وعده جدید وام؛ این‌بار‌ 50 میلیون

به گزارش روابط عمومی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، محمدباقر نوبخت در برنامه صبح و خبر دیروز شبکه خبر، در واکنش به پیشنهاد برخی نمایندگان برای دو برابر شدن یارانه نقدی اقشار متوسط و فقیر، گفت: وقتی قرار است بذل و بخشش شود چرا یارانه راسه برابر نکنیم؟ اما اگر می‌خواهیم قانون را اجرا کنیم، حداکثر دولت باید نصف درآمدش از محل اجرای هدفمندی یارانه‌ها را یارانه نقدی بدهد و بقیه‌اش را برای تولید و بهداشت و حمل و نقل و محیط‌زیست و زیرساخت‌ها استفاده کند.

وی تصریح کرد: ما تلاشمان این است، به کسانی که واقعا نیاز دارند یارانه بدهیم و بقیه را برای تولید و بهداشت سرمایه‌گذاری کنیم. آیا کسی هست که بگوید در این‌که ما با یارانه‌ها خدمات را ارزان کردیم اشتباه کردیم؟ می‌خواهیم وام ارزان‌قیمت تا 50 میلیون تومان به زوج‌ها و زنان سرپرست خانوار بدهیم. وی با بیان این‌که، پیشنهاد دو برابر کردن یارانه نقدی صحیح نیست و براساس قانون، یارانه نقدی باید به اقشار نیازمند پرداخت شود، گفت: از محل یارانه‌ها قرار است وام ارزان‌قیمت تا 50 میلیون تومان به نیازمندان پرداخت شود. خبرپرداخت وام تا 50 میلیون تومان به اقشار آسیب‌پذیر در حالی اعلام می‌شود که تجربه نشان داده است وعده‌های اینچنینی که برای موارد دیگری قبلا به مردم داده شده، یا اصولا فراموش شده یا تا تحقق راه درازی در پیش دارد.

نمونه بارز آن وام‌هایی است که از مدت‌ها قبل برای بخش مسکن وعده شده است. پرداخت وام 80 میلیون تومانی مسکن از محل تشکیل صندوق پس‌انداز مسکن در تمام بانک‌های کشور یکی از این نمونه‌هاست. این وام درحالی با بوق وکرنا اعلام شد و بسیاری آن‌را نقد کرده و در جیب گذاشتند و برخی دیگر از تاثیر آن بر قیمت مسکن سخن گفتند که حتی بانک مرکزی هنوز با کلیت تشکیل صندوق‌های پس‌انداز مسکن نیز موافقت نکرده است. به عبارت بهتر اول باید این موافقت میان وزارت راه‌وشهرسازی و بانک مرکزی صورت گیرد و بعد این صندوق‌ها تشکیل و شروع به سپرده‌گذاری کنند و بعد پرداخت وام شروع شود. به این ترتیب زمان پرداخت این وام امروز و فردا نخواهد بود و حتی شاید به عمر این دولت نیز نرسد.

با این حال اعلام آن با این همه جنجال جای سوال دارد. این گزارش می‌افزاید: مورد بعدی، وام مخصوص بافت‌های فرسوده است که ارقام آن 30 ، 40 و 50 میلیون تومان اعلام شده و به رسم قبلی بازهم عده‌ای پیشاپیش آن‌را نقد کرده و از این شعبه به آن شعبه بانک‌ها می‌روند. حال آن‌که این وام نیز تازه در دستور کار شورای پول واعتبار قرار دارد و هنوز اصل آن باید مورد بحث قرار گیرد. تازه بعد از تصویب نیز پرداخت آن منوط به وجود منابع و طی فرآیند قانونی است که قاعدتا زمان می‌برد و به این سادگی نیست.

این چنین است که اعلام پیش از موعد و غیر اجرایی این گونه وام‌ها جز دلسرد کردن مردم و سرکار ماندن آنها نفعی ندارد.

حال سوال اینجاست که آیا وام تا 50 میلیون تومان اقشار ضعیف هم دانه‌ای دیگر در این تسبیح است؟ یعنی آیا این وام واقعا قابل پرداخت خواهد بود یا مانند نمونه‌های سلفش، جای اما واگر زیاد خواهد داشت؟ اصولا آیا درآمد هدفمندی یارانه‌ها اجازه چنین پرداخت‌هایی را می‌دهد؟ مگر دولت بارها نگفته که با وضع درآمد فعلی، دخل و خرج عادی هدفمندی هم تراز نمی‌شود؟ مگر کسر بودجه دولت از این محل وجود ندارد؟ در این صورت منبع پرداخت این وام از کجا می‌آید؟

دکتر مهدی تقوی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با بیان این‌که نباید با حرف درمانی به جنگ مشکلات رفت، به خبرنگار ما گفت: هر وعده‌ای که از سوی دولت اعلام می‌شود توجه مردم را بخود جلب می‌کند، بنابراین باید قبلا به زوایای اجرایی آن فکر کرد.

