سوءاستفاده کردن از کودکان فقط به معنای داشتن ارتباط کامل نیست، بلکه کودک ممکن است از سوی فرد بیماری که اختلال دارد به شکلهای مختلفی مورد آزار قرار بگیرد. این آزارها به این شکل دیده میشود: فرد بیمار بدن کودک را بدون برهنه کردن لمس میکند. به بهانه بازی، کودک را به جای خلوت برده و از او میخواهد که اندام جنسیاش را لمس کند. کودک را بغل کرده و روی پای خود مینشاند و حتی این اتفاق ممکن است در جمع فامیل صورت بگیرد و تنها کسی که متوجه اذیت شدن است خود کودک است. این فرد ممکن است بیش از حد داوطلب بازی کردن با کودکان باشد و اغلب کودکان را دور از چشم پدر و مادر مورد آزار قرار میدهد. کودکی که در معرض این رفتار قرار میگیرد تنش و استرس زیادی را تجربه میکند. غالبا والدین در مورد کنجکاویهای جنسی کودکان به او هشدارهایی را میدهند، اما در مورد بزرگسالان و بویژه افرادی که ممکن است در بستگان آنها وجود داشته باشد هیچگونه خطری را احساس نمیکنند. این آزار میتواند از سوی فردی که سن بالایی دارد صورت گیرد، ولی خانواده ممکن است به عنوان مثال رفتار مرد 60 ساله فامیل خود را مورد ارزیابی قرار ندهند. ناخن جویدن، امتناع از شرکت در مهمانی، استرس و دست و پای بیقرار و حتی در برخی موارد شب ادراری جزو نشانههایی است که کودک بروز میدهد.
این آزار میتواند برای نوجوان یازده ساله نیز اتفاق بیفتد و آنچه نوجوان تجربه میکند ترس شدید است و از شرایط تنها ماندن با فرد آزارگر بشدت فرار میکند. ممکن است نوجوان نیز مدتهای طولانی سکوت کند، اما زمانی که با فرد آزارگر در مهمانی حضور دارد همواره مضطرب و نگران است. فرد آزارگر حتی میتواند پیشنهاد بازی در حیاط و پارکینگ را بدهد و خانوادهها نیز به دلیل اعتمادی که وجود دارد هیچگونه تنش و دلهرهای را تجربه نمیکنند و مانع تنها ماندن فرزندشان با فرد آزارگر نمیشوند. برای پیشگیری به کودک آموزش دهید که هرگاه فردی اندام خصوصی و بدن آنها را لمس کرد حتما والدین یا بزرگترها را در جریان قرار دهند.
این اقدامات درمانی اثربخش است:
ـ حتما در کودک یا نوجوان ایجاد امنیت روانی کنید و حس حمایت همه جانبه خود را به او بدهید.
ـ روانکاوی زیر نظر متخصص بسیار کمککننده است.
ـ اجازه بدهید اتفاقات را بیان کند و تخلیه روانی در او صورت گیرد.
ـ آموزش شیوههای حفاظت از خود به کاهش استرس کودک کمک میکند.
ـ شرکت در گروه درمانی مفید است.
ـ استفاده از روشهای درمانی نگرشی و شناختی فراخور سن فرد آزار دیده نیز میتواند به کاهش علائم کمک کند.
ـ آموزش رفتار قاطعانه به کودک و نوجوان بسیار مهم است.
ـ برخورد کردن با فردآزارگر و اینکه شما به عنوان والدین کاملا آگاه هستید که چه رفتاری صورت گرفته است.
دکتر مهرنوش دارینی / روانشناس و مشاور
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم