ساخت پشت‌صحنه هم خلاقیت می‌خواهد

ساخت فیلم پشت‌صحنه در سینمای ما چندان متداول نیست، زیرا اصولا آثار سینمایی ما، بدون ترفندهای ویژه بصری هستند و اتفاق ویژه‌ای در تولید آنها رخ نمی‌دهد، مگر همان خاطرات شنیدنی و اتفاقات هنری.

در مورد سریال‌های تلویزیونی این مساله کمی متفاوت است؛ ساخت پشت‌صحنه در تلویزیون از سریال‌های طنز و تاریخی آغاز شد و حالا تقریبا برای بیشتر سریال‌ها پشت‌صحنه ساخته می‌شود. شبکه مستند در برنامه‌های پشت ماه و پشت خاکریز، پشت‌صحنه سریال‌های ماه رمضانی و دفاع مقدسی را به نمایش گذاشت و ثبت سریال بزرگ مختارنامه در قالب مستند نیز در همین شبکه انجام شد. علاوه بر این سریال‌ها از ملودرام‌های تلویزیونی هم پشت‌صحنه ساخته می‌شود که از جمله آخرین آنها می‌توان به پشت‌صحنه سریال دولت مخفی اشاره کرد که طی دو شب گذشته بعد از اتمام این سریال از شبکه دو به نمایش درآمد.

پشت‌صحنه دولت مخفی نیز مانند بیشتر برنامه‌های اینچنین شامل تصاویری بود که از ضبط برخی صحنه‌ها به نمایش می‌گذاشت، به‌علاوه گفت‌وگو با برخی عوامل تولید. این پشت‌صحنه که در دو بخش ساخته شده بود در بخش اول که صحنه‌های مربوط به ایران را نمایش می‌داد، گفت‌وگو با افرادی چون هوشنگ قنواتی‌زاده دستیار و بازنویس فیلمنامه، هادی معنوی‌پور صدابردار، محمد حسین تهرانی طراح تیتراژ و لاله اسکندری بازیگر را به نمایش گذاشت و بخش دوم که به اتفاقات کشور عراق و اردوگاه می‌پرداخت، به گفت‌وگو با راما قویدل کارگردان، سعید داخ و مجتبی رضوی بازیگر و حمید آخوندی تهیه‌کننده اختصاص پیدا کرد.

در حالی که در ساخت فیلم پشت‌صحنه بسیاری از سریال‌ها، خلاقیتی را شاهد نیستیم، پشت‌صحنه سریال جاده چالوس با نمایش شیوه اصلاح نماها (روتوش) و ایجاد تغییرات بصری به کمک رایانه، تصویری متفاوت یا به عبارت دیگر تصویری کمتر دیده شده، از سریال سازی در کشورمان را به نمایش گذاشت.

در پشت‌صحنه جاده چالوس، تصاویر اصلی ضبط شده توسط دوربین‌ها و تغییرات ایجاد شده روی این تصاویر بعد از اصلاح نور و رنگ در کنار هم به نمایش درآمد و به مخاطب اجازه قیاس داده شد. همین طور در این فیلم می‌شد دید که چطور صحنه‌هایی که در روز تصویربرداری شده بعد از تغییرات رایانه‌ای به صحنه‌های شب تبدیل شد.

ساخت پشت‌صحنه سریال جاده چالوس دشواری چندانی نداشت، اما از نگاهی تازه برخوردار بود. همین اتفاق می‌تواند درباره دیگر سریال‌های تلویزیونی رخ بدهد؛ به عبارتی اگر قرار بر این است که سریالی پشت‌صحنه داشته باشد می‌تواند صرف‌نظر از مستندنگاری، براساس یک ایده خلاقانه شود.

آذر مهاجر ‌/‌ گروه رادیو و تلویزیون