وی افزود: به نظر من این وام تا 50 میلیون تومان در هر حالت سودمند نیست. از یک نظر به این دلیل که شخصی که آسیب‌پذیر است اصولا قدرت بازپرداخت چنین وام‌هایی را ندارد واگر هم داشته باشد به احتمال زیاد آن‌را صرف کار تولیدی نکرده و صرف حل مشکلاتش می‌کند، بنابراین از این رهگذر کمکی به اقتصاد ملی نخواهد شد.

وی تصریح کرد: پس اگر قرار است وام این‌چنینی هم پرداخت شود و محل و منبع هم برای آن موجود باشد باید به تولید و سرمایه‌گذاری داده شود نه به افراد، زیرا در نهایت نفع و رونق همان تولید به اقشار آسیب‌پذیر خواهد رسید.

وام 50 میلیونی در بودجه 94 آمده است

در همین حال، غلامرضا کاتب، سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان این‌که منابع تامین وام‌ 50 میلیون تومان به نیازمندان در بخشی از بودجه 94 و در ترکیب هزینه کرد هدفمندی یارانه‌ها در تبصره 21 تعریف شده است، به جام‌جم گفت: دولت در بودجه سال 94 در تبصره 21 پیشنهادی مطرح کرده که براساس آن 1300 میلیارد تومان برای مسکن مهر و پرداخت وام به زوج‌های جوان در نظر گرفته شده است.

وی افزود: اکنون هم که توسط سخنگوی دولت اعلام شده تا 50 میلیون تومان وام ارزان‌قیمت به نیازمندان قرار است پرداخت شود، از همین محل پرداخت خواهد شد. کاتب تصریح کرد: البته این مبلغ توسط دولت به‌صورت مستقیم پرداخت نمی‌شود. بانک‌ها باید از محل منابع خود این مبالغ را بپردازند و بخشی از مابه‌التفاوت سود این تسهیلات توسط دولت پرداخت خواهد شد.

وی با اشاره به تامین این منابع از محل هدفمندی یارانه‌ها اظهار کرد: 48 هزار میلیارد تومان درآمد از محل هدفمندی یا‌رانه‌ها در نظر گرفته شده که 42 هزار میلیارد آن مربوط به یارانه نقدی و غیرنقدی است. 4800 میلیارد تومان هم به بخش سلامت اختصاص دارد و 1300 میلیارد نیز برای پرداخت وام بخش به نیازمندان و زوج‌های جوان در نظر گرفته شده است.

به گفته کاتب اعداد و ارقام بودجه با هم مطابقت دارد و قول واهی از سوی دولت داده نشده است.

قدرت تولید برخی کشور‌های همسایه عامل اصلی کاهش قیمت نفت

معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور درباره کاهش قیمت نفت خام در بازارهای جهانی و تاثیر آن بر بودجه ایران، گفت: قدرت تولید برخی کشورهای همسایه که به آنها امکان می‌دهد هر لحظه خواستند نفت عرضه کنند یا آن را در ذخایر طبیعی نگاه دارند، عامل اصلی کاهش قیمت نفت بود.

ما هم برای افزایش توان تولید باید تلاش کنیم. گرچه اکنون براساس تحریم‌ها می‌توانیم روزانه یک میلیون بشکه تولید و صادر کنیم، اما اگر حالت تحریم برگردد و در مذاکرات با منطق قوی تیم ما بتوانیم بیشتر صادر کنیم، آن وقت اگر نتوانیم میزان بالاتری تولید کنیم، چه پاسخی به مردم داریم؟ بنابراین باید از الان اقدام کنیم و برای همه شرایط آماده باشیم.

وی افزود: کل این رقم بودجه بالغ بر 830 هزار میلیارد تومان و بودجه عمومی 267 هزار میلیارد تومان هست و کل درآمدهای نفتی پیش‌بینی شده با قیمت 72 دلار از یک سوم این رقم هم کمتر است. من به شما با اطمینان می‌گویم که حتی اگر قیمت نفت بسیار کمتر از 72 دلار باشد، با سازوکاری که داریم اقتصاد را مدیریت می‌کنیم.

نوبخت با تاکید بر نادرست بودن اظهارنظرها درباره غیرواقعی بودن بودجه، گفت: ما نمی‌توانیم از بودجه جاری برداریم و روی عمرانی بگذاریم. چه تلاشی باعث شد ما بتوانیم از رکود خارج شویم و رشد مثبت را اعلام کنیم؟ این ناشی از آن است که دولت پیشگام شد و بیش از 22 هزار میلیارد تومان در طرح‌های عمرانی سرمایه‌گذاری کرد.