توسعه روزافزون زندگی شهرنشینی و گرایش مهاجرت به شهرهای بزرگ و تخلیه روستاها به دلیل معضلات اجتماعی مانند فقر، بیکاری و نبود امکانات رفاهی و بهداشتی از جمله عوامل رشد پدیده حاشیه نشینی در کشور است که به اعتقاد کارشناسان هم اکنون به بحران تبدیل شده است و اگر راه چاره ای برای کنترل آن پیدا نشود ، به یک تهدید جدی بدل خواهد شد. براساس آمارهای ارائه شده ریشه بسیاری از بزهکاری ها و انحرافات اجتماعی همچون سرقت ، قتل و... در حاشیه نشینی نهفته است ، چراکه وقتی ساکنان مناطق محروم و شهرها و روستاهای دورافتاده نتوانند در شهر و دیار خود نیازهای مادی و معنوی خود را پاسخ گویند ، ناچار به مهاجرت روی می آورند و از آنجا که نمی توانند به راحتی خود را با فرهنگ شهرنشینی تطبیق دهند و نیز امکانات مالی اقامت در شهرها را ندارند ، به حاشیه شهرها رانده می شوند و زندگی حاشیه ای را برای خود برمی گزینند. اما در میان بسیاری از حاشیه نشینانی که برای امرار معاش و با انگیزه یافتن کار حاشیه نشین شده اند ، افراد مجرم و بزهکار نیز به راحتی رخنه کرده و از آنجا که حضور نیروهای امنیتی و انتظامی در مناطق حاشیه ای شهرها کمرنگ تر است ، حواشی شهر ، مامن مناسبی برای مجرمان سابقه دار می شود.
ضرورت تعامل میان دولت و مدیریت شهری
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در این باره می گوید: حاشیه نشینی و افزایش مهاجرت به شهرهای بزرگ از جمله چالش های مدیریت شهری در شهرهایی چون تهران است که صرفا با تعامل میان دولت و مدیریت شهری قابل حل است . دکتر محمد خوش چهره می افزاید: سیاست های نادرست دولتها و تمرکزگرایی در کلانشهرها ، نبود امکانات رفاهی و تفریحی در شهرهای کوچک ، بیکاری و فقر از عوامل اصلی رشد پدیده حاشیه نشینی است که دولت باید برای حل آنها چاره ای بیندیشد. رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نیز حاشیه نشینی را یک معلول می داند که برای حل آن باید علتها را کاوید و برطرف کرد. عبدالرضا موسی می افزاید: بی توجهی مفرط به روستاها و شهرهای محروم چه از نظر آبادانی و چه برخورداری از امکانات رفاهی اولیه مانند آب آشامیدنی سالم ، راه و مخابرات ، بهداشت و درمان موجب هجوم مردم به شهرها و افزایش مهاجرت شده که به دلیل ناتوانی آنها برای اسکان در مراکز شهرها، به حاشیه نشینی روی آورده اند. وی تاکید می کند: در چنین وضعیتی متاسفانه ما حاضریم برای مبارزه با پدیده حاشیه نشینی و پیامدهای آن 10
برابر بودجه هزینه کنیم اما علت اصلی را که همانا توجه به مناطق محروم است ، نادیده انگاریم . از سوی دیگر احداث شهرکهای حاشیه ای و ترویج فرهنگ حاشیه نشینی در سایه بی برنامگی و نبود طرحهای کارشناسی شده برای گسترش حریم شهرهای بزرگ موجب افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها شده است و نه تنها راه تنفس کلانشهرها به دلیل ایجاد شهرکهای کوچک در حاشیه شهرها مسدود شده بلکه هر روز شاهد وقوع حوادث تلخی در جامعه هستیم که از سوی برخی حاشیه نشینان پدید می آید. بی تردید اگر امروز برای معضل رواج پدیده حاشیه نشینی در کنار شهرهای بزرگ کشور تدبیری نیندیشیم ، قطعا در آینده ای نه چندان دور این معضل به بحرانی تبدیل خواهد شد که عواقب جبران ناپذیری در پی خواهد داشت بنابراین توجه به روستاها و شهرهای مناطق محروم و ایجاد امکانات بهداشتی ، رفاهی و تفریحی از جمله راهکارهای اصلی مبارزه با پدیده حاشیه نشینی است که باید در اولویت برنامه های دولت هفتم قرار بگیرد.