تجارت سیاه در جنگل‌های بلوط

زغال‌گیری از جنگل‌های بلوط لرستان که طی سال‌های اخیر بر شدت آن افزوده شده به نحوی است که گاه یگان حفاظت از منابع طبیعی یا نیروی انتظامی اقدام به توقیف محموله‌هایی می‌کنند که تا چند صد کیسه زغال بلوط را می‌توان از آنها کشف کرد. مهرداد بهاروندی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان در گفت‌وگو با مهر ضمن تاکید بر این‌که منابع طبیعی ثروت خدادادی برای حیات انسان محسوب می‌شود، تصریح کرد: این واقعیت را باید پذیرفت که متاسفانه جنگل‌ها و عرصه‌های منابع طبیعی در لرستان مورد تهدید و تخریب فراوانی قرار گرفته است.

وی با تاکید بر این‌که ما هم اکنون در حال دفاع از عرصه‌های منابع طبیعی هستیم، گفت: امروز ما از جنگل‌ها حفاظت نمی‌کنیم بلکه از این عرصه‌ها در مقابل تخریب‌ها دفاع می‌کنیم.

وی یکی از عوامل تخریب جنگل‌ها در لرستان را پدیده شوم زوال بلوط برشمرد و بیان کرد: متاسفانه این بیماری بخش عظیمی از جنگل‌های لرستان را تهدید می‌کند. وی با اشاره به سطح تخریب‌های عرصه‌های جنگلی لرستان به دلیل شیوع این بیماری افزود: بیش از نیمی از عرصه‌های جنگلی لرستان دچار این بیماری شده است. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان زغال‌گیری از درختان جنگل‌های استان را نیز یکی دیگر از عوامل تخریب آنها برشمرد و گفت: متاسفانه تهیه زغال از درختان بلوط به عنوان شغلی کاذب از سوی روستاییان تخریب بسیاری از عرصه‌های جنگلی استان را در پی داشته است.

بهاروندی با بیان این‌که وضع اقتصادی نامطلوب مردم روستاها موجب شده اهالی به قطع درختان و تبدیل آنها به زغال برای فروش اقدام کنند، افزود: بر این اساس باید برای جلوگیری از تخریب جنگل‌ها نسبت به ارتقای وضع معیشت و اقتصاد روستاییان حاشیه جنگل‌ها اقدام شود. وی همچنین با تاکید بر ضرورت توزیع لوازم گازسوز بین روستاییان و فراهم کردن امکانات رفاهی برای آنها به منظور جلوگیری از تبدیل درختان به زغال، بیان کرد: اگر این اقدامات صورت گیرد به طور حتم سطح تخلفات و تبدیل درختان به زغال نیز کاهش خواهد یافت.

به گفته مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان، سالانه 7000 هکتار از جنگل‌های لرستان تبدیل به زغال می‌شود.

رحمان سهرابی، عضو مرکز تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی استان لرستان نیز برطرف کردن نیاز معیشتی مردم را عاملی برای جلوگیری از تخریب منابع طبیعی دانست و گفت: انجام این کار بحثی فرابخشی بوده و فقط به عهده سازمان جنگل‌ها و منابع طبیعی استان نیست و لازم است دستگاه‌هایی که می‌توانند به تامین اقتصاد و معیشت مردم کمک کنند، پای کار بیایند. وی معقتد است اگر نیاز خانواده‌ای که برای دو کیسه زغال ده‌ها اصله درخت را قطع می‌کند برطرف شود، دیگر برای تامین معیشت خود به عرصه‌های طبیعی و جنگلی آسیب نخواهد رساند. محمد اصلانی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان نیز پیش از این در جلسه کارگروه مخاطرات زیست‌محیطی لرستان گفته بود اگر اعتبار بگذاریم و پول زغالی را که روستاییان از درخت بلوط درست می‌کنند بدهیم، خیلی به نفع ماست تا این‌که اجازه دهیم جنگل‌های بلوط از بین برود.

حذف سالانه 1.5 درصد جنگل‌های ایران

مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز با بیان این‌که بر اساس آمار ناسا سالانه یک تا 5/1 درصد از جنگل‌های ایران از بین می‌رود، گفت: با این روند ظرف ۷۵ تا صد سال آینده تمام جنگل‌های کشور نابود می‌شود.

اسماعیل کهرم در گفت‌و‌گو با مهر افزود: به دنبال این اتفاق زمین‌های عاری از پوشش گیاهی در معرض فرسایش باد و آب قرار می‌گیرد و به همین دلیل نرخ فرسایش در کشور ما همواره در صدر کشورهای جهان است.

وی با اشاره به این‌که ایران سال‌هاست در میان کشورهای جهان به لحاظ میزان فرسایش خاک، رتبه اول یا دوم را کسب می‌کند، تاکید کرد: جنگل تراشی و تبدیل جنگل‌ها و مراتع به اراضی کشاورزی و رها کردن این زمین‌ها پس از چند سال به دلیل از دست دادن کارکرد، مهم‌ترین عوامل فرسایش خاک در کشور است.

کهرم با اشاره به روز زمین پاک و با بیان این‌که آلودگی منابع آب و خاک و معضل پسماندها و پساب‌ها از دیگر مشکلات زمین در کشور ماست، یادآور شد: آلودگی آب به آلاینده‌هایی مانند نیترات و نیتریت صحت دارد، زیرا نیمی از آب مصرفی اکنون از مخازن آب زیرزمینی تأمین می‌شود که با توجه به این‌که در شهری مانند تهران، نیترات، نیتریت و آمونیاک موجود در فاضلاب شهری از طریق چاه‌های جذبی وارد سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که حتما این مواد در آب مصرفی هم وجود دارد، هر چند معتقدم با استفاده از سیستم‌های تصفیه، بخش عمده‌ای از این مواد در آب مصرفی قابل حذف شدن است.

مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به دیگر معضلات زمین در کشورمان گفت: با توجه به این‌که ایران یک سوم متوسط بارندگی جهان را کسب می‌کند و کشوری خشک و نیمه خشک است، تمام معضلات زمین در ایران به کمبود آب مرتبط می‌شود، به طوری که مشکلات تالاب‌ها و دریاچه‌ها تا سفره‌های آب زیرزمینی همه ناشی از کمبود آب در مملکت ماست که البته مدیریت نادرست و برنامه‌ریزی‌های غیراصولی مانند بهره‌برداری از چاه‌ها، تبعات کمبود آب در کشور را دو چندان می‌کند .