پس از کشف ماده نچسب تفلون ، آشپزی و خصوصا سرخ کردن موادغذایی آسان و لذتبخش شده است و آشپزها تمایل زیادی به استفاده از ظروف دارند.
کد خبر: ۷۸۳۴۷
اما بحثی که این روزها در ارتباط با این ظروف مطرح است ، مساله بازسازی ظروف تفلون است که متاسفانه معمولا توسط افراد غیرمتخصص و در شرایط غیراستاندارد انجام می شود و می تواند سلامت مصرف کنندگان را به مخاطره اندازد.
تفلون نوعی ماده پلیمری است که پلی تترافلوئورو اتیلن نام دارد. این ترکیب از نظر شیمیایی زنجیره ای است از کربن که به وسیله اتمهای فلوئور متصل به این اتمهای کربن احاطه شده است.
تفلون یکی از انواع مواد نچسب است که در بین مواد این گروه شهرت و کارآیی قابل توجهی دارد.تفلون برای اولین بار در دهه 1930 در شرکت دوپونت امریکا کشف شد و پس از آن در نقاط مختلف جهان از سوی شرکتهای بسیاری ساخته شد و بتدریج در جوامع مختلف استفاده از آن رایج شد.
اتمهای فلوئور موجود در این پلیمر نسبت به مواد دیگر دافعه دارند و به همین دلیل ، این ماده خاصیت نچسبی دارد.
تفلون بین مواد نچسب بالاترین ضریب نچسبی را دارد. علاوه بر این ، از دیگر خصوصیات قابل توجه تفلون مقاومت حرارتی بالای آن است که همین امر سبب استفاده گسترده از آن در تهیه ظروف آشپزخانه می شود.
همچنین این پلیمر عایق الکتریسیته است و مقاومت شیمیایی خوبی دارد، یعنی در برابر اسیدها و بازها مقاوم است. با توجه به این خصوصیات است که تفلون یکی از پرفروش ترین و محبوب ترین پلیمرهای موجود در بازارهای جهانی است و اکثر آشپزها معتقدند ظروف تفلون برای آشپزی ضروری هستند؛ اما این روزها همین ماده مفید متهم به آلودگی محیط زیست و نیز خطر سرطان زایی است و طرفداران محیط زیست معتقدند تفلون برای سلامتی خطرناک است.
مواد نچسب چگونه به سطح ظرف می چسبند؛
برای چسباندن تفلون به سطح ظروف مختلف دو راه وجود دارد: در روش اول تفلون تا دماهای بالا گرم می شود و تحت فشار زیاد به صورت مذاب به سطح مورد نظر می چسبد، در این روش این احتمال وجود دارد که پس از سرد شدن تفلون پوسته پوسته و از سطح ظرف جدا شود.
در روش دوم از شیوه های فیزیکی و شیمیایی دیگری برای چسباندن استفاده می شود. در این روشها سطح پایینی لایه تفلون در خلائ بمباران می شود و اتمهای فلوئوری که زنجیره کربنی را احاطه کرده اند، به وسیله اتمهای دیگری مانند اکسیژن جایگزین می شوند و به این ترتیب زنجیر کربنی قابلیت چسبیدن به سطح ظرف را پیدا می کند و یا ممکن است طی این بمباران اتمهای فلوئور حذف و بین کربنهای زنجیر پلیمری اتصالهای دوگانه ایجاد شود که خاصیت چسبندگی به سطح دارند.
به این ترتیب سطح زیرین لایه تفلون به ظرف می چسبد؛اما سطح فوقانی خاصیت نچسب خود را حفظ می کند.
ظروف تفلون خوب است یا بد؛
درخصوص خطرات احتمالی استفاده از ظروف تفلون نظرات مختلفی وجود دارد. طبق بعضی تحقیقات ظروف تفلون در دماهای بالاتر از 360درجه سانتیگراد می تواند خطرناک باشد؛ در حالی که دمای پخت غذا به این مقدار نمی رسد.
یکی از ترکیباتی که بعضی تولیدکنندگان در تهیه تفلون از آن استفاده می کنند، پرفلوئورو اکتانوئیک اسید (PFOA) است که دانشمندان نگران سمی بودن احتمالی این ماده هستند ؛زیرا معتقدند در این ماده پتانسیل بروز سرطان وجود دارد. البته سرطانزا بودن این ماده در موشها ثابت شده است ؛ ولی در انسان به اثبات نرسیده است.
همچنین ممکن است در تهیه ظروف تفلون از کادمیوم که نوعی فلز سنگین است استفاده شود که در این صورت این فلز می تواند وارد غذا شود که خطرناک است.
سرطانزا بودن و یا دیگر خطرات ظروف تفلون تا به حال به طور یقین ثابت نشده است. بعضی تولیدکنندگان معتقدند که حتی اگر این ماده توسط انسان خورده شود، خطری برای سلامتی ندارد؛ اما بدون شک بهتر است هنگام استفاده از این ظروف مراقب باشید ذرات تفلون که ممکن است از ته ظرف جدا شود، وارد غذای شما نشود.
بازسازی ظروف تفلون و طرح چند سوال
هزینه های بالا و گران بودن نسبی ظروف تفلون سبب شده است ، مصرف کنندگان ظروف تفلون به سمت بازسازی این ظروف بروند؛ زیرا ظرفی که لایه تفلون کف آن از بین رفته است ، خاصیت نچسبی خود را از دست می دهد و خانمها معمولا به جای خرید ظروف جدید، ظروف قبلی را بازسازی می کنند.
با توجه به حساسیتی که در ارتباط با مواد تفلون وجود دارد و به آن اشاره شد، خطرات احتمالی بازسازی ظروف تفلون قابل درک است و ظاهرا به همین دلیل است که معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت فعالیت واحدهای بازسازی تفلون را غیرمجاز اعلام کرده است که البته این واحدها همچنان مشغول فعالیت هستند.
ما در این ارتباط تلاش زیادی کردیم که با یکی از کارشناسان معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت گفتگو کنیم؛ اما متاسفانه مسوولان این واحد از همکاری با ما خودداری کردند و ما هیچ پاسخی برای سوال ها نیافتیم که چرا فعالیت واحدهای بازسازی تفلون غیرمجاز اعلام شده است؛ مگر از چه موادی برای این کار استفاده می شود؛ ظروف بازسازی شده چه خطری برای مصرف کننده دارند؛ و چه کسی مسوول مقابله با فعالیت غیرمجاز این واحدهاست؛