باورهایی که به بناهای تاریخی کرمان آسیب زده‌است!

زهرا صامتی، جامعه‌شناس اهل کرمان در گفت‌وگو با مهر اظهار کرد:‌ تاریخ با رفتار اجتماعی مردم کرمان گره خورده است و بسیاری از رفتار و گفتمان مردم این سرزمین همچنان در اتفاقات تاریخی و تمدن‌های سال‌های دور ریشه دارد.

وی افزود: با برگشت به تاریخ می‌توان دید که بسیاری از قلعه‌های استان کرمان تا چند سال قبل همچنان کاربری مسکونی داشته‌ است. در این میان رفتارهایی نیز در بین مردم دیده می‌شد که موجب تخریب برخی بناها شده است، مثلا کشاورزان و مردم عادی کرمان گمان می‌کردند که استفاده از خاک‌ بناهای تاریخی می‌تواند در باروری مزارع و باغ‌ها تاثیرگذار باشد و همین مساله موجب شده است برخی بناها آسیب ببینند.

صامتی افزود: بیشترین این صدمه‌ها به قلعه اردشیر و قلعه دختر وارد شده است و همچنان مردم کرمان خانه‌های قدیمی‌ای که در روستا رو به تخریب است را برای انتقال خاکشان به باغچه‌ها و باغ‌های خود انتخاب می‌کنند و بر این عقیده‌اند که خاک این بناها برای رشد گیاهان مناسب است.

یکی از محوطه‌های تاریخی کرمان که به‌دلیل نزدیک بودن به شهر کرمان اسمش برای بسیاری از مردم استان ناآشناست و مردم محلی نیز در گذشته به‌دلیل برداشت خشت‌هایش صدمات زیاد به آن وارد کرده‌اند محوطه تاریخی تل ابلیس است.مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان در این باره‌ اظهار کرد: استان کرمان دارای محوطه‌های تاریخی زیادی است که هریک به زمانی خاص و تمدنی اختصاص دارند که مطالعه روی آنها می‌تواند از اهمیت بالایی برخوردار باشد.

علی مهاجری افزود: بسیاری از این محوطه‌ها شاهد اجرای چند فصل کاوش بوده‌اند و در نهایت به نتایجی که در آن زمان هدف کاوش‌ها بوده دست یافته‌ایم و آثار به‌دست آمده نیز نشان از غنای بسیاری از این محوطه‌ها دارد.مهاجری افزود: در این زمینه با کمبود اعتبار مواجه هستیم و باید به این نکته توجه کنیم که بعد از هر کاوش باید اقدامات لازم جهت نگهداری و محافظت نیز انجام شود.

علی بابایی، باستان‌شناس و محقق تاریخ استان کرمان نیز در گفت‌وگو با مهر اظهار کرد:‌ تمدن بردسیر تمدنی ناشناخته برای مردم کرمان است و کمتر از این تمدن گفته شده است، در حالی که از اهمیت و غنای بسیار بالایی برخوردار است و تل ابلیس نیز از جمله این تمدن‌هاست.

وی افزود: به این دلیل به این منطقه تل ابلیس می‌گویند که گفته می‌شود در گذشته فردی ابلیس‌صفت بر بلندای تپه زندگی می‌کرده و مردم محلی به این قسمت از دشت نام تل ابلیس گذاشته‌اند. همچنین سازه تپه نیز ساختاری خاص دارد و احتمال دارد دلیل اسم‌گذاری به دلیل این ساختار بوده باشد. با این وجود این مسائل در حد حدس و گمان است.

وی گفت: نبود موزه بزرگ در استان کرمان و شهر بردسیر موجب شده است آثار تمدن‌های غنی کرمان در این استان نگهداری نشود و به همین دلیل نیز مردم با این تمدن‌ها کمتر آشنا شده‌اند.این باستان‌شناس افزود: با وجود این‌که بردسیر شهری تاریخی است و شاید دارای بیشترین و قدیمی‌ترین محوطه‌های تاریخی استان کرمان است، اما در زمینه گردشگری در بخش بناهای تاریخی کمتر مورد توجه بوده و فاقد موزه است.