مهر نرم و شیرین، اما پر دلهره

بنا به تحقیقات انجام شده ، اکثر کودکان در 2هفته آغاز سال تحصیلی ، خود را با محیط مدرسه انطباق می دهند و آنها که در مدت یک ماه نتوانند روحیه خود را با محیط مدرسه تطبیق دهند، نیاز به مشاوره خاص روانپزشک دارند.
اگر سختگیری ، جدیت و خشن بودن معلم نیز به اضطراب کودکان افزوده شود، باعث دلزدگی کودک از محیط آموزشی در سالهای آتی می شود.
طبق بررسی های انجام شده مشخص شده است بسیاری از موارد افسردگی در سالمندان ، ریشه در دوران مدرسه دارد که در دوران کودکی به شکل اضطراب جدایی و ترس از مدرسه تظاهر کرده است و بر همین اساس ، عده ای از پزشکان استفاده از داروهای ضدافسردگی را در کودکانی که دچار اضطراب جدایی یا ترس از مدرسه هستند جایز می دانند؛ حتی المقدور برای جلوگیری از این خطرات باید سعی شود که کودک از همان دوران اولیه زندگی بی آن که نزد پدربزرگ و مادر بزرگش باشد، به صورت مستقل و بیشتر در تماس با همسالان خود رشد و تکامل یابد، چرا که گاه متارکه زوجهای ایرانی ریشه در وابستگی آنها به خانواده از سنین کودکی دارد.
متاسفانه این مشکل نه چندان بزرگ می تواند در آینده منشا بسیاری از جدایی ها باشد. رویکرد خانواده ها در خصوص آموزش کودکان 6تا 7ساله این است که باید به کودکان اجازه خطاهای کوچک را بدهند.
در این صورت ، اضطراب کودک کمتر می شود و دفعات بعد این اتفاق کمرنگ تر جلوه خواهد کرد. انعطاف پذیری سیستم آموزشی به انطباق سریع تر و بهتر کودک در محیط مدرسه کمک بیشتری می کند.


دلیل عمده ترس کودک از مدرسه

به گفته دکتر فربد فدایی روانپزشک ترس از مدرسه یا اضطراب جدایی یک تشخیص مستقل روانپزشکی محسوب می شود که کودک یا حتی نوجوان از ترک خانه و رفتن به مدرسه دچار وحشت می شود به نحوی که دانش آموز پس از گذشت ماهها از فصل مدرسه نمی تواند در محیط آموزشی باقی بماند و به هر نحو می خواهد به خانه برگردد.
اگر این رفتار درمان نشود، به شکل طولانی مدت ادامه می یابد و مانع ادامه تحصیل می شود. این در حالی است که برخی محققان بر این باورند که مادر ترس جدایی از فرزندش را مستقیم یا غیرمستقیم به کودکش القا می کند.
گفته می شود این رفتار بیشتر از سوی مادرانی رخ می دهد که از طرف همسر یا والدین خود دچار کمبود محبت هستند و سعی دارند کسری محبت را از کودک خود تامین کنند.
دکتر فدایی با بیان این که اولین رویکرد درمانی ترس از مدرسه را می توان رویکرد رفتاری محسوب کرد، معتقد است : باید به کودک نشان داده شود که در هر صورت باید در مدرسه بماند، حتی اگر از سوی اولیای مدرسه به خانه بازگردانده شود و با روشهای کاهش حساسیت تدریجی مثل حضور طولانی مدت مادر در مدرسه از حساسیت کودک کاست ، به نحوی که کودک اطمینان پیدا کند در غیاب او هیچ اتفاقی برای مادر نخواهد افتاد.
اگر نتوانیم حس ترس از مدرسه را در کودکان برطرف کنیم ، باعث کم شدن توانایی های شناختی و آموزش ناکافی او خواهد شد و با گذشت زمان ، درمان او را نیز مشکل تر خواهد کرد.


جشن شکوفه ها؛ جشن مهم

دکتر کتایون خوشابی ، روانپزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی با اشاره به این که کودکانی که موفق به گذراندن مراحل پیش دبستانی شده اند، آمادگی بیشتری برای رفتن به مدرسه نسبت به سایر کودکان دارند، راهکارهای اساسی جلوگیری از ترس کودکان از مدرسه را این طور بیان می کند:
نخستین مساله مهم در راهیابی کودک به دبستان شرکت دادن او در تمام مراحل ثبت نام و آشنایی با فضای مدرسه است که باید قبل از ورودش به مدرسه با کلاسها و حیاط آشنا شود و در حیاط مدرسه به بازی و گذراندن لحظات مفرح و لذتبخش بپردازد. در این میان برگزاری جشن شکوفه ها نقش مهمی در کاهش اضطراب کودکان دارد.

لیلا طاهر