.

او ادامه داد: برخی از این بازدیدها به صورت رایگان انجام شده است با این حال در آمار تعداد بازدیدها، لحاظ شده‌اند. همچنین بیشترین بازدیدها از مجموعه تخت‌جمشید و کاخ موزه‌های تهران صورت گرفته است.

کارگر پیش از این درباره درآمد حاصل از تعداد بازدیدهای انجام شده در سال ۹۳ گفته بود: درآمد موزه‌های زیر نظر سازمان میراث فرهنگی در سال ۹۳ در آستانه‌ ۴۰ میلیارد تومان بود، امسال نیز پیش‌بینی کردیم با انجام یک‌سری تمهیدات، درآمد ۶۰ میلیارد تومانی تا پایان سال ۹۴ داشته باشیم.

اما این تنها خبر مرتبط با سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نبود که روز گذشته در خروجی خبرگزاری‌ها منتشر شد، معاون این سازمان هم در آستانه هفته صنایع دستی از رونمایی نشان ملی اعتماد خبر داد.

اوگفت: همزمان با نمایشگاه صنایع‌دستی از نشان اعتماد به فروشگاه‌ها رونمایی می‌شود تا مشتریان با اعتماد بیشتری خرید کنند و مطمئن باشند آنچه می‌خرند ایرانی و با کیفیت خوب و قیمت مناسب است.

او بیان کرد: پیش از این ما نظارتی بر فروشگاه‌ها نداشتیم اما حالا با این روش بر کیفیت و قیمت کالاها نظارت داریم و فروشگاه‌هایی که این نشان را دریافت می‌کنند علاوه‌بر قیمت منصفانه و کیفیت خوب، تنها بایدبه ارائه فرآورده‌های دستی ایرانی‌بپردازند.

نامورمطلق در پاسخ به این‌که آیا معاونت صنایع دستی در این زمینه، تعاملی با وزارت صنعت، معدن و تجارت داشته است نیز توضیح داد: فروشگاه‌هایی که نشان اعتماد دریافت می‌کنند هم امضای معاونت صنایع‌دستی را بر پیشانی خود دارند هم اتحادیه صنفی را. ما دلمان می‌خواست امضای این وزارتخانه هم باشد که نیست. به این معنی که ما علاقه‌‌مند بودیم وزارت صنعت، در این زمینه با ما همکاری کند و نامه نوشتیم و درخواست دادیم اما پاسخی دریافت نکردیم، اما مشکلی پیش نمی‌آید چون اجازه این کار را دریافت‌کرده‌ایم.

معاون سازمان میراث فرهنگی بیان کرد: اعتمادسازی یکی از مزایای نشان‌دار کردن فروشگاه‌های صنایع دستی است مردم با اطمینان محصول مورد نظر را خریداری می‌کنند و می‌دانند هم کنترلی بر کیفیت آنچه خریدند وجود دارد و هم بر قیمت آن نظارت می‌شود، برای مثال بیشتر ترمه‌هایی که امروز به‌عنوان هنر سنتی فروخته می‌شود مکانیکی است و جزو صنایع دستی به شمار نمی‌رود.

عقب افتادن از موزه داری جهان

با توجه به تعریفی که امروزه یونسکو از موزه‌ها ارائه می‌کند حتی بناهای تاریخی که بازدیدکننده دارد موزه به حساب می‌آید و اگر این تعریف را بپذیریم می‌توان گفت کشور ما به تعداد بناهای تاریخی‌اش که بسیار هم هست موزه دارد اما آنچه در ایران بسیار مغفول مانده مساله استاندارد موزه‌هاست آن هم در شرایطی که با گسترش فناوری و تغییر نیازهای بازدیدکنندگان استاندارد‌های موزه و ویژگی‌هایش در کشورهای توسعه یافته کاملا متفاوت شده است و آن‌طور که کارشناسان می‌گویند ما چند نسل از موزه‌های دنیا عقب‌تر هستیم. در نسل اول موزه‌داری موزه‌ها مکان‌هایی بودند که فقط یک‌سری از اشیا را نگه می‌داشتند و به صرف نگهداری اشیا به آنها موزه می‌گفتند. در مرحله بعد یعنی نسل دوم موزه‌ها که اغلب موزه‌های ایران در این گروه قرار می‌گیرد گفته شد که باید موضوع‌بندی را در نظر گرفت، وقتی موضوع‌بندی وارد موزه‌ها شد موزه نسل دومی شکل گرفت. اما موزه‌های دنیا در حال حاضر چند نسل را پشت سر گذاشته‌اند و به سمت نسل ششم خود پیش می‌روند. در نسل‌های جدیدتر موزه‌داری فناوری از جمله صدا، تصویر و رنگ به درون موزه‌ها راه پیدا کرده است و موزه‌ها از شیءگرایی صرف بیرون می‌آیند مثلا در نسل پنجم موزه‌داری دیگر شیء موضوع نیست بلکه انسان موضوع است و ما باید ببینیم این انسان چه سوالات و نیازهایی دارد تا پاسخ داده شود.

موزه‌های ما اغلب فقط اشیا را چیده‌اند و با آدم‌ها کاری ندارند و هدف خود شیء و حفاظت از آن است، طبیعتا انسانی که وارد یک موزه می شود به‌عنوان گردشگر آن هم از نوع خارجی به حداقلی از استانداردهای رفاهی و علمی نیاز دارد که باید به آنها پاسخ داد، این نیازها از عمیق ترین پرسش‌های تاریخی و علمی تا یک صندلی کوچک برای نشستن و استراحت یا سرویس بهداشتی را در بر می گیرد که به نظر می رسد با توجه به بازدید نزدیک 20 میلیونی ایرانیان از موزه‌ها بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد.