مصرف سیگار به از بین رفتن کروموزوم Y در آقایان می‌انجامد

سیگار؛ قاتل کروموزوم اختصاصی آقایان

اکنون باید به مضرات و عوارض جانبی نگران‌کننده ناشی از استعمال سیگار یک مورد دیگر را نیز اضافه کرد. سیگار کشیدن ممکن است باعث از بین رفتن کروموزوم وای (Y) در سلول‌های خونی مردان شود؛ کروموزوم وای همان کروموزوم جنسی آقایان است که در سلول‌های خونی خانم‌ها وجود ندارد.

کد خبر: ۷۵۰۴۲۷

مطالعات جدید نشان می‌دهد مردانی که سیگار می‌کشند نسبت به افراد غیر سیگاری بیشتر در معرض از دست دادن کروموزوم‌های Y در سلول‌های خونی خود هستند و این میزان در افرادی که بشدت سیگار می‌کشند بیشتر از دیگر افراد سیگاری است. این از دست دادن کروموزوم‌ها می‌تواند علتی برای پاسخ به این پرسش قدیمی باشد که چرا احتمال ابتلا به سرطان در مردان سیگاری بیشتر از زنان سیگاری است.

لارس فورس برگ از گروه ایمونولوژی، ژنتیک و پاتولوژی دانشگاه اویسالا سوئد می‌گوید: سلول‌هایی که کروموزوم Y را از دست می‌دهند نمی‌میرند. ما معتقدیم این سلول‌ها دچار یک عملکرد ژنتیکی مختل شده می‌شوند. از آنجا که سلول‌های ایمنی در خون افراد به‌طور خاص وظیفه مبارزه با سرطان را به‌عهده دارند ممکن است از بین رفتن کروموزوم وای در آنها موجب اختلال در عملکرد این سلول‌ها شود.

کروموزوم وای یکی از دو کروموزوم تعیین‌کننده جنسیت در مردان است که شامل یک کروموزوم ایکس و یک کروموزوم Y است. زنان دارای دو کروموزوم ایکس هستند. معمولا در طی تقسیم سلولی یک کپی از تمام کروموزوم‌ها ایجاد و در داخل دو سلول دختری جدید وارد می‌شود. اما در طول این فرآیند پیچیده گاهی کروموزوم‌ها گم می‌شوند. معمولا فقدان یک کروموزوم می‌تواند منجر به مرگ سلول جدید شود؛ اما سلول‌ها می‌توانند بدون کروموزوم Y زنده بمانند. حدود نیم قرن دانشمندان تصور می‌کردند که کروموزوم وای می‌تواند ناپدید شود. فقدان آن در مردان مسن‌تر بیش از مردان جوان شایع است. فورسبرگ و همکارانش در مجله Nature Genetics نشان دادند از دست دادن کروموزوم Y در سلول‌های خون با افزایش خطر ابتلا به سرطان در مردان مرتبط است.

پس از آن او و همکارانش به‌دنبال آن بودند تا بفهمند چه عاملی باعث از دست رفتن کروموزوم Y می‌شود. آنها پس از جمع‌آوری اطلاعات بهداشتی در مورد 6000 مرد که تحت سه مطالعه مختلف اپیدمیولوژیک در سوئد قرار گرفته بودند از آنها سوالاتی درخصوص عواملی مانند ورزش، فشار خون، مصرف الکل و سیگار پرسیدند.

به‌طوری که محققان توانستند میزان شیوع و نفوذ کروموزوم Y را در نمونه خونی آنها آزمایش کنند. از آنجا که سلول‌های قرمز خون هیچ دی ان ای را حمل نمی‌کنند، نتایج فقط در مورد گلبول‌های سفید یا سلول‌های ایمنی که در خون گردش می‌کنند اعمال شد. نتایج نشان می‌داد از دست دادن کروموزوم وای در مردان بسیار شایع است. سن افراد شرکت‌کننده در دو مطالعه بین 70 تا 80 سال بود. در گروه اول 12.6 درصد و در گروه دوم 15.6 درصد کروموزوم Y را از دست داده بودند. در گروه سوم که سنی بین 48 تا 93 سال داشتند فقط 7.8 درصد کروموزومY را از دست داده بودند. نتایج به‌دست آمده از این گروه نشان می داد در میان افراد بالای 70 سال 15.4 درصد فاقد کروموزوم Y بودند، در حالی که این میزان در میان افراد کمتر از 70 سال 4.1 درصد بود و نتایج نشان از تاثیر سن روی این موضوع داشت.

با مقایسه نتایج به‌دست آمده از هر سه گروه محققان دریافتند به غیر از سن، تنها عاملی که با از دست دادن کروموزوم وای مرتبط بود کشیدن سیگار بود. خطر از دست دادن کروموزوم Y در مردان سیگاری دو تا چهار برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری است.

اگر برخی از کدهای ژنتیکی حمل شده توسط کروموزوم Y به عملکرد مبارزه با سرطان کمک می‌کنند پس فقدان آن در خون می‌تواند بدن را بیشتر در معرض تومورهای سرطانی قرار دهد