جای خالی مدیریت و برنامه‌ریزی در بازار برنج

اختلاف نظر بر سر میزان مصرف سرانه برنج در کشور، میزان تولید این محصول و همچنین میزان واردات از چالش‌های این بخش است که مسئولان مربوط را در تصمیم‌گیری درست سردرگم کرده است، به طوری که به گزارش مهر، خلیل آقایی، قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی در امور مجلس در تازه‌ترین اظهار نظر خود در این زمینه گفته است: در دو سال گذشته در بسیاری از محصولات وارد‌کننده بودیم و حتی در استان مازندران هم واردات برنج داشتیم که به ضرر کشاورزان و شالیکاران بود، اما از ابتدای امسال تاکنون حتی یک کیلوگرم برنج هم وارد نکردیم و در این مدت واردات برنج به طور کامل قطع شده است.

این در حالی است که به گفته شایق ، دبیر انجمن برنج کشور ـ بر اساس آمار رسمی گمرک تا پایان آبان 93، 991 هزار تن برنج وارد کشور شده است؛ ضمن این‌که حتما این عدد در آذر و دی به حدود یک میلیون تن افزایش یافته است.

پیش از این محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی نیز اعلام کرده بود که متأسفانه در سال گذشته بیش از نیاز کشور برنج به ایران وارد شده و اکنون با انباشت برنج رو‌به‌رو شده‌ایم، بنابراین با گذشت فصل برداشت اگر نیاز کشور تأمین شده باشد، محدودیت واردات همچنان ادامه خواهد داشت.

مسئولان مربوط این روزها علاوه بر میزان واردات و میزان مصرف سرانه برنج در کشور بر سر میزان تولید این محصول نیز با یکدیگر اختلاف پیدا کرده‌اند.

کشت برنج در حالی چندی پیش از سوی وزارت جهاد کشاورزی در تمام استان‌ها بجز دو استان گیلان و مازندران ممنوع اعلام شد که دبیر انجمن برنج کشور با انتقاد به این تصمیم وزارتخانه معتقد است که این طرح نه‌ فقط باعث ایجاد بهانه‌ای برای افزایش واردات به کشور می‌شود، بلکه کشاورزان برنجکار 14 استان را متضرر و خانه‌نشین می‌کند، بدون این‌که چاره‌ای برای کشت جایگزین آنها اندیشیده شده باشد.

شایق در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به این‌که 14 درصد برنج تولیدی کشور در 14 استان از 16 استان کشور انجام می‌شود، می‌افزاید: آیا درست است به خاطر فقط 14 درصد تولید، کشاورزان برنجکار 14 استان را رنجاند و از نان‌خوردن انداخت؟

به گفته وی، از سوی دیگر در آن 14 استان ارقامی کشت و تولید می‌شود که از نظر ژنتیکی ارزشمند است، بنابراین با ممنوعیت کشت در این استان‌ها این ذخایر ژنتیکی از بین خواهد رفت.

وی با اشاره به این‌که هدف از این ممنوعیت کمبود آب در کشور بوده که هدف درستی است، تصریح می‌کند: اما روش اجرای این طرح روش غلطی است، زیرا فقط با اعلام ممنوعیت و مجبور‌کردن کشاورزان به انجام دادن یا ندادن کاری نمی‌توان به هدف مورد نظر رسید، زیرا کشاورزان زیر بار این بخشنامه یا توصیه نمی‌روند، کما این‌که تاکنون نرفته‌اند، مگر این‌که در این زمینه اطلاع‌رسانی و فرهنگسازی بشود. از سوی دیگر، ابتدا باید امتیازاتی به کشاورز داد و سپس از آنها خواست از یک کشت دست بردارند، نه این‌که کشاورزان کود و سم را خودشان آزاد تهیه کنند و طبق خواست دولت هم پیش بروند.

دبیر انجمن برنج کشور با بیان این‌که طرح ممنوعیت کشت محصولات آب‌بر همچون برنج به دلیل کمبود آب، طرح خوبی است، اما نیاز به برنامه‌ریزی کوتاه، متوسط و بلندمدت دارد و باید همه جوانب را دید و سنجید، یادآور می‌شود: به طور مثال اگر قرار است فقط دو استان گیلان و مازندران کشت برنج داشته باشند، باید این دو استان جبران‌کننده تولید دیگر استان‌ها باشند و بنابراین باید آنها را به قدری تجهیز کرد که شاهد افزایش عملکرد و افزایش تولید در آنها باشیم، در حالی که اکنون تدبیری در این زمینه اندیشیده نشده است.